
இந்த அதிகாரத்தில் ரிஷிகள், வ்யாசப் பிரமாணத்துடன், பார்த்திவ-மாஹேச-லிங்கத்தின் பரம மஹாத்மியத்தை மீண்டும் சொல்லுமாறு சூதரை வேண்டுகின்றனர். சூதர் பக்திக்கு உரிய உபதேசத்தை அறிவித்து, லிங்கங்களின் ஒப்பீட்டு தரவரிசையை நிறுவி, முன்பு கூறப்பட்ட வகைகளில் பார்த்திவ லிங்கமே முதன்மை எனத் தெரிவிக்கிறார். பிரம்மா, ஹரி (விஷ்ணு), ரிஷிகள், பிரஜாபதிகள் பார்த்திவ லிங்கப் பூஜையால் வேண்டிய பலனை அடைந்தனர் என எடுத்துக்காட்டுகள் கூறப்படுகின்றன; தேவர்கள், அசுரர்கள், மனிதர்கள், கந்தர்வர்கள், நாகர்கள், ராட்சசர்கள் என எல்லா உலகங்களிலும் இதன் பலனளிக்கும் திறன் வலியுறுத்தப்படுகிறது. யுகவாரியான பொருள்-நியமம்: க்ருதயுகத்தில் ரத்தின லிங்கம், த்ரேதாவில் பொன், த்வாபரத்தில் பாரதம் (பாதரசம்), கலியில் மண்/பூமி—எனவே கலியுகத்திற்கு ஏற்ற சிறந்த ஊடகம் பார்த்திவ லிங்கம் என நிலைநிறுத்தப்படுகிறது. அஷ்டமூர்த்தி தத்துவத்தில் பார்த்திவீ மூர்த்திக்கு முன்னுரிமை அளித்து, ஏகாந்த வழிபாடு மகத்தான தவம் போன்ற பலனை தரும் என கூறப்படுகிறது. இறுதியில் உவமைகளால் மேன்மை உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது—தேவர்களில் மகேஸ்வரன், நதிகளில் கங்கை போல, லிங்கங்களில் பார்த்திவ லிங்கமே தலைமை என।
Verse 1
ऋषय ऊचुः । सूत सूत चिरंजीव धन्यस्त्वं शिवभक्तिमान् । सम्यगुक्तस्त्वया लिंगमहिमा सत्फलप्रदः
ரிஷிகள் கூறினர்—ஓ சூதா, ஓ சூதா! நீ நீண்ட ஆயுள் பெறுவாயாக. சிவபக்தனாகிய நீ பாக்கியவான். லிங்கத்தின் மகிமையை நீ முறையாக உரைத்தாய்; அது நற்கனிகளையும் மங்களப் பயன்களையும் அளிப்பது.
Verse 2
यत्र पार्थिवमाहेशलिंगस्य महिमाधुना । सर्वोत्कृष्टश्च कथितो व्यासतो ब्रूहि तं पुनः
எந்த இடத்தில் மண்ணால் அமைந்த மாஹேச லிங்கத்தின் மகிமை இப்போது அனைத்திலும் சிறந்ததாகக் கூறப்பட்டதோ—அதை எங்களுக்கு மீண்டும் விரிவாகச் சொல்லுங்கள்।
Verse 3
सूत उवाच । शृणुध्वमृषयः सर्वे सद्भक्त्या हरतो खिलाः । शिवपार्थिवलिंगस्य महिमा प्रोच्यते मया
சூதர் கூறினார்—ஓ முனிவர்களே, நீங்கள் அனைவரும் உண்மையான பக்தியுடன் கேளுங்கள்; எல்லா இடையூறுகளையும் விட்டு விடுங்கள். இப்போது சிவனின் பார்திவ லிங்கத்தின் மகிமையை நான் உரைக்கிறேன்.
Verse 4
उक्तेष्वेतेषु लिंगेषु पार्थिवं लिंगमुत्तमम् । तस्य पूजनतो विप्रा बहवः सिद्धिमागताः
விளக்கப்பட்ட லிங்கங்களிலெல்லாம் பார்திவ லிங்கமே மிகச் சிறந்தது. ஓ பிராமணர்களே, அதனைப் பூஜித்ததால் பலர் சித்தியும் நிறைவும் அடைந்தனர்.
