ईश्वरागमनं हिमवदादि-समागमश्च / The Arrival of Īśvara and the Assembly of Himālaya, Devas, and Mountains
அத்தியாயம் 42-ல் ஈஸ்வரன் (சிவன்) இமயத்தின் அருகே வருகையும், அதனைத் தொடர்ந்து நிகழும் மாபெரும் கூடுகையும் கூறப்படுகிறது. பிரம்மா உரைப்பதாவது—சிவன் வருவார் என்ற செய்தி கேட்ட இமயம் மகிழ்ந்து தரிசன ஏற்பாடுகளைச் செய்து, மலைகளையும் பிராமணர்களையும் அனுப்பி, தானும் பக்தியுடன் விரைந்து முன்னே செல்கிறான். தேவர்கள் மற்றும் மலைக்கூட்டங்கள் பெரிதும் ஒழுங்காக, படைபோன்ற அணிவகுப்பில் கூடுகின்றனர்; பரஸ்பர வியப்பும் ஆனந்தமும் பெருகி, கிழக்கு–மேற்கு கடல்கள் சந்திப்பதைப் போல உவமை செய்யப்படுகிறது. ஈஸ்வரனை முன்னிலையில் கண்டதும் இமயம் வணக்கத்தை முன்னெடுக்க, எல்லா மலைகளும் பிராமணர்களும் சதாசிவனை வணங்குகின்றனர். பின்னர் வृषபத்தின் மீது அமர்ந்த, அமைதியான முகத்துடன், ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட, தெய்வீக அங்கக் காந்தியால் ஒளிரும், நுண்மையான ஆடை அணிந்த, ரத்தினமகுடம் தரித்த, மெல்லிய புன்னகையுடன் தூய ஒளியில் விளங்கும் சிவனின் அடர்த்தியான ரூபவிளக்கம் வந்து, தரிசனமே பக்தி, பணிவு, உலக ஒற்றுமையைத் தூண்டும் என நிறுவுகிறது.
Shlokas
Verse 1
ब्रह्मोवाच । अथाकर्ण्य गिरीशश्च निजपुर्य्युपकण्ठतः । प्राप्तमीशं सर्वगं वै मुमुदेति हिमालयः
பிரம்மா கூறினார்—தன் நகரத்தின் அருகே பகவான் கிரீசர் வந்தார் எனக் கேட்டு இமாலயம் பேரானந்தம் அடைந்தான்; எங்கும் நிறைந்த, எங்கும் இருப்பவனான ஈசுவரனை அறிந்து மகிழ்ந்தான்।
Verse 2
अथ सम्भृतसम्भार स्सम्भाषां कर्तुमीश्वरम् । शैलान्प्रस्थापयामास ब्राह्मणानपि सर्वशः
அப்போது எல்லா ஏற்பாடுகளையும் செய்து, ஈசுவரனுடன் உரையாடப் புறப்பட்டான்; மேலும் எல்லாத் திசைகளிலும் மலைகளையும் பிராமணர்களையும் அனுப்பினான்।
Verse 3
स्वयं जगाम सद्भक्त्या प्राणेप्सुन्द्रष्टुऽमीश्वरम् । भक्त्युद्रुतमनाश्शैलः प्रशंसन् स्वविधिम्मुदा
தூய பக்தியால் உந்தப்பட்ட சைலன், உயிரையும் பொருட்படுத்தாமல் ஈசுவரனைத் தரிசிக்கத் தானே சென்றான். பக்தியால் உருகிய மனத்துடன், தன் விதியைப் புகழ்ந்து மகிழ்ச்சியுடன் முன்னே நடந்தான்।
Verse 4
देवसेनां तदा दृष्ट्वा हिमवान्वि स्मयं गतः । जगाम सम्मुखस्तत्र धन्योऽहमिति चिन्तयन्
அப்போது தேவசேனையைப் பார்த்த இமவான் வியப்பில் ஆழ்ந்தான். “நான் பாக்கியவான்” என்று எண்ணி, நேருக்கு நேர் சந்திக்க அங்கே முன்னே சென்றான்।
Verse 5
देवा हि तद्बलं दृष्ट्वा विस्मयम्परमं गताः । आनन्दम्परमम्प्रापुर्देवाश्च गिरयस्तथा
அந்த வல்லமையைப் பார்த்து தேவர்கள் பேரவியப்பில் ஆழ்ந்தனர். தேவர்களும் மலைகளும் பரமானந்தத்தை அடைந்தன.
