द्वादशज्योतिर्लिङ्गावतारकथनम् (Account of the Twelve Jyotirliṅga Manifestations)
இந்த அதிகாரத்தில் நந்தீஸ்வரர் முனிவரிடம் சிவனின் பன்னிரண்டு பரம அவதாரங்கள் எனப் போற்றப்படும் ஜ்யோதிர்லிங்க ஸ்வரூபங்களைச் செவிமடுக்கச் சொல்கிறார். அவற்றின் தரிசனமும் ஸ்பரிசமும் உலகமெங்கும் மங்களத்தை அளிக்கும் என கூறப்படுகிறது. பின்னர் சோமநாத, மல்லிகார்ஜுன, மகாகால, ஓங்காரேஸ்வர, கேதார, பீமாசங்கர, விஸ்வேச, த்ரியம்பக, வைத்தியநாத, நாகேச, ராமேச, குஷ்மேச ஆகிய புனிதத் தலங்களும் நாமங்களும் பட்டியலிடப்படுகின்றன. தொடர்ந்து ஒவ்வொரு லிங்கத்திற்கும் பாபநாசம், நோய்நீக்கம் போன்ற தனித்த பலன்கள் மற்றும் சந்திரகுண்டம் போன்ற தீர்த்த அம்சங்களுடன் யாத்திரை வழிகாட்டல் கூறி, பரம சிவன் இடம்சுட்டும் தெய்வச் சின்னங்களில் வெளிப்படுவதைத் தத்துவமாக விளக்குகிறது।
Shlokas
Verse 1
नन्दीश्वर उवाच । अवताराञ्छृणु विभोर्द्वादशप्रमितान्परान् । ज्योतिर्लिङ्गस्वरूपान्वै नानोति कारकान्मुने
நந்தீஸ்வரர் கூறினார்—முனிவரே, பரமப் பிரபுவின் பன்னிரண்டு உயர்ந்த அவதாரங்களை கேளுங்கள்; அவையே ஜ்யோதிர்லிங்க வடிவங்கள், பலவகை தெய்வீக பலன்களை அளிப்பவை.
Verse 2
सौराष्ट्रे सोमनाथश्च श्रीशैले मल्लिकार्जुनः । उज्जयिन्यां महाकाल ओंकारे चामरेश्वरः
சௌராஷ்டிரத்தில் அவர் சோமநாதர்; ஸ்ரீசைலத்தில் மல்லிகார்ஜுனர்; உஜ்ஜயினியில் மகாகாலர்; ஓங்காரத்தில் அமரேஸ்வரர்.
Verse 3
केदारो हिमव त्पृष्टे डाकिन्याम्भीमशंकरः । वाराणस्यां च विश्वेशस्त्र्यम्बको गौतमीतटे
இமயத்தின் முதுகில் கேதாரர்; டாகினியில் பீமசங்கரர்; வாராணசியில் விஸ்வேசர்; கௌதமி (கோதாவரி) கரையில் திர்யம்பகர்.
Verse 4
वैद्यनाथश्चिताभूमौ नागेशो दारुकावने । सेतुबन्धे च रामेशो घुश्मेशश्च शिवालये
சிதாபூமியில் வைத்தியநாதர், தாருகாவனத்தில் நாகேசர்; சேதுபந்தத்தில் ராமேசர், சிவாலயத்தில் குஷ்மேசர்—இவை எல்லாம் இறைவனின் புனிதத் தலங்கள்.
Verse 5
अवतारद्वादशकमेतच्छम्भोः परात्मनः । सर्वानन्दकरं पुंसान्दर्शनात्स्पर्शनान्मुने
முனிவரே! இது பரமாத்மா சம்புவின் பன்னிரண்டு அவதாரங்களின் தொகுப்பு. இவற்றை காண்பதாலும் தொடுவதாலும் உடலுடையோர்க்கு முழு ஆனந்தம் உண்டாகும்.
