महाकालज्योतिर्लिङ्गमाहात्म्ये चन्द्रसेन-चिन्तामणि-प्रसङ्गः (Mahākāla Jyotirliṅga Māhātmya: The Episode of King Candrasena and the Cintāmaṇi)
இந்த அதிகாரத்தில் ரிஷிகள் சூதரிடம், மகாகால எனப்படும் ஜ்யோதிர்லிங்கத்துடன் தொடர்புடைய காவலரின் மகிமையும் பக்தர்களின் பெருமையும் மீண்டும் உரைக்குமாறு கேட்கிறார்கள். சூதர் உஜ்ஜயினியின் அரசன் சந்திரசேனன் கதையைச் சொல்கிறார்—அவன் சாஸ்திரஞானி, தன்னடக்கம் உடையவன், உறுதியான சிவபக்தன். கிரீசனின் முக்கிய கணனான மணிபத்ரன் அவனுக்கு சிந்தாமணியை அளிக்கிறான்; அது சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசித்து, நினைவு-தரிசனம்-கேள்வி மட்டுமே செய்தாலும் மங்களம் தரும்; அதன் ஒளி தாழ்ந்த பொருட்களையும் பொன்னாக்கும் என வர்ணிக்கப்படுகிறது. அரசனின் வெளிப்படை வைபவம் பிற அரசர்களில் பொறாமை, ஆசையைத் தூண்டி, அவர்கள் பல சூழ்ச்சிகளால் அந்த தெய்வ ரத்தினத்தைப் பெற முயல்கிறார்கள். உலகியலான தேஜஸ், செல்வம், புகழ் பகையை ஈர்க்கும்; உண்மையான பாதுகாப்பு மகாகாலத்தில் சிவனின் அருள்காப்பிலும் நிலையான பக்தியிலும் உள்ளது, எடுத்துச் செல்லும் தாலிசமானில் அல்ல என்று அதிகாரம் உணர்த்துகிறது.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । महाकालसमाह्वस्थज्योतिर्लिंगस्य रक्षिणः । भक्तानां महिमानं च पुनर्ब्रूहि महामते
ரிஷிகள் கூறினர்: ஓ மஹாமதியே, ‘மஹாகால’ எனப் புகழ்பெற்ற ஜ்யோதிர்லிங்கத்தின் காப்பாற்றும் சக்தியையும், பக்தர்களின் மகிமையையும் மீண்டும் உரையுங்கள்.
Verse 2
सूत उवाच । शृणुतादरतो विप्रो भक्तरक्षाविधायिनः । महाकालस्य लिंगस्य माहात्म्यं भक्तिवर्द्धनम्
சூதர் கூறினார்: ஓ விப்ர ரிஷிகளே, பக்தர்களைக் காக்கும் மஹாகாலனின் லிங்கத்தின் மகிமையை பக்தியுடன் மரியாதையாய் கேளுங்கள்; இது பக்தியை வளர்க்கும்.
Verse 3
उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनाह्वयो महान् । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञश्शिवभक्तो जितेन्द्रियः
உஜ்ஜயினியில் சந்திரசேனன் எனும் மகா அரசன் இருந்தான். அவன் எல்லா சாஸ்திரங்களின் தத்துவார்த்தத்தை அறிந்தவன், பரமசிவ பக்தன், இந்திரியங்களை வென்றவன்.
Verse 4
तस्याभवत्सखा राज्ञो मणिभद्रो गणो द्विजाः । गिरीशगणमुख्यश्च सर्वलोकनमस्कृतः
ஓ இருபிறப்பாளர்களே, அந்த அரசனுக்கு மணிபத்ரன் எனும் கணன் நண்பனாக இருந்தான். அவன் கிரீசன் (சிவன்) கணங்களில் முதன்மைத் தலைவர்; எல்லா உலகங்களாலும் வணங்கப்பட்டவன்.
Verse 5
एकदा स गणेन्द्रो हि प्रसन्नास्यो महामणिम् । मणिभद्रो ददौ तस्मै चिंतामणिमुदारधीः
ஒருமுறை அந்த கணேந்திரன் மகிழ்ந்த முகத்துடன் அவனுக்கு ஒரு மகாமணியை அளித்தான். உயர்ந்த மனமுடைய மணிபத்ரன் அவனுக்கு மேன்மையான சிந்தாமணியை வழங்கினான்.