Verse 6
पर्वतानां महासेना देवानां च तथा मुने । मिलित्वा विरराजेव पूर्वपश्चिमसागरौ
முனிவரே! மலைகளின் மாபெரும் படையும் தேவர்களின் கூட்டமும் ஒன்றுகூடி, கிழக்கு–மேற்கு பெருங்கடல்கள் போல் ஒளிவீசின.
Verse 7
परस्परं मिलित्वा ते देवाश्च पर्वतास्तथा । कृतकृत्यन्तथात्मानम्मेनिरे परया मुदा
தேவர்களும் மலைநாதர்களும் பரஸ்பரம் ஒன்றுகூடி ஒற்றுமை கொண்டனர். பேர்மகிழ்ச்சியால் தம்மை நிறைவேற்றம் பெற்றவர்களென எண்ணினர்.
Verse 8
अथेश्वरम्पुरो दृष्ट्वा प्रणनाम हिमालयः । सर्वे प्रणेमुर्गिरयो ब्राह्मणाश्च सदाशिवम्
அப்போது முன்னிலையில் இருந்த ஈசன் சதாசிவனைப் பார்த்து இமயமலை வணங்கினான். எல்லா மலைகளும் பிராமணர்களும் சதாசிவனுக்கு சாஷ்டாங்க நமஸ்காரம் செய்தனர்.
Verse 9
वृषभस्थम्प्रसन्नास्यन्नानाभरणभूषितम् । दिव्यावयवलावण्यप्रकाशितदिगन्तरम्
அவர் வृषபத்தின் மீது அமர்ந்திருந்தார்; முகம் அமைதியும் அருளும் நிறைந்தது; பலவகை அணிகலன்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டார். அவரது தெய்வீக அங்கங்களின் அழகொளி எல்லாத் திசைகளையும் ஒளிரச் செய்தது.
Verse 10
सुसूक्ष्माहतसत्पट्टवस्त्रशोभितविग्रहम् । सद्रत्नविलसन्मौलिं विहसन्तं शुचिप्रभम्
அவரது திருமேனி மிக நுண்ணிய, நன்றாக நெய்யப்பட்ட பட்டாடைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டது. சிறந்த ரத்தினங்கள் ஒளிரும் கிரீடம்; மென்மையான புன்னகையுடன் தூய ஒளியாகப் பிரகாசித்தார்.
Verse 11
भूषाभूताहियुक्तांगमद्भुतावयवप्रभम् । दिव्यद्युतिं सुरेशैश्च सेवितं करचामरैः
அவரது உடல் பாம்புகளை ஆபரணமாகக் கொண்டு அலங்கரிக்கப்பட்டது; ஒவ்வொரு அங்கமும் அதிசய ஒளியால் மிளிர்ந்தது. தெய்வீக பிரகாசத்துடன், தேவர்களின் தலைவர்கள் கைச்சாமரங்களால் பணிவுடன் சேவித்தனர்.
Verse 12
वामस्थिताच्युतन्दक्षभागस्थितविभुम्प्रभुम् । पृष्ठस्थितहरिं पृष्ठपार्श्वस्थितसुरादिकम्
அவர் கண்டார்—இடப்புறம் அச்யுதன் (விஷ்ணு) நின்றார்; வலப்புறம் விபு பரமபிரபு அமர்ந்திருந்தார்; பின்னால் ஹரி, பின்ன்புற இருபுறங்களிலும் தேவர்கள் முதலியோர் நின்றனர்.
