Harīśvara-liṅga Mahimā and the Origin-Context of Viṣṇu’s Sudarśana (हरिश्वरलिङ्गमहिमा तथा सुदर्शनप्राप्तिकथा)
அத்தியாயம் 34 புராண மரபிலான கேள்வி–பதில் முறையில் ஹரீஸ்வர லிங்கத்தின் மகிமையை விளக்குகிறது. வியாசர் கூறுவதுபோல், சூதரின் முன் உரையை கேட்ட முனிவர்கள் ஹரீஸ்வர லிங்கத்தின் மஹாத்மியத்தைத் தெளிவாகக் கேட்கிறார்கள்; மேலும் விஷ்ணுவுக்கு சுதர்சனச் சக்கரம் எவ்வாறு கிடைத்தது, எந்த வழிபாட்டால் அது सिद्धமானது என்பதையும் விசாரிக்கிறார்கள். சூதர் ‘ஹரீஸ்வர கதை’யைத் தொடங்குகிறார்—தைத்தியர்கள் மிகுந்த வலிமை பெற்று உலகங்களைத் துன்புறுத்தி தர்மலோபத்தை ஏற்படுத்துகிறார்கள். துன்புற்ற தேவர்கள் பாதுகாவலனான விஷ்ணுவைச் சரணடைகிறார்கள். விஷ்ணு, முதலில் கிரீசனான சிவனை ஆராதித்து பின்னரே வெற்றி பெறுவேன் என்கிறார்; சிவாராதனை மற்றும் லிங்கோபாசனையாலே இறுதி சக்தியும் ஜயமும் கிடைக்கும் என்பதே இவ்வத்தியாயத்தின் உள்பொருள்.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य सूतस्य च मुनीश्वराः । समूचुस्तं सुप्रशस्य लोकानां हितकाम्यया
வியாசர் கூறினார்—அந்த சூதரின் சொற்களை கேட்ட முனிவர்தலைவர்கள் அவரை மிகுந்து புகழ்ந்து, எல்லா உலகங்களின் நலனைக் கருதி மீண்டும் அவரை உரைத்தனர்।
Verse 2
ऋषय ऊचुः । सूत सर्वं विजानासि ततः पृच्छामहे वयम् । हरीश्वरस्य लिंगस्य महिमानं वद प्रभो
ரிஷிகள் கூறினர்—ஓ சூதரே, நீ அனைத்தையும் அறிந்தவன்; ஆகையால் உம்மை நாம் கேட்கிறோம். ஓ பிரபுவே, ஹரீஶ்வர லிங்கத்தின் மகிமையை உரைப்பீராக।
Verse 3
चक्रं सुदर्शनं प्राप्तं विष्णुनेति श्रुतं पुरा । तदाराधनतस्तात तत्कथा च विशेषतः
அன்புள்ளவனே, பழங்காலம் முதல் விஷ்ணு ஆராதனையால் சுதர்சனச் சக்கரத்தை பெற்றார் என்று கேள்வி. ஆகவே, மகனே, அந்த நிகழ்வைச் சிறப்பாக உரைப்பாயாக—அந்த வழிபாடு எவ்வாறு நடந்தது, வரம் எவ்வாறு கிடைத்தது.
Verse 4
सूत उवाच । श्रूयतां च ऋषिश्रेष्ठा हरीश्वरकथा शुभा । यतस्सुदर्शनं लब्धं विष्णुना शंकरात्पुरा
சூதர் கூறினார்—முனிவர்களில் சிறந்தவர்களே, ஹரி-ஈசுவரரின் இந்த மங்களக் கதையை கேளுங்கள்—முன்னொரு காலத்தில் விஷ்ணு சங்கரனிடமிருந்து சுதர்சனத்தை எவ்வாறு பெற்றார் என்பதைக் கூறுகிறேன்।
Verse 5
कस्मिंश्चित्समये दैत्याः संजाता बलवत्तराः । लोकांस्ते पीडयामासुर्धर्मलोपं च चक्रिरे
ஒரு காலத்தில் தைத்தியர்கள் மிகுந்த வலிமை பெற்றனர். அவர்கள் உலகங்களைத் துன்புறுத்தி, தர்மத்தின் வீழ்ச்சியையும் ஏற்படுத்தினர்।
Verse 6
ते देवाः पीडिता दैत्यैर्महाबलपराक्रमैः । स्वं दुखं कथयामासुर्विष्णुं निर्जररक्षकम्
மிகுந்த வலிமையும் வீரமும் கொண்ட தைத்தியர்களால் துன்புறுத்தப்பட்ட அந்த தேவர்கள், அமரர்களின் காவலனான விஷ்ணுவிடம் தங்கள் துயரை உரைத்தனர்।
Verse 7
देवा ऊचुः । कृपां कुरु प्रभो त्वं च दैत्यैस्संपीडिता भृशम् । कुत्र यामश्च किं कुर्मश्शरण्यं त्वां समाश्रिताः