Verse 6
तत्राद्यस्सोमनाथो हि चन्द्रदुःखक्षयंकरः । क्षयकुष्ठादिरोगाणां नाशकः पूजनान्मुने
அங்கே முதலில் சோமநாதர்; அவர் சந்திரனின் துயரை நீக்குபவர். முனிவரே! அவரை வழிபட்டால் க்ஷயம், குஷ்டம் முதலிய நோய்கள் அழியும்.
Verse 7
शिवावतारस्सोमेशो लिंगरूपेण संस्थितः । सौराष्ट्रे शुभदेशे च शशिना पूजितः पुरा
சோமேசர் சிவனின் அவதாரம்; அங்கே லிங்க ரூபமாக நிலைத்துள்ளார். புனித சௌராஷ்டிர தேசத்தில் பழங்காலத்தில் சசி (சந்திரன்) அவரை வழிபட்டான்.
Verse 8
चंद्रकुण्डं च तत्रैव सर्वपापविनाशकम् । तत्र स्नात्वा नरो धीमान्सर्वरोगैः प्रमुच्यते
அங்கேயே சந்திரகுண்டம் என்னும் புனித தீர்த்தக்குளம் உள்ளது; அது எல்லாப் பாவங்களையும் அழிக்கிறது. அங்கே நீராடும் ஞானி எல்லா நோய்களிலிருந்தும் விடுபடுவான்.
Verse 9
सोमेश्वरं महालिंगं शिवस्य परमात्मकम् । दृष्ट्वा प्रमुच्यते पापाद्भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति
சிவனின் பரமாத்ம ஸ்வரூபமான சோமேஸ்வர மகாலிங்கத்தை தரிசித்தால் பாவம் நீங்கி, புக்க்தியும் முக்தியும் இரண்டும் கிடைக்கும்.
Verse 10
मल्लिकार्जुनसंज्ञश्चावतारश्शंकरस्य वै । द्वितीयः श्रीगिरौ तात भक्ताभीष्टफलप्रदः
அன்பனே, ஶங்கரனின் ‘மல்லிகார்ஜுன’ எனப்படும் அவதாரம் உண்மையில் இரண்டாம் வெளிப்பாடு; புனித ஸ்ரீகிரியில் அவர் பக்தர்களின் விருப்பப் பலன்களை அருள்கிறார்.
Verse 11
संस्तुतो लिंगरूपेण सुतदर्शनहेतुतः । गतस्तत्र महाप्रीत्या स शिवः स्वगिरेर्मुने
ஸ்வகிரியின் முனிவரே, தன் புதல்வனைத் தரிசிக்கச் செய்வதற்காக லிங்க ரூபத்தில் ஸ்துதிக்கப்பட்ட அந்த சிவன் மிகுந்த மகிழ்ச்சியுடன் அங்கே சென்றான்.
Verse 12
ज्योतिर्लिंगं द्वितीयन्तद्दर्शनात्पूजनान्मुने । महासुखकरं चान्ते मुक्तिदन्नात्र संशयः
முனிவரே, இது இரண்டாம் ஜ்யோதிர்லிங்கம்; இதன் தரிசனமும் பூஜையும் மகா ஆனந்தத்தை அளித்து, இறுதியில் முக்தியையும் தரும்—இதில் ஐயமில்லை.
