Kedāreśvara-pratiṣṭhā: Nara-Nārāyaṇa’s Worship and Śiva’s Abiding as Jyoti
இந்த அத்தியாயத்தில் சூதர் கூறுவது: பாரதகண்டத்தின் பதர்யாஶ்ரமத்தில் ஹரியின் அಂசாவதாரங்களான நர-நாராயணர் நீண்ட காலம் பார்திவ-பூஜை (மண்/பூமி வழிபாடு) செய்து சிவனை ஆராதித்தனர். பக்தாதீனனான சங்கரன் அவர்களின் பூஜைக்காக லிங்கத்தில் இடையறாது தோன்றினார். காலம் கடந்தபின் மகிழ்ந்து வரம் அளிக்க முனைந்தபோது, உலக நலனுக்காக தம் சொரூபத்துடன் அங்கேயே நிலைத்திருக்க வேண்டுமென நர-நாராயணர் வேண்டினர். அதனால் சிவன் ஹிமாலயக் கேதாரப் பகுதியில் ஜ்யோதி-ரூபமாகத் தங்கி ‘கேதாரேஸ்வரன்’ எனப் பெயர் பெற்றான். கேதாரேஸ்வரனின் தரிசனமும் அர்ச்சனையும் பக்தர்களின் இஷ்டங்களை நிறைவேற்றும்; தேவர்கள் மற்றும் பழம்பெரும் ரிஷிகள் அங்கே வழிபட்டு மகேஸ்வரன் அருளால் வேண்டிய பலன் பெறுவர். தவ-பக்தி நிலையான தீர்த்த-மூர்த்தி-அனுகிரஹமாக மாறி சிவதத்துவத்தை உறுதிப்படுத்தும் என்பதே உள்நிலைப் பாடம்।
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । नरनारायणाख्यौ याववतारौ हरेर्द्विजाः । तेपाते भारते खण्डे बदर्याश्रम एव हि
சூதர் கூறினார்—ஓ இருபிறப்புச் சான்றோர்களே, ஹரியின் நரன், நாராயணன் எனப்படும் இரு அவதாரங்களும் பாரதக் கண்டத்தில், உண்மையாகவே பதரீ ஆசிரமத்தில் தவம் செய்தனர்.
Verse 2
ताभ्यां संप्रार्थितश्शंभुः पार्थिवे पूजनाय वै । आयाति नित्यं तल्लिंगे भक्ताधीनतया शिव
அந்த பக்தர்கள் உருக்கமுடன் வேண்டினால், ஶம்பு மண்ணால் செய்யப்பட்ட லிங்கத்தில் பூஜை ஏற்க தினமும் வருகிறார்; ஏனெனில் சிவன் பக்தியின் வசியத்தால் பக்தாதீனனாகிறார்.
Verse 3
एवं पूजयतोश्शंभुं तयोर्विष्ण्ववतारयोः । चिरकालो व्यतीताय शैवयोर्धर्मपुत्रयोः
இவ்வாறு விஷ்ணுவின் அந்த இரு அவதாரங்களான, சைவ தர்மத்தில் நிலைத்த தர்மபுத்ரர்கள், சம்புவை வழிபட்டுக் கொண்டிருக்கையில் நீண்ட காலம் கடந்தது।
Verse 4
एकस्मिन्समये तत्र प्रसन्नः परमेश्वरः । प्रत्युवाच प्रसन्नोस्मि वरो मे व्रियतामिति
ஒரு சமயம் அங்கே பரமேஸ்வரன் அருள்புரிந்து கூறினார்— “நான் திருப்தியடைந்தேன்; என்னிடமிருந்து வரம் வேண்டுக.”
Verse 5
इत्युक्ते च तदा । तेन नरो नारायणस्स्वयम् । ऊचतुर्वचनं तत्र लोकानां हितकाम्यया
இவ்வாறு கூறப்பட்டதும், நரனும் நாராயணனும் தாமே, உலக நலன் வேண்டி, அங்கே வார்த்தைகள் உரைத்தனர்।
Verse 6
नरनारायणावूचतुः । यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरस्त्वया । स्थीयतां स्वेन रूपेण पूजार्थं शंकरस्स्वयम्
நர-நாராயணர் கூறினர்— “தேவேசா! நீர் அருள்புரிந்து வரம் அளிக்க விரும்பினால், வழிபாட்டிற்காக சங்கரன் தாமே தம் சொந்த ரூபத்தில் இங்கே நிலைத்திருக்கட்டும்।”
Verse 7
सूत उवाच । इत्युक्तस्तु तदा ताभ्यां केदारे हिमसंश्रये । स्वयं च शंकरस्तस्थौ ज्योतीरूपो महेश्वरः
சூதர் கூறினார்—அவ்விருவரும் அவ்வாறு கூறியபோது, பனியால் சூழ்ந்த கேதாரத்தில், ஸ்வயம் சங்கரன் மகேஸ்வரன் ஜோதிரூபமாக அங்கே வெளிப்பட்டு நிலைத்தான்.