Verse 13
नानाविधिसुराद्यैश्च संस्तुतं लोकशंकरम् । स्वहेत्वात्ततनुम्ब्रह्मसर्वेशं वरदायकम्
தேவர்கள் முதலிய விண்ணுலகோர் பலவிதமாகப் போற்றும் உலகநலன் அருளும் சங்கரன் அவர். தம் சுயஇச்சையால் உடல் ஏற்கின்றார்; அவரே பிரம்மம், அனைத்திற்கும் ஆண்டவன், வரமளிப்பவன்।
Verse 14
सगुणं निर्गुणं चापि भक्ताधीनं कृपाकरम् । प्रकृतेः पुरुषस्यापि परं सच्चित्सुखात्मकम्
அவர் சகுணனும் நிர்குணனும்; கருணைமிகு கৃপாகரன், அருளால் பக்தர்க்கு அடங்கியவன் போலத் தோன்றுவான். அவர் பிரகிருதி-புருஷத்திற்கும் அப்பாற்பட்ட பரம்; சத்-சித்-சுக ஸ்வரூபன்।
Verse 15
प्रभोर्दक्षिणभागे तु ददर्श हरिमच्युतम् । विनतातनयारूढं नानाभूषणभूषितम्
அப்போது ஆண்டவரின் வலப்புறத்தில் அவன் ஹரியை—அச்யுத விஷ்ணுவை—கண்டான்; விநதையின் புதல்வன் கருடன்மேல் அமர்ந்து, பலவகை ஆபரணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தார்।
Verse 16
प्रभोश्च वामभागे तु मुने मां सन्ददर्श ह । चतुर्मुखं महाशोभं स्वपरीवारसंयुतम्
முனியே, ஆண்டவரின் இடப்புறத்தில் நான் நான்முகப் பிரம்மாவைக் கண்டேன்—மிகுந்த ஒளி-அழகால் பிரகாசித்து—தன் பரிவாரத்துடன் சூழப்பட்டிருந்தார்।
Verse 17
एतौ सुरेश्वरौ दृष्ट्वा शिवस्याति प्रियौ सदा । प्रणनाम गिरीशश्च सपरीवार आदरात्
சிவனுக்கு எப்போதும் மிகப் பிரியமான அந்த இரு தேவேசர்களைக் கண்டதும், கிரீசன் (இமயன்) தன் பரிவாரத்துடன் மரியாதையுடன் வணங்கினார்।
Verse 18
तथा शिवस्य पृष्ठे च पार्श्वयोस्तु विराजितान् । देवादीन्प्रणनामासौ दृष्ट्वा गिरिवरेश्वरः
அப்போது சிவபெருமானின் பின்னிலும் இருபுறங்களிலும் ஒளிவீசித் திகழ்ந்த தேவர்கள் முதலிய திவ்யகணங்களைப் பார்த்து, மலைகளில் சிறந்ததின் அதிபதியான இமவான் பக்தியுடன் அவர்களை வணங்கினார்।
Verse 19
शिवाज्ञया पुरो भूत्वा जगाम स्वपुरं गिरिः । शेषहर्यात्मभूश्शीघ्रं मुनिभिः निर्जरादिभिः
சிவனின் ஆணையின்படி மலைராஜன் இமவான் முன்னணியாக இருந்து தன் நகரத்திற்குச் சென்றான். அவன் பின்னால் சீக்கிரமாக சேஷன், ஹரி (விஷ்ணு), ஆத்மபூ (பிரம்மா), முனிவர்கள் மற்றும் அமர தேவர்கள் கூட்டமும் தொடர்ந்தனர்।
Verse 20
सर्वे मुनिसुराद्याश्च गच्छन्तः प्रभुणा सह । गिरेः पुरं समुदिताः शशंसुर्बहु नारद
நாரதரே, முனிவரும் தேவரும் முதலியோர் ஆண்டவருடன் சேர்ந்து சென்று, மலைநகரில் (ஹிமாலயப் புரியில்) கூடினர்; பல வார்த்தைகளால் புகழ்ந்து உரைத்தனர்।
Verse 21
रचिते शिखरे रम्ये संस्थाप्य देवतादिकम् । जगाम हिमवांस्तत्र यत्रास्ति विधिवेदिका
அழகாக அமைக்கப்பட்ட சிகரத்தில் தேவர்கள் முதலியவற்றை நிறுவி, ஹிமவான் சாஸ்திர விதிப்படி அமைந்த வேதிகை (யாகவேதி) உள்ள இடத்திற்குச் சென்றான்।
Verse 22
कारयित्वा विशेषेण चतुष्कन्तो रणैर्युतम् । स्नानदानादिकं कृत्वा परीक्षामकरोत्तदा
அப்போது அவர் சிறப்பாக நான்கு மூலைகளுடைய போர்மண்டபத்தைப் போர்சாதனங்களுடன் அமைக்கச் செய்து, ஸ்நானம், தானம் முதலிய விதிகளைச் செய்து முடித்து, பின்னர் அந்நேரமே பரீட்சையை நடத்தினார்.
Verse 23
स्वपुत्रान्प्रेषयामास शिवस्य निकटे तथा । हिमो विष्ण्वादिसम्पूर्णवर्गयुक्तस्य शैलराट्
அப்போது விஷ்ணு முதலிய தேவர்களையும் உடைய முழுப் பரிவாரத்துடன் இருந்த மலைமன்னன் ஹிமவான், தன் புதல்வர்களை பரமசிவனின் அருகே அனுப்பினான்.
Verse 24
कर्तुमेच्छद्वराचारं महोत्सवपुरस्सरम् । महाहर्षयुतस्सर्वबन्धुयुग्घिमशैलराट्
மாபெரும் திருவிழாவை முன்னிட்டு உயர்ந்த சடங்குகளைச் செய்ய விரும்பி, பேரானந்தம் நிறைந்த ஹிமாலய மலைமன்னன் தன் எல்லா உறவினர்களுடனும் முன்னே செல்ல ஆவலுற்றான்.