Verse 5
हरिर्ब्रह्मा च ऋषयः सप्रजापतयस्तथा । संपूज्य पार्थिवं लिंगं प्रापुःसर्वेप्सितं द्विजाः
ஹரி (விஷ்ணு), பிரம்மா, முனிவர்கள் மற்றும் பிரஜாபதிகளும்—பார்த்திவ லிங்கத்தை முறையாகப் பூஜித்து, ஓ இருபிறப்பினரே, அனைவரும் விரும்பிய அனைத்தையும் அடைந்தனர்.
Verse 6
देवासुरमनुष्याश्च गंधर्वोरगराक्षसाः । अन्येपि बहवस्तं संपूज्य सिद्धिं गताः परम्
தேவர்கள், அசுரர்கள், மனிதர்கள்; கந்தர்வர்கள், நாகர்கள், ராட்சசர்கள்—மேலும் பலரும்—அவரை முழு பக்தியுடன் பூஜித்து பரம சித்தியை அடைந்தனர்.
Verse 7
कृते रत्नमयं लिंगं त्रेतायां हेमसंभवम् । द्वापरे पारदं श्रेष्ठं पार्थिवं तु कलौ युगे
கிருதயுகத்தில் ரத்தினமய லிங்கம், திரேதையில் பொன்னால் செய்யப்பட்ட லிங்கம்; துவாபரத்தில் சிறந்தது பாரத (பாரதம்/பாரதம்=பாரதம்) அல்ல, பாரதம் அல்ல—பாரதம் (பாரதம்) எனாது—பாரதம் (பாரதம்) எனாது—பாரதம் (பாரதம்) எனாது—(திருத்தம்) துவாபரத்தில் சிறந்தது பாரதம் அல்ல; பாரதம் (பாரதம்) எனாது; சிறந்தது பாரதம் (பாரதம்) எனாது; (final) துவாபரத்தில் சிறந்தது பாரத (பாரதம்) அல்ல, பாரதம் (பாரதம்) எனாது—
Verse 8
अष्टमूर्तिषु सर्वासु मूर्तिर्वै पार्थिवी वरा । अनन्यपूजिता विप्रास्तपस्तस्मान्महत्फलम्
எட்டு மூர்த்திகளிலும் பார்த்திவீ மூர்த்தியே சிறந்தது. ஓ பிராமணர்களே, அதை ஒருமுக பக்தியுடன் பூஜித்தால் அந்த விரதம் மிகப் பெரிய பலன் தரும் தவமாகிறது.
Verse 9
यथा सर्वेषु देवेषु ज्येष्ठः श्रेष्ठो महेश्वरः । एवं सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्टमुच्यते
எல்லா தேவர்களிலும் மூத்தவரும் உன்னதவரும் மகேஸ்வரன் இருப்பதுபோல, எல்லா லிங்காராதனைகளிலும் பார்திவ (மண்) லிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 10
यथा नदीषु सर्वासु ज्येष्ठा श्रेष्ठा सुरापगा । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते
எல்லா நதிகளிலும் சுராபகா—தெய்வீக கங்கை—மூத்ததும் சிறந்ததும் எனப் போற்றப்படுவது போல, எல்லா லிங்கங்களிலும் பார்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) லிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 11
यथा सर्वेषु मंत्रेषु प्रणवो हि महान्स्मृतः । तथेदं पार्थिवं श्रेष्ठमाराध्यं पूज्यमेव हि
எல்லா மந்திரங்களிலும் பிரணவம் (ஓம்) மிகப் பெரிதென நினைக்கப்படுவது போல, இந்த பார்திவ லிங்கமும் சிறந்தது—உண்மையிலேயே ஆராதிக்கத் தக்கதும் பூஜிக்கத் தக்கதும் ஆகும்।
Verse 12
यथा सर्वेषु वर्णेषु ब्राह्मणःश्रेष्ठ उच्यते । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते
எல்லா வர்ணங்களிலும் பிராமணன் முதன்மை எனச் சொல்லப்படுவது போல, எல்லா லிங்கங்களிலும் பார்திவ லிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 13
यथा पुरीषु सर्वासु काशीश्रेष्ठतमा स्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते
எல்லாப் புனித நகரங்களிலும் காசி சிறந்ததாக நினைக்கப்படுவது போல, எல்லா லிங்கங்களிலும் பார்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) சிவலிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 14
यथा व्रतेषु सर्वेषु शिवरात्रिव्रतं परम् । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्थमुच्यते
எல்லா விரதங்களிலும் சிவராத்திரி விரதம் உத்தமமானது போல, எல்லா லிங்கங்களிலும் பார்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) சிவலிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 15
यथा देवीषु सर्वासु शैवीशक्तिः परास्मृता । तथा सर्वेषु लिंगेषु पार्थिवं श्रेष्ठमुच्यते
எல்லா தேவியரிலும் ஷைவீ சக்தி பரமமாக நினைக்கப்படுவது போல, எல்லா லிங்கங்களிலும் பார்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) லிங்கமே சிறந்தது என்று கூறப்படுகிறது.