Verse 13
महाकालाभिधस्तातावतारश्शंकरस्य वै । उज्जयिन्यां नगर्य्यां च बभूव स्वजनावनः
அன்புடையோனே, சங்கரன் ‘மஹாகால’ எனும் அவதாரமாக வெளிப்பட்டான்; உஜ்ஜயினி நகரில் தன் பக்தர்களின் காவலனாக ஆனான்।
Verse 14
दूषणाख्यासुरं यस्तु वेदधर्मप्रमर्दकम् । उज्जयिन्यां गतं विप्रद्वेषिणं सर्वनाशनम्
தூஷணன் எனும் அசுரன் வேததர்மத்தை மிதித்தவன்; உஜ்ஜயினிக்குச் சென்று, பிராமணரை வெறுத்து, அனைத்தையும் அழிப்பவனாய் இருந்தான்।
Verse 15
वेदविप्रसुतध्यातो हुङ्कारेणैव स द्रुतम् । भस्मसात्कृतवांस्तं च रत्नमाल निवासिनम्
வேதஜ பிராமணபுத்திரன் தியானித்ததனால், அவர் ஒரே ‘ஹுங்காரம்’ உச்சரித்து, ரத்னமாலையில் வாழ்ந்த அவனை உடனே சாம்பலாக்கினார்।
Verse 16
तं हत्वा स महाकालो ज्योतिर्लिंगस्वरूपतः । देवैस्स प्रार्थितोऽतिष्ठत्स्वभक्तपरिपालकः
அவனை வதைத்த பின், மகாகாலன் ஜ்யோதிர்லிங்க வடிவாகத் தோன்றி, தேவர்கள் வேண்டியதால் அங்கேயே நிலைத்தான்; ஏனெனில் அவர் தம் பக்தரைப் பேணிக் காக்கும் பரிபாலகர்।
Verse 17
महाकालाह्वयं लिंगं दृष्ट्वाभ्यर्च्य प्रयत्नतः । सर्वान्कामानवाप्नोति लभते परतो गतिम्
மகாகாலன் எனப் புகழ்பெற்ற லிங்கத்தைத் தரிசித்து, முயற்சியுடன் வழிபட்டால், எல்லா நியாயமான விருப்பங்களும் நிறைவேறும்; பின்னர் சிவகிருபையால் பரமகதியை அடைவான்।
Verse 18
ओङ्कारः परमेशानो धृतः शम्भो परात्मनः । अवतारश्चतुर्थो हि भक्ताभीष्टफलप्रदः
அனைவரின் உள்ளாத்மாவாகிய பரமேசன் சம்பு, பராத்மனாய் ஓங்கார ரூபத்தைத் தாங்கினார். இதுவே நான்காம் அவதாரம்; பக்தர்க்கு வேண்டிய பலனை அருள்வது.
Verse 19
विधिना स्थापितो भक्त्या स्वलिंगात्पार्थिवान्मुने । प्रादुर्भूतो महादेवो विन्ध्यकामप्रपूरकः
முனிவரே, தமது ஸ்வலிங்கத்திலிருந்து உருவாக்கிய பார்திவ லிங்கத்தை விதிப்படி பக்தியுடன் நிறுவியபோது, மகாதேவன் தாமே தோன்றி விந்த்யம் தொடர்பான விருப்பத்தை நிறைவேற்றினான்.
Verse 20
देवैस्संप्रार्थितस्तत्र द्विधारूपेण संस्थितः । भुक्तिमुक्तिप्रदो लिंगरूपो वै शक्तवत्सल
அங்கே தேவர்கள் உருக்கமாக வேண்டியபோது, அவர் இருவகை ரூபமாக நிலைபெற்றார்—லிங்க ரூபமாகப் புலனின்பமும் முக்தியும் அருள்பவன்; சக்தியின்மேல் எப்போதும் வாத்ஸல்யம் கொண்டவன்.
Verse 21
प्रणवे चैव चोंकारनामासील्लिंगमुत्तमम् । परमेश्वरनामासीत्पार्थिवश्च मुनीश्वर
முனிவர்களின் தலைவரே, ப்ரணவமான ‘ஓம்’ இல் ‘ஓங்கார’ என்ற நாமத்துடன் உத்தம லிங்கம் இருந்தது; பார்திவ (வெளிப்பட்ட) ரூபம் ‘பரமேஸ்வர’ என்ற பெயரால் அறியப்பட்டது.