Verse 6
स वै मणिः कौस्तुभवद्द्योतमानोर्कसन्निभः । ध्यातो दृष्टः श्रुतो वापि मंगलं यच्छति ध्रुवम्
அந்த மணியானது கௌஸ்துபம் போல ஒளிர்ந்து, சூரியன் போல் பிரகாசித்தது. அதை தியானித்தாலும், கண்டாலும், அல்லது கேள்விப்பட்டாலும் கூட அது நிச்சயமாக மங்களத்தை அளிக்கும்.
Verse 7
तस्य कांतितलस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयं त्रपु । पाषाणादिकमन्यद्वा द्रुतं भवति हाटकम्
அதன் காந்தியின் மேற்பரப்பு தொடுதலால் வெண்கலம், செம்பு, தகரம் அல்லது கல் முதலிய எதுவாயினும் உடனே பொன்னாக மாறிவிடும்.
Verse 8
स तु चिन्तामणिं कंठे बिभ्रद्राजा शिवाश्रयः । चन्द्रसेनो रराजाति देवमध्येव भानुमान्
சிவபெருமானின் சரணடைந்த அந்த அரசன் சந்திரசேனன், கழுத்தில் சிந்தாமணியை அணிந்து, தேவர்களிடையே சூரியனைப் போல ஒளிர்ந்து விளங்கினான்.
Verse 9
श्रुत्वा चिन्तामणिग्रीवं चन्द्रसेनं नृपोत्तमम् । निखिलाः क्षितिराजानस्तृष्णाक्षुब्धहृदोऽभवन्
‘சிந்தாமணிக்ரீவன்’ எனப் புகழ்பெற்ற அரசர்களில் சிறந்த சந்திரசேனனைப் பற்றி கேட்டு, பூமியின் எல்லா அரசர்களும் ஆசையால் கலங்கிய உள்ளத்தினர் ஆனார்கள்.
Verse 10
नृपा मत्सरिणस्सर्वे तं मणिं चन्द्रसेनतः । नानोपायैरयाचंत देवलब्धमबुद्धयः
பொறாமையால் நிறைந்த எல்லா அரசர்களும், தேவர்களின் அருளால் கிடைத்த அந்த மணியைச் சந்திரசேனனிடமிருந்து பல வழிகளால் யாசிக்க முயன்றனர்—அறிவிலிகள் அவர்கள்.
Verse 11
सर्वेषां भूभृतां याञ्चा चन्द्रसेनेन तेन वै । व्यर्थीकृता महाकालदृढभक्तेन भूसुराः
ஓ பிராமணர்களே! மகாகாலனிடம் உறுதியான பக்தியுடைய சந்திரசேனன், எல்லா அரசர்களின் வேண்டுதல்களையும் வீணாக்கினான்।
Verse 12
ते कदर्थीकृतास्सर्वे चन्द्रसेनेन भूभृता । राजानस्सर्वदेशानां संरम्भं चक्रिरे तदा
சந்திரசேனனால் அவமதிக்கப்பட்ட அந்த அரசர்கள் அனைவரும்—பல தேசங்களின் மன்னர்கள்—அப்போது கோபம் கொண்டு பகைமையைத் தூண்டினர்।
Verse 13
अथ ते सर्वराजानश्चतुरंगबलान्विताः । चन्द्रसेनं रणे जेतुं संबभूवुः किलोद्यताः
அப்போது அந்த அரசர்கள் அனைவரும் நான்கு அங்கங்களுடைய படையுடன் கூடி, போர்க்களத்தில் சந்திரசேனனை வெல்ல முழுமையாக முனைந்தனர்.