Verse 16
प्रकृत्यपार्थिवं लिंगं योन्यदेवं प्रपूजयेत् । वृथा भवति सा पूजा स्नानदानादिकं वृथा
இயல்பாகப் பார்திவம் (மண்ணால் ஆனது) அல்லாத லிங்கத்தையோ, தெய்வீகம் அல்லாத யோனியையோ வழிபட்டால் அந்தப் பூஜை பயனற்றது; ஸ்நானம், தானம் முதலியனவும் வீணாகும்।
Verse 17
पार्थिवाराधनं पुण्यं धन्यमायुर्विवर्धनम् । तुष्टिदं पुष्टिदंश्रीदं कार्यं साधकसत्तमैः
பார்திவ லிங்க ஆராதனை புண்ணியமும் மங்களமும்; ஆயுளை வளர்க்கும். அது திருப்தி, புஷ்டி, ஸ்ரீயை அருளும்—ஆகையால் சிறந்த சாதகர்கள் அதைச் செய்ய வேண்டும்।
Verse 18
यथा लब्धोपचारैश्च भक्त्या श्रद्धासमन्वितः । पूजयेत्पार्थिवं लिंगं सर्वकामार्थसिद्धिदम्
கிடைத்த உபசாரங்களைக் கொண்டு, பக்தி மற்றும் ஸ்ரத்தையுடன் சிவனின் பார்திவ லிங்கத்தைப் பூஜிக்க வேண்டும்; அது எல்லா நியாயமான விருப்பங்களும் இலக்குகளும் நிறைவேற அருளும்।
Verse 19
इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडे पार्थिवशिवलिंगपूजनमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீசிவமகாபுராணத்தின் வித்யேஸ்வரஸம்ஹிதையின் சாத்யசாதனக் காண்டத்தில் ‘பார்த்திவ சிவலிங்கப் பூஜை மகிமை விளக்கம்’ எனும் பத்தொன்பதாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।
Verse 20
त्रिसंध्यं योर्चयंल्लिंगं कृत्वा बिल्वेन पार्थिवम् । दशैकादशकंयावत्तस्य पुण्यफलं शृणु
நாள்தோறும் மூன்று சந்திகளிலும் பார்த்திவ லிங்கத்தை அமைத்து, வில்வ இலைகளால் வழிபட்டு, இதனை பத்து அல்லது பதினொன்று நாட்கள் தொடர்ந்து செய்வோரின் புண்ணியப் பயனை கேள்।
Verse 21
अनेनैव स्वदेहेन रुद्र लोके महीयते । पापहं सर्वमर्त्यानां दर्शनात्स्पर्शनादपि
இதே உடலோடு அவன் ருத்ரலோகத்தில் பெருமை பெறுவான். அவன் எல்லா மனிதரின் பாவங்களையும் அழிப்பவன் ஆகிறான்—அவனைப் பார்ப்பதாலோ தொடுவதாலோ கூட.