Verse 22
भक्ताभीष्टप्रदो ज्ञेयो योपि दृष्टोर्चितो मुने । ज्योतिर्लिंगे महादिव्ये वर्णिते ते महामुने
முனிவரே, நீங்கள் உரைத்த அந்த மகாதிவ்ய ஜோதிர்லிங்கத்தை யார் ஒருவர் தரிசித்து வழிபடுகிறாரோ, அவர் பக்தர்களின் அபீஷ்டங்களை நிறைவேற்றும் சிவஅருளைப் பெறுவார் என்று அறிக।
Verse 23
केदारेशोवतारस्तु पंचमः परमश्शिवः । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण केदारे संस्थितस्य च
ஐந்தாம் அவதாரம் கேதாரேசர்—அவரே பரமசிவன்; கேதாரத்தில் ஜோதிர்லிங்க ரூபமாக அவர் நிலைத்திருக்கிறார்।
Verse 24
नरनारायणाख्यौ याववतारौ हरेर्मुने । तत्प्रार्थितश्शिवस्तत्स्थैः केदारे हिमभूधरे
முனிவரே, ஹரியின் நரன்-நாராயணன் எனப்படும் இரு அவதாரங்களும் அங்கே வேண்டினர்; அங்கு தங்கியிருந்த தவசிகளின் வேண்டுதலால், பனிமூடிய இமயமலையின் கேதாரத்தில் சிவன் வெளிப்பட்டார்.
Verse 25
ताभ्यां च पूजितो नित्यं केदारेश्वरसंज्ञकः । भक्ताभीष्टप्रदः शम्भुर्दर्शनादर्चनादपि
அவ்விருவராலும் தினமும் பூஜிக்கப்படும், ‘கேதாரேஸ்வரன்’ எனப் புகழ்பெற்ற சம்பு, பக்தர்களின் விருப்பங்களை அளிக்கிறார்—தரிசனத்தாலேயும், முறையான அர்ச்சனையாலேயும்.
Verse 26
अस्य खण्डस्य स स्वामी सर्वेशोपि विशेषतः । सर्वकामप्रदस्तात सोवतारश्शिवस्य वै
இக்கண்டத்தின் அதிபதி அவரே; சிறப்பாகச் சர்வேஸ்வரனும் அவரே. அன்பனே, அவர் எல்லா விருப்பங்களையும் அளிப்பவர்—உண்மையிலே சிவனின் அவதாரம்.
Verse 27
भीमशंकरसंज्ञस्तु षष्ठः शम्भोर्महाप्रभोः । अवतारो महालीलो भीमासुरविनाशनः
மகாப்ரபு சம்புவின் ஆறாவது அவதாரம் ‘பீமசங்கரன்’ எனப் புகழ்பெற்றது. தெய்வீக லீலையால் நிறைந்த அந்த வெளிப்பாடு பீமாசுரனை அழித்தது.
Verse 28
सुदक्षिणाभिधम्भक्तङ्कामरूपेश्वरन्नृपम् । यो ररक्षाद्भुतं हत्वासुरन्तं भक्तदुःखदम्
காமரூபேஸ்வரனாகிய பகவான் சிவன், சுதக்ஷிணன் எனும் பக்த அரசனை அதிசயமாகக் காத்து, பக்தர்க்குத் துயரம் தரும் அசுரனை வதைத்தான்।
Verse 29
भीमशङ्करनामा स डाकिन्यां संस्थितस्स्वयम् । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण प्रार्थितस्तेन शंकरः
அங்கே டாகினி தேசத்தில் சங்கரன் தாமே ‘பீமசங்கர’ என்ற நாமத்துடன் தங்கியுள்ளார். ஜ்யோதிர்லிங்க ரூபமாகிய அந்த சங்கரனை அவன் வேண்டி வணங்கினான்.