தேவர்கள் கூறினர்—எங்கள் ஆண்டவனே, அருள் புரிவாயாக; தைத்தியர்களால் நாம் கடுமையாக ஒடுக்கப்படுகிறோம். எங்கே செல்வோம், என்ன செய்வோம்? சரணாகதரைக் காக்கும் இறைவனே, உம்மையே சரணடைந்தோம்।
Verse 8
सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा देवानां दुःखितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं विष्णुर्वचनमब्रवीत
சூதர் கூறினார்—துயரால் வாடிய தேவர்களின் சொற்களை இவ்வாறு கேட்டபின், ஸ்ரீசிவனின் திருவடித் தாமரைகளை நினைந்து விஷ்ணு இவ்வசனத்தை உரைத்தார்।
Verse 9
विष्णुरुवाच । करिष्यामि च वः कार्य्यमाराध्य गिरिशं सुराः । बलिष्ठाश्शत्रवो ह्येते विजेतव्याः प्रयत्नतः
விஷ்ணு கூறினார்—தேவர்களே, கிரீசன் (சிவன்) ஐ ஆராதித்து உங்கள் காரியத்தை நான் நிறைவேற்றுவேன். இவர்கள் மிக வலிமையான பகைவர்கள்; ஆகவே உறுதியான முயற்சியால் அவர்களை வெல்ல வேண்டும்.
Verse 10
सूत उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । मत्वा दैत्यान्हतान्दुष्टान्ययुर्धाम स्वकंस्वकम्
சூதர் கூறினார்—மிகுந்த வல்லமை உடைய விஷ்ணு இவ்வாறு கூறியபின், எல்லாத் தேவர்களும் தீய தைத்யர்கள் அழிந்தனர் என எண்ணி, தத்தம் தத்தம் திவ்யலோகங்களுக்கு புறப்பட்டனர்.
Verse 11
विष्णुरप्यमराणां तु जयार्थमभजच्छिवम् । सर्वामराणामधिपं सर्वसाक्षिणमव्ययम्
தேவர்களின் வெற்றிக்காக விஷ்ணுவும் சிவனை வழிபட்டான்—அவர் எல்லாத் தேவர்களின் அதிபதி, அனைத்திற்கும் சாட்சி, அழிவற்றவன்.
Verse 12
गत्वा कैलासनिकटे तपस्तेपे हरिस्स्वयम् । कृत्वा कुंडं च संस्थाप्य जातवेदसमग्रतः
கைலாசத்தின் அருகே சென்று ஹரி (விஷ்ணு) தானே தவம் செய்தார். பின்னர் குண்டம் அமைத்து முறையாக நிறுவி, ஜாதவேதஸ் (அக்னி) முன்னிலையில் நின்று வழிபாட்டைத் தொடங்கினார்।
Verse 13
पार्थिवेन विधानेन मंत्रैर्नानाविधैरपि । स्तोत्रैश्चैवाप्यनेकैश्च गिरिशं चाभजन्मुदा
பார்த்திவ விதிப்படி பலவகை மந்திரங்களாலும் பல ஸ்தோத்திரங்களாலும் அவர் மகிழ்ச்சியுடன் கிரீசன்—மலைநாதன் சிவனை—வழிபட்டார்।
Verse 14
कमलैस्सरसो जातैर्मानसाख्यान्मुनीश्वराः । बद्ध्वा चैवासनं तत्र न चचाल हरिस्स्वयम्
முனிவரே! ‘மானஸ’ எனப்படும் ஏரியில் பிறந்த தாமரைகளால் அவன் அங்கே ஆசனத்தை அமைத்தான்; ஹரி (விஷ்ணு) தாமே அந்த இடத்திலிருந்து அசையாமல் நிலைத்திருந்தார்।
Verse 15
प्रसादावधि चैवात्र स्थेयं वै सर्वथा मया । इत्येवं निश्चयं कृत्वा समानर्च शिवं हरिः
‘சிவனின் அருள்-பிரசாதம் கிடைக்கும் வரை நான் எவ்விதத்திலும் இங்கேயே இருக்க வேண்டும்’ என்று உறுதி செய்து, ஹரி சமச்சித்தத்துடன் சிவனைத் தொடர்ந்து வழிபட்டார்।
Verse 16
यदा नैव हरस्तुष्टो बभूव हरये द्विजाः । तदा स भगवान्विष्णुर्विचारे तत्परोऽभवत्
இருமுறை பிறந்தவர்களே! ஹரன் (சிவன்) ஹரி (விஷ்ணு) மீது சிறிதும் திருப்தியடையாதபோது, அந்த பகவான் விஷ்ணு ‘என்ன செய்ய வேண்டும்?’ என்ற ஆழ்ந்த சிந்தனையில் முழுமையாக ஈடுபட்டார்।
Verse 17
विचार्यैवं स्वमनसि सेवनं बहुधा कृतम् । तथापि न हरस्तुष्टो बभूवोतिकरः प्रभुः