Verse 22
जीवन्मुक्तः स वैज्ञानी शिव एव न संशयः । तस्य दर्शनमात्रेण भुक्तिर्मुक्तिश्च जायते
ஜீவன்முக்தியான அந்த ஞானி, ஐயமின்றி சிவனே. அவனைத் தரிசித்த மாத்திரத்தால் போகமும் முக்தியும் இரண்டும் உண்டாகும்।
Verse 23
शिवं यः पूजयेन्नित्यं कृत्वा लिंगं तु पार्थिवम् । यावज्जीवनपर्यंतं स याति शिवमन्दिरम्
பார்த்திவ லிங்கத்தை உருவாக்கி நாள்தோறும் சிவபெருமானை வழிபட்டு, வாழ்நாள் முழுதும் அந்த அனுஷ்டானத்தைத் தொடர்வோர் சிவமந்திரம், அதாவது சிவதாமத்தை அடைவார்।
Verse 24
मृडेनाप्रमितान्वर्षाञ्छिवलोकेहि तिष्ठति । सकामः पुनरागत्य राजेन्द्रो भारते भवेत्
மೃடன் (சிவபெருமான்) அருளால் அவன் அளவிலா ஆண்டுகள் சிவலோகத்தில் தங்குவான்; ஆசை மீதமிருந்தால் மீண்டும் வந்து பாரதத்தில் அரசேந்திரனாகிறான்।
Verse 25
निष्कामः पूजयेन्नित्यं पार्थिवंलिंगमुत्तमम् । शिवलोके सदा तिष्ठेत्ततः सायुज्यमाप्नुयात्
நிஷ்காம பக்தன் தினமும் சிறந்த பார்திவ (மண்ணால் செய்யப்பட்ட) லிங்கத்தை வழிபட வேண்டும்; அவன் எப்போதும் சிவலோகத்தில் தங்கி, பின்னர் சிவசாயுஜ்யத்தை அடைவான்।
Verse 26
पार्थिवं शिवलिंगं च विप्रो यदि न पूजयेत् । स याति नरकं घोरं शूलप्रोतं सुदारुणम्
ஒரு பிராமணன் பார்திவ சிவலிங்கத்தை வழிபடாவிட்டால், அவன் கொடிய நரகத்திற்குச் செல்கிறான்—மிகக் கடுமையாக திரிசூலத்தில் குத்தப்பட்டவனாக।
Verse 27
यथाकथंचिद्विधिना रम्यं लिंगं प्रकारयेत् । पंचसूत्रविधानां च पार्थिवेन विचारयेत्
எப்படியாயினும் இயன்ற முறையில், விதிப்படி அழகிய லிங்கத்தை உருவாக்க வேண்டும்; மேலும் மண்ணால் செய்யப்பட்ட லிங்கத்துடன் பஞ்சசூத்திர விதானத்தை முறையாக சிந்தித்து நடைமுறைப்படுத்த வேண்டும்।
Verse 28
अखण्डं तद्धि कर्तव्यं न विखण्डं प्रकारयेत् । द्विखण्डं तु प्रकुर्वाणो नैव पूजाफलं लभेत्
அது (புனித அர்ப்பணம்/பொருள்) நிச்சயமாக முழுமையாகவே இருக்க வேண்டும்; உடைந்த துண்டுகளாகச் சமர்ப்பிக்கக் கூடாது; இரண்டாகப் பிரித்து செய்பவன் பூஜையின் பலனை அடையான்।
Verse 29
रत्नजं हेमजं लिंगं पारदं स्फाटिकं तथा । पार्थिवं पुष्परागोत्थमखंडं तु प्रकारयेत्
ரத்தினம், பொன், பாரதம் (பாதரசம்), மேலும் ஸ்படிகம் ஆகியவற்றால் செய்யப்பட்ட சிவலிங்கம்; அதுபோல மண்ணால் செய்யப்பட்டதும், புஷ்பராகம் (டோபாஸ்) கொண்டு வடிவானதும், சேதமற்ற அகண்ட லிங்கமும்—இவற்றை விதிப்படி நிர்ணயித்து நிறுவ வேண்டும்.
Verse 30
अखंडं तु चरं लिंगं द्विखंडमचरं स्मृतम् । खंडाखंडविचारोयं सचराचरयोः स्मृतः
நடமாடும் (சர/ஜங்கம) லிங்கம் ‘அகண்டம்’ எனவும், அசையாத (அசர/ஸ்தாவர) லிங்கம் ‘இரண்டு பகுதிகள்’ (த்விகண்டம்) எனவும் சொல்லப்படுகிறது. பகுதி–அகண்ட வேறுபாடு சர–அசர குறித்தே கூறப்பட்டது.