Verse 30
विश्वेश्वरावतारस्तु काश्यां जातो हि सप्तमः । सर्वब्रह्माण्डरूपश्च भुक्तिमुक्तिप्रदो मुने
முனிவரே, காசியில் பிறந்த விஸ்வேஸ்வரன் ஏழாம் அவதாரம். அவர் முழு பிரபஞ்ச ரூபமும்; போகமும் முக்தியும் அருள்பவர்.
Verse 31
पूजितस्सर्वदेवैश्च भक्त्या विष्ण्वादिभिस्सदा । कैलासपतिना चापि भैरवेणापि नित्यशः
அவர் விஷ்ணு முதலிய எல்லாத் தேவர்களாலும் எப்போதும் பக்தியுடன் பூஜிக்கப்படுகிறார். கைலாசபதி சிவனாலும், பைரவனாலும் நித்தம் ஆராதிக்கப்படுகிறார்.
Verse 32
ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण संस्थितस्तत्र मुक्तिदः । स्वयं सिद्धस्वरूपो हि तथा स्वपुरि स प्रभुः
அவர் அங்கே ஜ்யோதிர்லிங்க ரூபமாக நிலைத்து முக்தியை அருள்கிறார். அந்தப் பிரபு சுயசித்த, சுயம்பூ ரூபம்; தம் தெய்வீக நகரிலும் அதேபடி விளங்குகிறார்.
Verse 33
काशीविश्वेशयोर्भक्त्या तन्नामजपकारकाः । निर्लिप्ताः कर्मभिर्न्नित्यं केवल्यपदभागिनः
காசி மற்றும் விஸ்வேஸ்வரர் (பகவான் சிவன்) மீது பக்தியுடன் அவரது நாமஜபத்தை இடையறாது செய்பவர்கள், கர்மங்களால் எந்நாளும் தீண்டப்படாமல் இருந்து, சிவஐக்கியமான கைவல்யப் பதத்தைப் பெறுவார்கள்।
Verse 34
त्र्यंबकाख्योऽवतारो यः सोष्टमो गौतमीतटे । प्रार्थितो गौतमेनाविर्बभूव शशिमौलिनः
சிவபெருமானின் எட்டாவது அவதாரம் ‘த்ர்யம்பக’ எனப் புகழப்படுகிறது. கௌதமியின் கரையில் கௌதமரின் வேண்டுதலால் சந்திரமௌலி ஆண்டவன் தாமே வெளிப்பட்டார்.
Verse 35
गौतमस्य प्रार्थनया ज्योतिर्लिंग स्वरूपतः । स्थितस्तत्राचलः प्रीत्या तन्मुनेः प्रीतिकाम्यया
கௌதமரின் வேண்டுதலால் சிவன் ஜ்யோதிர்லிங்க வடிவில் அங்கே அன்புடன் அசையாமல் நிலைத்தார்; அந்த முனிவருக்கு மகிழ்ச்சி அளிக்க விரும்பி.
Verse 36
तस्य सन्दर्शनात्स्पर्शाद्दर्शनाच्च महेशितुः । सर्वे कामाः प्रसिध्यन्ति ततो मुक्तिर्भवेदहो
அந்த மகேஸ்வரனை வெறும் தரிசனத்தாலும், மேலும் அந்தத் திருவுருவைத் தொடுதலாலும், எல்லா விருப்பங்களும் நிறைவேறும்; அதனால் உறுதியாக முக்தி உண்டாகும்.
Verse 37
शिवानुग्रहतस्तत्र गंगा नाम्ना तु गौतमी । संस्थिता गौतमप्रीत्या पावनी शंकरप्रिया
சிவனின் அருளால் கங்கை அங்கே ‘கௌதமி’ என்ற பெயருடன் நிலைபெற்றாள். கௌதமரின் மகிழ்ச்சிக்காக அங்கே தங்குகிறாள்—பாவனியும் சங்கரனுக்குப் பிரியமானவளும்.