Verse 14
ते तु सर्वे समेता वै कृतसंकेतसंविदः । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः
அப்போது அவர்கள் அனைவரும் பரஸ்பர உடன்பாட்டால் திட்டத்தை உறுதி செய்து ஒன்றுகூடி, பல படைகளுடன் உஜ்ஜயினியின் நான்கு வாயில்களையும் முற்றுகையிட்டனர்।
Verse 15
संरुध्यमानां स्वपुरीं दृष्ट्वा निखिल राजभिः । तमेव शरणं राजा महाकालेश्वरं ययौ
அனைத்து அரசர்களும் தன் நகரை முற்றுகையிட்டதைப் பார்த்த அரசன், ஒரே சரணமாக மகாகாலேஸ்வரனை நாடி, பாதுகாப்பிற்காக அவரிடமே சென்றான்।
Verse 16
निर्विकल्पो निराहारस्स नृपो दृढनिश्चयः । समानर्च महाकालं दिवा नक्तमनन्यधीः
அந்த அரசன் ஐயமற்ற மனத்துடன், உண்ணாவிரதம் இருந்து, உறுதியான தீர்மானத்தோடு, பிறரைக் கருதாத பக்தியால் பகலும் இரவும் மகாகாலனை முறையாக வழிபட்டான்।
Verse 17
ततस्स भगवाञ्छंभुर्महाकालः प्रसन्नधीः । तं रक्षितुमुपायं वै चक्रे तं शृणुतादरात्
பிறகு, தெளிந்த மற்றும் கிருபையுள்ள மனம் கொண்ட பகவான் சம்பு—மகாகாலர், அவரைக் காக்க ஒரு வழியை வகுத்தார். அந்தப் பரிகாரத்தை மரியாதையுடன் கேளுங்கள்.
Verse 18
तदैव समये गोपि काचित्तत्र पुरोत्तमे । चरंती सशिशुर्विप्रा महाकालांतिकं ययौ
அதே நேரத்தில், அந்தச் சிறந்த நகரத்தில், ஒரு இடைக்குலப் பெண்—அவர் ஒரு பிராமணப் பெண்ணும் கூட—தனது குழந்தையுடன் நடந்து சென்று மகாகாலருக்கு அருகில் சென்றார்.
Verse 19
पञ्चाब्दवयसं बालं वहन्ती गतभर्तृका । राज्ञा कृतां महाकालपूजां सापश्यदादरात्
ஒரு விதவை, தனது ஐந்து வயது குழந்தையைச் சுமந்து கொண்டு, அரசரால் செய்யப்படும் மகாகால பூஜையை மரியாதையுடன் பார்த்தார்.
Verse 20
सा दृष्ट्वा सुमहाश्चर्यां शिवपूजां च तत्कृताम् । प्रणिपत्य स्वशिविरं पुनरेवाभ्यपद्यत
அவரால் செய்யப்பட்ட அந்த மிக அற்புதமான சிவபூஜையைக் கண்டு, அவர் வணங்கிவிட்டு மீண்டும் தனது இருப்பிடத்திற்குத் திரும்பினார்.
Verse 21
तत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन तां कर्त्तुं शिवपूजां मनोदधे
அனைத்தையும் முழுமையாகக் கண்ட கோபிகையின் புதல்வன், ஆவலான குதூகலத்தால் அந்த சிவபூஜையைச் செய்ய மனத்தில் உறுதி கொண்டான்.
Verse 22
आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिविरांतरे । अविदूरे स्वशिबिराच्छिवलिगं स भक्तितः
மனதிற்கு இனிய கல்லை கொண்டு வந்து, முகாமின் உள்ளே காலியான இடத்தில், தன் கூடாரத்திலிருந்து தூரமல்லாத இடத்தில், பக்தியுடன் சிவலிங்கத்தை நிறுவினார்।
Verse 23
गन्धालंकारवासोभिर्धूपदीपाक्षतादिभिः । विधाय कृत्रिमैर्द्रव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत्
நறுமணங்கள், ஆபரணங்கள், ஆடைகள்—தூபம், தீபம், அக்ஷதை முதலியவற்றுடன்—பூஜை ஒழுங்கை அமைத்து, செயற்கையாகத் தயாரித்த பொருட்களால் நைவேத்யத்தையும் தயாரித்தார்।
Verse 24
भूयोभूयस्समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः
மீண்டும் மீண்டும் மனம்கவரும் இலைகளாலும் இனிய மலர்களாலும் (சிவனை) வழிபட்டு, பலவகை நடனங்களை ஆடி, மறுமறுவே வணங்கி நமஸ்கரித்தார்।
Verse 25
एतस्मिन्समये पुत्रं शिवासक्तसुचेतसम् । प्रणयाद्गोपिका सा तं भोजनाय समाह्वयत्