Verse 25
अथ ते गिरिपु त्राश्च तत्र गत्वा प्रणम्य तम् । सस्ववर्गं प्रार्थनान्तामूचुश्शैलेश्वरस्य वै
அப்போது மலைக்கன்னியர் அங்கே சென்று அவரை வணங்கி, தங்களும் தங்கள் தோழர்களும் சார்பாக, ஷைலேஸ்வரரிடம் (மலைநாதனிடம்) பணிவுடன் வேண்டினர்।
Verse 26
ततस्ते स्वालयं जग्मुश्शैलपुत्रास्तदाज्ञया । शैलराजाय संचख्युस्ते चायान्तीति हर्षिताः
அவளுடைய ஆணையின்படி மலைக்கன்னியர் தங்கள் இல்லத்திற்குச் சென்றனர். மகிழ்ந்து, மலைராஜன் ஹிமாலயனிடம் “அவர்கள் வருகிறார்கள்” என்று அறிவித்தனர்।
Verse 27
अथ देवाः प्रार्थनान्तां गिरेः श्रुत्वातिहर्षिताः । मुने विष्ण्वादयस्सर्वे सेश्वरा मुमुदुर्भृशम्
முனிவரே, மலையின் வேண்டுதல் நிறைவடைந்தது என்று கேட்டு, விஷ்ணு முதலிய எல்லாத் தேவர்களும் தத்தம் தெய்வீக ஆற்றல்களுடன் மிகுந்த மகிழ்ச்சி அடைந்தனர்।
Verse 28
कृत्वा सुवेषं सर्वेपि निर्जरा मुनयो गणाः । गमनं चक्रुरन्येपि प्रभुणा गिरिराड्गृहम्
அமரர்களான முனிவரும் கணங்களும் அனைவரும் அழகிய ஆடை அணிந்து புறப்பட்டனர். மற்றவர்களும் ஆண்டவருடன் சேர்ந்து மலைராஜன் (ஹிமாலயன்) அரண்மனை இல்லத்திற்குச் சென்றனர்।
Verse 29
तस्मिन्नवसरे मेना द्रष्टुकामाभवच्छिवम् । प्रभोराह्वाययामास मुने त्वां मुनिसत्तमम्
அந்த நேரத்தில் மேனா தேவி சிவபெருமானை தரிசிக்க விரும்பினாள். ஆகவே, முனிவர்களில் சிறந்தவரே, ஆண்டவரை வேண்டி உங்களையும் வரவழைத்தாள்।
Verse 30
अगमस्त्वं मुने तत्र प्रभुणा प्रेरितस्तदा । मनसा शिवहृद्धेतुं पूर्णं कर्तुं तमिच्छता
முனிவரே, அந்நேரம் நீர் ஆண்டவரின் தூண்டுதலால் அங்கே சென்றீர்; அவர் தம் சித்தத்தால் சிவன் இதயத்தில் உள்ள நோக்கத்தை முழுமையாக்க விரும்பினார்।
Verse 31
त्वाम्प्रणम्य मुने मेना प्राह विस्मितमानसा । द्रष्टुकामा प्रभो रूपं शंकरस्य मदापहम्
முனிவரே, உம்மை வணங்கி வியப்புற்ற மனத்துடன் மேனா கூறினாள்—“பிரபோ, மயக்கமும் அகந்தையும் அகற்றும் சங்கரனின் திருவுருவை நான் காண விரும்புகிறேன்.”
Verse 42
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायान्तृतीये पार्वतीखण्डे देवगिरिमेलवर्णनं नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீசிவமகாபுராணத்தின் இரண்டாம் ருத்ரஸம்ஹிதையின் மூன்றாம் பார்வதீகண்டத்தில் ‘தேவகிரியில் தெய்வீகக் கூடுகையின் வர்ணனை’ எனும் நாற்பத்திரண்டாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।
Frequently Asked Questions
Śiva/Īśvara arrives near Himālaya’s city; Himālaya, along with devas, brāhmaṇas, and mountain hosts, assembles to welcome him and offers collective praṇāma, culminating in Śiva’s darśana description.
The episode models darśana as a soteriological trigger: divine presence (sarvagata yet manifest) evokes bhakti, humility, and alignment of cosmic communities, implying that order and grace arise from right recognition and reverent reception.
Anthropomorphic Śiva as Sadāśiva seated on Vṛṣabha, adorned with ornaments and jewels, radiating purity and beauty—an iconographic template for contemplation and devotional visualization.