Verse 38
वैद्यनाथावतारो हि नवमस्तत्र कीर्तितः । आविर्भूतो रावणार्थं बहुलीलाकरः प्रभुः
அங்கே ‘வைத்யநாத’ அவதாரம் ஒன்பதாவது எனப் போற்றப்படுகிறது. பல தெய்வீக லீலைகளை ஆற்றும் ஆண்டவன் ராவணனுக்காகவே சிறப்பாகத் தாமே வெளிப்பட்டார்.
Verse 39
तदानयनरूपं हि व्याजं कृत्वा महेश्वरः । ज्योतिर्लिंगस्वरूपेण चिताभूमौ प्रतिष्ठितः
அப்போது மகேஸ்வரன் ‘அங்கே கொண்டு வரப்பட்டேன்’ என்ற நிமித்தத்தை ஏற்று, சிதைநிலத்தில் ஜ்யோதிர்லிங்க வடிவாக நிலைபெற்றான்।
Verse 40
वैद्यनाथेश्वरो नाम्ना प्रसिद्धोभूज्जगत्त्रये । दर्शनात्पूजनाद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिप्रदः स हि
அவர் மூவுலகிலும் ‘வைத்யநாதேஸ்வரர்’ என்ற நாமத்தால் புகழ்பெற்றார். பக்தியுடன் தரிசனமும் பூஜையும் செய்தால் அவர் போகமும் மோட்சமும் இரண்டையும் அருள்வார்.
Verse 41
वैद्यनाथेश्वरशिवमाहात्म्यमनुशासनम् । पठतां शृण्वतां चापि भुक्तिमुक्तिप्रदं मुने
முனிவரே! வைத்யநாதேஸ்வர சிவனின் மஹாத்மியத்தைச் சொல்லும் இந்தப் புனித உபதேசம், இதை ஓதுவோருக்கும் கேட்போருக்கும் போகமும் மோட்சமும் இரண்டையும் அளிக்கும்.
Verse 42
इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां सनत्कुमार नन्दीश्वरसंवादे द्वादशज्योतिर्लिंगावतारवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशोध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீ சிவமஹாபுராணத்தின் மூன்றாம் சதருத்ரஸம்ஹிதையில், ஸனத்குமாரர்–நந்தீஸ்வரர் உரையாடலில், ‘பன்னிரண்டு ஜ்யோதிர்லிங்க அவதார வர்ணனை’ எனும் நாற்பத்திரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 43
हत्वा दारुकनामानं राक्षसन्धर्मघातकम् । स्वभक्तं वैश्यनाथं च प्रारक्षत्सुप्रियाभिधम्
தர்மத்தை அழிக்கும் ‘தாருக’ என்ற அரக்கனை வதைத்து, சிவபெருமான் ‘சுப்ரியா’ எனப் புகழப்பட்ட தம் பக்தன் வைஷ்யநாதனைப் பாதுகாத்தார்.
Verse 44
लोकानामुपकारार्थं ज्योतिर्लिंगस्वरूपधृक् । सन्तस्थौ सांबिकश्शम्भुर्बहुलीलाकरः परः
அனைத்து உலகங்களின் நலனுக்காக, ஜோதிர்லிங்க வடிவைத் தாங்கி, அம்பிகையுடன் ஒன்றிய பரம சம்பு பல தெய்வீக லீலைகளை நிகழ்த்தி வெளிப்பட்டு நிலைபெற்றார்.