Verse 8
ताभ्यां च पूजितश्चैव सर्वदुःखभयापहः । लोकानामुपकारार्थं भक्तानां दर्शनाय वै
அவ்விருவராலும் பூஜிக்கப்பட்ட பரமன் ஶம்பு, எல்லாத் துயரும் அச்சமும் நீக்குபவன்; உலகங்களின் நலனுக்காகவும், பக்தர்களுக்கு திவ்ய தரிசனம் அருளவும் வெளிப்பட்டான்.
Verse 9
स्वयं स्थितस्तदा शंभुः केदारेश्वरसंज्ञकः । भक्ताभीष्टप्रदो नित्यं दर्शनादर्चनादपि
அப்போது ஶம்பு தாமே அங்கே ‘கேதாரேஶ்வரன்’ என்ற நாமத்துடன் நிலைபெற்றார்; அவர் பக்தர்களின் விருப்பங்களை எப்போதும் தரிசனத்தாலும், அர்ச்சனையாலும் அருள்பவர்.
Verse 10
देवाश्च पूजयंतीह ऋषयश्च पुरातनाः । मनोभीष्ट फलं तेते सुप्रसन्नान्महेश्वरात्
இங்கே தேவர்களும் பழம்பெரும் ரிஷிகளும் பூஜை செய்கின்றனர்; மிகுந்த प्रसன்னனான மகேஶ்வரனிடமிருந்து அவர்கள் தம் மனத்தில் விரும்பிய பலனைப் பெற்றனர்.
Verse 11
भवस्य पूजनान्नित्यं बदर्याश्रमवासिनः । प्राप्नुवन्ति यतः सोऽसौ भक्ताभी ष्टप्रदः सदा
பவனாகிய (ஶிவன்) தினந்தோறும் பூஜையால் பதரீ-ஆஶ்ரம வாசிகள் இடையறாது தம் விரும்பிய பலனை அடைகின்றனர்; ஏனெனில் அவர் எப்போதும் பக்தர்களின் அபீஷ்டம் அருள்பவர்.
Verse 12
तद्दिनं हि समारभ्य केदारेश्वर एव च । पूजितो येन भक्त्या वै दुःखं स्वप्नेऽति दुर्लभम्
அந்த நாளிலிருந்து பக்தியுடன் கேதாரேஸ்வரனை வழிபடுபவனுக்கு துயரம் கனவிலும் மிக அரிதாகிவிடும்।
Verse 13
यो वै हि पाण्डवान्दृष्ट्वा माहिषं रूपमास्थितः । मायामास्थाय तत्रैव पलायनपरोऽभवत्
பாண்டவர்களைப் பார்த்தவுடன் அவன் எருமை வடிவம் எடுத்தான்; அங்கேயே மாயையை நாடி தப்பிச் செல்லவே முயன்றான்।
Verse 14
धृतश्च पाण्डवैस्तत्र ह्यवाङ्मुखतया स्थितः । पुच्छ चैव धृतं तैस्तु प्रार्थितश्च पुनःपुनः
அங்கே பாண்டவர்கள் அவனைத் தடுத்தனர்; அவன் முகம் கீழ்நோக்கி நின்றான். அவர்கள் அவன் வாலையும் பிடித்து, மீண்டும் மீண்டும் வேண்டினர்।
Verse 15
तद्रूपेण स्थितस्तत्र भक्तवत्सलनामभाक् । नयपाले शिरोभागो गतस्तद्रूपतः स्थितः
அதே வடிவில் அங்கே நிலைத்த சிவன் ‘பக்தவத்ஸலன்’ என்ற நாமத்தால் புகழ்பெற்றார். அதே வடிவில் அவருடைய தலையின் ஒரு பகுதி நயபாலத்தில் வந்து நிலைபெற்றது।
Verse 16
स वै व पूजनान्नित्यमाज्ञां चैवाप्यदात्तथा । पूजितश्च स्वयं शंभुस्तत्र तस्थौ वरानदात्
அவன் தினமும் வழிபாடு செய்து, அதே முறையில் ஆண்டவனின் ஆணையையும் பெற்றான். முறையாகப் பூஜிக்கப்பட்ட ஸ்வயம் ஶம்பு அங்கேயே தங்கி வரங்களை அருளினார்.
Verse 17
पूजयित्वा गतास्ते तु पाण्डवा मुदितास्तदा । लब्ध्वा चित्तेप्सितं सर्वं विमुक्तास्सर्वदुःखतः
அப்போது பாண்டவர்கள் சிவபெருமானை முறையாக வழிபட்டு மகிழ்ச்சியுடன் புறப்பட்டனர். மனம் விரும்பிய அனைத்தையும் பெற்றதால், அவர்கள் எல்லாத் துயரங்களிலிருந்தும் விடுபட்டனர்.