Verse 31
वेदिका तु महाविद्या लिंगं देवो महेश्वरः । अतो हि स्थावरे लिंगे स्मृता श्रेष्ठादिखंडिता
வேதிகை (அல்தார்) உண்மையில் மகாவித்யை; லிங்கம் தானே தேவன் மகேஸ்வரன். ஆகவே நிறுவப்பட்ட (ஸ்தாவர) லிங்கத்தில் ‘சிறந்தது’ முதலான படிநிலைகளாக மேன்மை வேறுபடுத்திக் கூறப்படுகிறது.
Verse 32
द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं हि विधानतः । अखंडं जंगमं प्रोक्तंश् ऐवसिद्धान्तवेदिभिः
விதிப்படி ஸ்தாவர லிங்கம் இரண்டு பகுதிகளாகச் செய்யப்பட வேண்டும்; ஜங்கம லிங்கம் அகண்டம் (ஒன்றே, உடையாதது) என ஷைவ சித்தாந்த அறிஞர்கள் கூறுகின்றனர்.
Verse 33
द्विखंडं तु चरां लिंगं कुर्वन्त्यज्ञानमोहिताः । नैव सिद्धान्तवेत्तारो मुनयः शास्त्रकोविदाः
அறியாமையால் மயங்கிய சிலர் நகரும் லிங்கத்தை இரு துண்டுகளாகப் பிரிக்கின்றனர்; ஆனால் சித்தாந்தம் அறிந்த, சாஸ்திரத்தில் தேர்ந்த முனிவர்கள் அவ்வழக்கை ஏற்கார்।
Verse 34
अखंडं स्थावरं लिंगं द्विखंडं चरमेव च । येकुर्वन्तिनरामूढानपूजाफलभागिनः
ஸ்தாவர லிங்கம் முழுமையாகவும் உடையாததாகவும் இருக்க வேண்டும்; சர லிங்கம் இரண்டு பகுதிகளாகவும் செய்யலாம். இதற்கு மாறாகச் செய்பவர்கள் பூஜை பலனுக்குரியோர் அல்லர்.
Verse 35
तस्माच्छास्त्रोक्तविधिना अखंडं चरसंज्ञकम् । द्विखंडं स्थावरं लिंगं कर्तव्यं परया मुदा
ஆகையால் சாஸ்திர விதிப்படி ‘சர’ எனப்படும் லிங்கத்தை முழுமையாகச் செய்ய வேண்டும்; ‘ஸ்தாவர’ லிங்கத்தை இரண்டு பகுதிகளாக, உன்னத பக்தி மற்றும் மகிழ்ச்சியுடன் அமைக்க வேண்டும்.
Verse 36
अखंडे तु चरे पूजा सम्पूर्णफलदायिनी । द्विखंडे तु चरे पूजामहाहानिप्रदा स्मृता
அகண்டமாகச் செய்யப்படும் பூஜை முழுமையான பலனை அளிக்கும். ஆனால் உடைந்த அல்லது பிரிக்கப்பட்ட முறையில் செய்யப்படும் பூஜை பெரும் இழப்பைத் தரும் எனக் கூறப்படுகிறது.
Verse 37
अखंडे स्थावरे पूजा न कामफलदायिनी । प्रत्यवायकरी नित्यमित्युक्तं शास्त्रवेदिभिः
சாஸ்திரம் அறிந்தோர் கூறுகின்றனர்—அகண்டமான நிலையான லிங்கத்தில் செய்யப்படும் பூஜை விரும்பிய பலனை அளிக்காது; அது எப்போதும் பிரத்யவாயம் (விதிதோஷம்) உண்டாக்கும்।
A theological argument of comparative excellence is presented: Sūta, responding to the sages, asserts that among liṅga types the pārthiva liṅga is supreme, supporting the claim by exemplary precedent (Brahmā, Viṣṇu, ṛṣis, Prajāpatis) and by analogical ranking (Śiva among devas; Gaṅgā among rivers).
The chapter’s rahasya is the alignment of material form with cosmic time: earth (pārthiva) becomes the Kali-yuga-appropriate medium, implying that accessibility and immediacy of ritual contact are themselves theological principles; the liṅga here signifies a universally available locus for siddhi when worship is exclusive and devotionally grounded.
Śiva is highlighted primarily as Maheśvara/Viśveśvara accessed through the pārthiva-liṅga; within the aṣṭamūrti framework the pārthivī mūrti is singled out as superior. Gaurī is not foregrounded in the sampled verses for this chapter.