Verse 45
तद्दृष्ट्वा शिवलिंगन्तु मुने नागेश्वराभिधम् । विनश्यन्ति द्रुतं चार्च्य महापातकराशयः
முனிவரே! ‘நாகேஸ்வர’ எனப் பெயர்பெற்ற சிவலிங்கத்தை தரிசித்து வழிபட்டால், மகாபாதகப் பாவக் குவியல்கள் விரைவில் அழிகின்றன।
Verse 46
रामेश्वरावतारस्तु शिवस्यैकादशः स्मृतः । रामचन्द्रप्रियकरो रामसंस्थापितो मुने
முனிவரே! ராமேஸ்வர அவதாரம் சிவபெருமானின் பதினொன்றாம் வெளிப்பாடாக நினைக்கப்படுகிறது. அது ராமச்சந்திரனுக்கு மிகப் பிரியமானது; ராமனே அதை பிரதிஷ்டை செய்தான்।
Verse 47
ददौ जयवरं प्रीत्या यो रामाय सुतोषितः । आविर्भूतस्य लिंगस्तु शंकरो भक्तवत्सलः
ராமனால் முழுமையாக திருப்தியடைந்து, அவர் அன்புடன் ராமனுக்கு வெற்றிவரம் அளித்தார். பக்தவத்ஸலன் சங்கரன் அங்கே லிங்கமாக வெளிப்பட்டான்।
Verse 48
रामेण प्रार्थितोऽत्यर्थं ज्योतिर्लिंगस्वरूपतः । सन्तस्थौ सेतुबन्धे च रामसंसेवितो मुने
முனிவரே, ராமன் மிகுந்த வேண்டுதலால் பகவான் சிவன் ஜோதிர்லிங்க வடிவமாய் சேதுபந்தத்தில் தங்கினார்; அங்கே ராமன் பக்தியுடன் அவரைச் சேவித்து வழிபட்டான்।
Verse 49
रामेश्वरस्य महिमाद्भुतोऽभूद्भुवि चातुलः । भुक्तिमुक्तिप्रदश्चैव सर्वदा भक्तकामदः
பூமியில் ராமேஸ்வரரின் அற்புத மகிமை ஒப்பற்றதாக விளங்கியது; அவர் எப்போதும் போகமும் மோட்சமும் அருளி, பக்தர்களின் வேண்டுதல்களை நிறைவேற்றுகிறார்।
Verse 50
तं च गंगाजलेनैव स्नापयिष्यति यो नरः । रामेश्वरं च सद्भक्त्या स जीवन्मुक्त एव हि
யார் கங்கைநீரால் மட்டுமே அவருக்கு அபிஷேகம் செய்து, உண்மைப் பக்தியுடன் ராமேஸ்வரரை வழிபடுகிறாரோ, அவர் நிச்சயமாக ஜீவன்முக்தி அடைகிறார்।
Verse 51
इह भुक्त्वाखिलान्भोगान्देवतादुर्ल्लभानपि । अतः प्राप्य परं ज्ञानं कैवल्यं मोक्षमाप्नुयात्
இங்கே தேவர்களுக்கும் அரிதான எல்லாப் போகங்களையும் அனுபவித்து, பின்னர் பரம ஞானத்தை அடைந்து, கைவல்யமாகிய மோட்சத்தை பெற வேண்டும்।
Verse 52
घुश्मेश्वरावतारस्तु द्वादशश्शंकरस्य हि । नानालीलाकरो घुश्मानन्ददो भक्तवत्सलः
குஷ்மேஸ்வரர் சங்கரரின் பன்னிரண்டாம் அவதார-வெளிப்பாடு; அவர் பல லீலைகளை நிகழ்த்தி, குஷ்மாவுக்கு ஆனந்தம் அருளி, எப்போதும் பக்தவத்சலராக இருப்பவர்।
Verse 53
दक्षिणस्यान्दिशि मुने देवशैलसमीपतः । आविर्बभूव सरसि घुश्माप्रियकरः प्रभुः
முனிவரே! தெற்குத் திசையில், தெய்வமலையின் அருகே, ஏரியில் குஷ்மாவுக்கு அருள்புரிந்து அவளுக்குப் பிரியமான ஆண்டவன் வெளிப்பட்டான்.
Verse 54
सुदेह्यमारितं घुश्मापुत्रं साकल्यतो मुने । तुष्टस्तद्भक्तितश्शम्भुर्योरक्षद्भक्तवत्सलः
முனிவரே! கொல்லப்பட்ட குஷ்மாவின் மகனை, அவளின் பக்தியால் மகிழ்ந்த பக்தவத்ஸலன் சம்பு, எல்லாவிதத்திலும் காத்து முழுமையாக மீட்டருளினார்.