Verse 18
तत्र नित्यं हस्साक्षात्क्षेत्रे केदारसंज्ञके । भारतीभिः प्रजाभिश्च तथेव परिपूज्यते
அங்கே கேதார எனப்படும் சாக்ஷாத் வெளிப்பட்ட புனிதக் க்ஷேத்திரத்தில் பகவான் சிவன் தினமும் விதிப்படி பக்தி-மரியாதையுடன் வழிபடப்படுகிறார்—பாரதி (வித்தகர் பக்தர்கள்) மற்றும் பொதுமக்களாலும் கூட।
Verse 19
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां केदारेश्वरज्योतिर्लिगमा हात्म्यवर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः
இவ்வாறு ஸ்ரீசிவமகாபுராணத்தின் நான்காம் பகுதியான ‘கோடிருத்ரஸம்ஹிதை’யில் ‘கேதாரேஸ்வர ஜ்யோதிர்லிங்க மகாத்ம்ய வர்ணனம்’ எனும் பத்தொன்பதாம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது।
Verse 20
तथैव रूपं दृष्ट्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते । जीवन्मुक्तो भवेत्सोपि यो गतो बदरीवने
அந்தத் தெய்வீக ரூபத்தை தரிசித்தாலே எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுதலை பெறுகிறான். பதரீவனத்திற்குச் செல்பவன் வாழ்ந்தபடியே முக்தன்—ஜீவன்முக்தன்—ஆகிறான்।
Verse 21
दृष्ट्वा रूपं नरस्यैव तथा नारायणस्य हि । केदारेश्वरशंभोश्च मुक्तभागी न संशयः
நரன், நாராயணன் ஆகியோரின் ரூபங்களையும், கேதாரேஸ்வர சம்புவின் தரிசனத்தையும் பெற்றவன் முக்திக்குரிய பாக்கியவான்—சந்தேகமில்லை.
Verse 22
केदारेशस्य भक्ता ये मार्गस्थास्तस्य वै मृता । गतेऽपि मुक्ता भवंत्येव नात्र कार्य्या विचारणा
கேதாரேசரின் பக்தர்கள் அவரை நோக்கிச் செல்லும் பாதையில் பயணித்தபடியே வழியிலே இறந்தாலும், அவர்கள் நிச்சயமாக முக்தி அடைவார்கள்; இதில் மேலும் ஆராய வேண்டியதில்லை.
Verse 23
गत्वा तत्र प्रीतियुक्तः केदारेशं प्रपूज्य च । तत्रत्यमुदकं पीत्वा पुन र्जन्म न विन्दति
அங்கே பக்தி-பிரியத்துடன் சென்று கேதாரேசரை முறையாகப் பூஜித்து, அந்தத் தலத்தின் புனித தீர்த்தநீரை அருந்துவோர் மீண்டும் பிறவி பெறார்।
Verse 24
खण्डेस्मिन्भारते विप्रा नरनारायणेश्वरः । केदारेशः प्रपूज्यश्च सर्वैर्जीवैस्सुभक्तितः
ஓ விப்ரர்களே! இவ்வே பாரதகண்டத்தில் நர-நாராயணேசுவரன் எனப் புகழ்பெற்ற கேதாரேசரை எல்லா ஜீவர்களும் சிறந்த பக்தியுடன் வழிபட வேண்டும்।
Verse 25
अस्य खण्डस्य स स्वामी सर्वेशोपि विशेषतः । सर्वकामप्रदश्शंभुः केदाराख्यो न संशय
இந்தப் புனிதப் பகுதியின் அதிபதி அவரே—விசேஷமாக எல்லோருக்கும் மேலான பரமேசன். எல்லா நற்காமங்களையும் அருளும் அந்தச் சம்பு ‘கேதார’ எனப் பெயர்பெற்றவர்; ஐயமில்லை.
Verse 26
एतद्वचस्समाख्यातं यत्पृष्टमृषिसत्तमाः । श्रुत्वा पापं हरेत्सर्वं नात्र कार्या विचारणा
ஓ முனிவர்சிறந்தோரே, நீங்கள் கேட்ட உபதேசத்தை இவ்வாறு நான் உரைத்தேன். இதைச் செவிமடுத்தாலே எல்லாப் பாவமும் நீங்கும்—இதில் மேலும் ஆராய வேண்டாம்.
Frequently Asked Questions
Nara-Nārāyaṇa perform prolonged pārthiva worship at Badaryāśrama; Śiva, pleased, offers a boon and is requested to remain for ongoing worship and lokahita. He abides in Kedāra as Kedāreśvara, accessible for darśana and pūjā.
The liṅga and ‘jyoti-rūpa’ together model transcendence-in-immanence: devotion stabilizes a luminous divine presence into a fixed sacred locus, making metaphysical Śiva-tattva ritually and geographically encounterable.
Śiva is highlighted as Kedāreśvara, described as abiding in Kedāra in a jyoti-rūpa mode and functioning as a constant bestower of devotees’ aims through darśana and arcana.