இவ்வாறு தன் மனத்தில் சிந்தித்து அவன் பலவகையாக சேவை-பூஜை செய்தான்; ஆனாலும் பிரபு ஹரன் திருப்தியடையவில்லை, சర్వாதிபதி ஈசன் மிகக் கடுமையானவரானார்।
Verse 18
सहस्रैर्नामभिः प्रीत्या तुष्टाव परमेश्वरम्
அவன் அன்பு-பக்தியுடன் ஆயிரம் திருநாமங்களால் பரமேஸ்வரன் சிவனைத் துதித்தான்।
Verse 19
प्रत्येकं कमलं तस्मै नाममंत्रमुदीर्य च । पूजयामास वै शंभुं शरणागतवत्सलम्
ஒவ்வொரு தாமரையையும் அர்ப்பணிக்கும் போதும் அவருடைய நாமமந்திரத்தை உச்சரித்து, சரணடைந்தோர்க்கு கருணைமிகு ஶம்பு சிவனை பக்தியுடன் வழிபட்டான்।
Verse 20
परीक्षार्थं विष्णुभक्तेस्तदा वै शंकरेण ह । कमलानां सहस्रात्तु हृतमेकं च नीरजम्
விஷ்ணுவின் பக்தியைச் சோதிக்க அந்நேரம் ஶங்கரன் ஆயிரம் தாமரைகளில் ஒன்றை எடுத்துக் கொண்டான்।
Verse 21
न ज्ञातं विष्णुना तच्च मायाकारणमद्भुतम् । न्यूनं तच्चापि सञ्ज्ञाय तदन्वेषणतत्परः
அந்த அதிசயமான மாயைக்காரணத்தை விஷ்ணு அறியவில்லை; தன் குறை உணர்ந்து அதைத் தேடுவதில் முழுமையாக ஈடுபட்டான்।
Verse 22
बभ्राम सकलां पृथ्वीं तत्प्रीत्यै सुदृढव्रतः । तदप्राप्य विशुद्धात्मा नेत्रमेकमुदाहरत्
உறுதியான விரதத்துடன் அவரை (சிவனை) மகிழ்விக்க உலகமெங்கும் அலைந்தான்; அவரை அடையாது, தூய உள்ளத்தவன் தன் ஒரு கணையையே அர்ப்பணித்தான்।
Verse 23
तं दृष्ट्वा स प्रसन्नोऽभूच्छंकरस्सर्वदुःखहा । आविर्बभूव तत्रैव जगाद वचनं हरिम्
அவரைக் கண்டதும், எல்லாத் துயரையும் நீக்கும் சங்கரர் மகிழ்ந்தார். அங்கேயே வெளிப்பட்டு, ஹரி (விஷ்ணு) யிடம் வாக்குரைத்தார்।
Verse 24
शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि हरे तुभ्यं वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । मनोऽभिलषितं दद्मि नादेयं विद्यते तव
சிவன் கூறினார்—ஹே ஹரியே, உன்னில் நான் திருப்தியடைந்தேன். உனக்குப் பிடித்தபடியே வரம் கேள். உன் மனம் நாடியதை நான் அளிப்பேன்; உனக்காக நான் மறுப்பதென்று எதுவும் இல்லை।
Verse 25
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं केशवः प्रीतमानसः । महाहर्षसमापन्नो ह्यब्रवीत्सांजलिश्शिवम्
சூதர் கூறினார்—சம்புவின் வாக்கைக் கேட்ட கேசவனின் மனம் மகிழ்ந்தது. பேரானந்தத்தில் மூழ்கி, கைகூப்பி சிவனிடம் உரைத்தார்।
Verse 26
विष्णुरुवाच । वाच्यं किं मे त्वदग्रे वै ह्यन्तर्यामी त्वमास्थितः । तथापि कथ्यते नाथ तव शासनगौरवात्
விஷ்ணு கூறினார்—என் நாதனே! உம்முன் நான் என்ன சொல்ல இயலும்? நீரே எல்லோருள்ளும் அந்தர்யாமியாக நிலைத்திருக்கிறீர். ஆயினும், உமது ஆணையின் மகிமைக்கு மரியாதையால் நான் உரைக்கிறேன்.
Verse 27
दैत्यैश्च पीडितं विश्वं सुखं नो नस्सदा शिव । दैत्यान्हंतुं मम स्वामिन्स्वायुधं न प्रवर्त्तते
ஓ சிவனே! அசுரர்கள் உலகமெங்கும் துன்புறுத்துகின்றனர்; எங்களுக்கு நிலையான நலம் இல்லை. என் ஆண்டவனே, நான் அசுரர்களை அழிக்க விரும்பினாலும், என் சொந்த ஆயுதமே செயல்படாமல் நிற்கிறது.