Verse 55
तत्प्रार्थितस्स वै शम्भुस्तडागे तत्र कामदाः । ज्योतिर्लिंग स्वरूपेण तस्थौ घुश्मेश्वराभिधः
அவ்வாறு வேண்டப்பட்ட சம்பு, வரங்களை அருளும் அந்தத் தடாகத்தில் ஜ்யோதிர்லிங்க ரூபமாக நிலைத்து ‘குஷ்மேஸ்வரர்’ எனப் புகழ்பெற்றார்.
Verse 56
तन्दृष्ट्वा शिवलिंगन्तु समभ्यर्च्य च भक्तितः । इह सर्वसुखम्भुक्त्वा ततो मुक्तिं च विन्दति
அந்த சிவலிங்கத்தை தரிசித்து பக்தியுடன் முறையாக அர்ச்சித்தால், இவ்வுலகில் எல்லாச் சுகங்களையும் அனுபவித்து பின்னர் முக்தியை அடைவான்.
Verse 57
इति ते हि समाख्याता ज्योतिर्लिंगावली मया । द्वादशप्रमिता दिव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी
இவ்வாறு நான் உனக்கு ஜ்யோதிர்லிங்கங்களின் புனித மாலையை உரைத்தேன். அவை பன்னிரண்டு; தெய்வீகமானவை; போகம் மற்றும் மோட்சம் இரண்டையும் அருள்வன.
Verse 58
एतां ज्योतिर्लिंगकथां यः पठेच्छृणुयादपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति
இந்த ஜ்யோதிர்லிங்கக் கதையை யார் பாராயணம் செய்கிறாரோ அல்லது கேட்கிறாரோ, அவர் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபட்டு புக்க்தி மற்றும் முக்தி இரண்டையும் அடைவார்.
Verse 59
शतरुद्राभिदा चेयम्वर्णिता संहिता मया । शतावतारसत्कीर्तिस्सर्वकामफलप्रदा
‘சதருத்ர’ எனப்படும் இந்த ஸம்ஹிதையை நான் உரைத்தேன்; இது சிவனின் நூறு அவதாரங்களின் புனிதப் புகழை பாடி, எல்லா நற்காமங்களின் பலனையும் அளிக்கிறது.
Verse 60
इमां यः पठते नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः । सर्वान्कामानवाप्नोति ततो मुक्तिं लभेद्ध्रुवम्
ஒருவன் ஒருமனத்துடன் தினமும் இதைப் பாராயணம் செய்தாலோ அல்லது கேட்டாலோ, அவன் எல்லா விருப்பப் பலன்களையும் பெற்று, பின்னர் நிச்சயமாக முக்தியை அடைவான்.
Frequently Asked Questions
The chapter advances a theological argument of ‘manifest equivalence’: Śiva’s supreme reality is made accessible through twelve geographically anchored Jyotirliṅga manifestations, whose darśana/pūjā yields tangible results (sin-destruction, disease-relief) and ultimate liberation.
The Jyotirliṅga functions as a symbol of transcendent consciousness appearing as ‘jyoti’ (luminous sign) within the world; the associated tīrthas (e.g., Caṃdrakuṇḍa) encode purification as an outward ritual correlative of inner transformation—turning metaphysical Śiva-Tattva into a navigable sacred landscape.
The Adhyāya foregrounds twelve Jyotirliṅga forms: Somnātha, Mallikārjuna, Mahākāla, Oṃkāreśvara (Amareśvara), Kedāra, Bhīmaśaṅkara, Viśveśa, Tryambaka, Vaidyanātha, Nāgeśa, Rāmeśa, and Ghuśmeśa—each tied to a distinct locale and salvific efficacy.