Verse 28
किं करोमि क्व गच्छामि नान्यो मे रक्षकः परः । अतोऽहं परमेशान शरणं त्वां समागतः
நான் என்ன செய்வேன், எங்கே போவேன்? எனக்கு வேறு எந்த உயர்ந்த காப்பாளரும் இல்லை. ஆகவே, பரமேசானே, உம்மிடமே சரணடைந்தேன்।
Verse 29
सूत उवाच । इत्युक्त्वा च नमस्कृत्य शिवाय परमात्मने । स्थितश्चैवाग्रतश्शंभोः स्वयं च पुरुपीडितः
சூதர் கூறினார்—இவ்வாறு சொல்லி, பரமாத்மா சிவனுக்கு வணங்கி, தானும் மிகுந்த துன்பத்தில் ஆழ்ந்து, சம்புவின் முன்னே நின்றான்।
Verse 30
सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्देवदेवो महेश्वरः । ददौ तस्मै स्वकं चक्रं तेजोराशिं सुदर्शनम्
சூதர் கூறினார்—விஷ்ணுவின் வார்த்தைகளை கேட்ட தேவர்களின் தேவனான மகேஸ்வரன், தன் சக்கரமான ‘சுதர்சனம்’ என்பதை அவனுக்கு அளித்தான்; அது தெய்வீக ஒளியின் திரளான குவியலாக இருந்தது।
Verse 31
तत्प्राप्य भगवान्विष्णुर्दैत्यांस्तान्बलवत्तरान् । जघान तेन चक्रेण द्रुतं सर्वान्विना श्रमम्
அங்கே சென்ற பகவான் விஷ்ணு, தமது சக்கராயுதத்தால் அந்த மிகப் பலமுடைய தைத்யர்களை விரைவாகவே அழித்து, சிறிதும் உழைப்பு இன்றி அனைவரையும் நாசம் செய்தார்।
Verse 32
जगत्स्वास्थ्यं परं लेभे बभूवुस्सुखिनस्सुराः । सुप्रीतः स्वायुधं प्राप्य हरिरासीन्महासुखी
உலகம் மிகச் சிறந்த நலனையும் க்ஷேமத்தையும் அடைந்தது; தேவர்கள் மகிழ்ந்தனர். தமது ஆயுதத்தை மீண்டும் பெற்ற ஹரி (விஷ்ணு) மிகுந்த திருப்தியுடன் பேரானந்தத்தில் நிலைத்திருந்தார்।
Verse 33
ऋषय ऊचुः । किं तन्नामसहस्रं वै कथय त्वं हि शांकरम् । येन तुष्टो ददौ चक्रं हरये स महेश्वरः
ரிஷிகள் கூறினர்—ஓ ஷாங்கரா! அந்த ஆயிரநாமம் எது? நீயே கூறுவாயாக. அதனால் மகிழ்ந்த மகேஸ்வரன் ஹரிக்கு சக்கரத்தை அருளினார்.
Verse 34
इति श्रीशिव महापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां विष्णुसुदर्शनचक्रलाभवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீ சிவ மஹாபுராணத்தின் நான்காம் கோடிருத்ரஸம்ஹிதையில் ‘விஷ்ணுவின் சுதர்ஷனச் சக்கரப் பெறுதல்’ எனும் முப்பத்துநான்காம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது.
Verse 35
व्यास उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा मुनीनां भावितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं सूतो वचनमब्रवीत्
வ்யாசர் கூறினார்—தியானத்தால் பரிசுத்தமான முனிவர்களின் சொற்களை கேட்டபின், சிவனின் திருவடித் தாமரைகளை நினைந்து, சூதர் பதிலுரைத்தார்.
Frequently Asked Questions
The chapter sets up the Harīśvara-liṅga narrative by linking it to the tradition that Viṣṇu obtained the Sudarśana-cakra; the theological argument is that Viṣṇu’s capacity to resolve the daitya threat is contingent upon worshipping Śiva (Giriśa/Śaṅkara).
The Sudarśana-cakra functions as a symbol of divinely sanctioned order-enforcement, while the Harīśvara-liṅga represents the ritual-theological axis through which such sanction is accessed—encoding the principle that ultimate authority is mediated through Śiva-tattva and Liṅga-upāsanā.
Śiva is highlighted under epithets emphasizing sovereign mountain-lordship and beneficence—Giriśa and Śaṅkara—and the chapter foregrounds Harīśvara as a Liṅga-centered theological locus that authorizes and empowers even Viṣṇu’s protective function.