அதே நேரத்தில் அந்த கோபிகை, சிவபக்தியில் ஆழ்ந்த மனம் கொண்ட தன் மகனை அன்பினால் உணவுக்காக அழைத்தாள்।
Verse 26
यदाहूतोऽपि बहुशश्शिवपूजाक्तमानसः । बालश्च भोजनं नैच्छत्तदा तत्र ययौ प्रसूः
பலமுறை அழைத்தும், சிவபூஜையில் மனம் மூழ்கிய அந்தச் சிறுவன் உணவு உண்ண விரும்பவில்லை; அப்போது அவன் தாய் அங்கே அவனிடம் சென்றாள்।
Verse 27
तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मीलितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत्
அவனைப் பரமசிவன் முன்னிலையில் கண்களை மூடி அமர்ந்திருப்பதைக் கண்டு, மற்றவன் அவன் கையைப் பிடித்து இழுத்து, கோபத்தால் அடித்தான்।
Verse 28
आकृष्टस्ताडितश्चापि नागच्छत्स्वसुतो यदा । तां पूजां नाशयामास क्षिप्त्वा लिंगं च दूरतः
தன் மகன் இழுக்கப்பட்டும் அடிக்கப்பட்டும் வந்திடாதபோது, அவன் அந்தப் பூஜையை அழித்து, சிவலிங்கத்தைத் தூரத்தில் எறிந்தான்।
Verse 29
हाहेति दूयमानं तं निर्भर्त्स्य स्वसुतं च सा । पुनर्विवेश स्वगृहं गोपी क्रोधसमन्विता
“அய்யோ! அய்யோ!” என்று துயரால் எரிந்தவளாய் அவள் தன் மகனைத் திட்டு கண்டித்தாள்; பின்னர் கோபம் நிறைந்த அந்தக் கோபி மீண்டும் தன் வீட்டிற்குள் நுழைந்தாள்।
Verse 30
मात्रा विनाशितां पूजां दृष्ट्वा देवस्य शूलिनः । देवदेवेति चुक्रोश निपपात स बालकः
தாயால் சூலதாரி இறைவனின் பூஜை அழிந்ததைக் கண்டு அந்தச் சிறுவன் துயருற்று “தேவர்களின் தேவா!” என்று அலறி, வேதனையால் தரையில் விழுந்தான்।
Verse 31
प्रनष्टसंज्ञः सहसा स बभूव शुचाकुलः । लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन चक्षुषी उदमीलयत्
திடீரென அவன் மயங்கி, துயரால் கலங்கினான். சிறிது நேரத்தில் உணர்வு திரும்பி, அவன் கண்களைத் திறந்தான்।
Verse 32
तदैव जातं शिबिरं महाकालस्य सुन्दरम् । ददर्श स शिशुस्तत्र शिवानुग्रहतोऽचिरात्
அதே நொடியில் மகாகாலனின் அழகிய முகாம் தோன்றியது; அங்கே அந்தக் குழந்தை சிவனின் அருளால் விரைவில் அதைக் கண்டான்।
Verse 33
हिरण्मयबृहद्द्वारं कपाटवरतोरणम् । महार्हनीलविमलवज्रवेदीविराजितम्
அதில் பொன்னென ஒளிரும் பெருவாயில், சிறந்த கதவுகள் மற்றும் மேன்மையான தோரணம் இருந்தது; அது அருமையான ஆழ்நீல, தூய வைரம்போன்ற வேதியால் பிரகாசித்தது।
Verse 34
संतप्तहेमकलशैर्विचित्रैर्बहुभिर्युतम् । प्रोद्भासितमणिस्तंभैर्बद्धस्फटिकभूतलैः
அது உருக்கி சுத்திகரித்த பொன்னால் ஆன பல வியத்தகு கலசங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டது; ஒளிரும் மணித்தூண்களாலும், படிகத் தகடுகள் பதிக்கப்பட்ட தரையாலும் பிரகாசித்தது।
Verse 35
तन्मध्ये रत्नलिंगं हि शंकरस्य कृपानिधे । स्वकृतार्चनसंयुक्तमपश्यद्गोपिकासुतः
அதன் நடுவில், ஓ சங்கரனின் கருணைநிதியே, கோபிகையின் மகன் சங்கரனின் ரத்தினமய லிங்கத்தை கண்டான்—அது அவன் தானே செய்த அர்ச்சனையுடன் இணைந்திருந்தது।
Verse 36
स दृष्ट्वा सहसोत्थाय शिशुर्विस्मितमानसः । संनिमग्न इवासीद्वै परमानंदसागरे
அவரைக் கண்டவுடன் அந்தக் குழந்தை உடனே எழுந்தது; அதன் மனம் வியப்பால் நிறைந்தது. அது பரமானந்தக் கடலில் மூழ்கியதுபோல் அசையாமல் நிலைத்திருந்தது.
Verse 37
ततः स्तुत्वा स गिरिशं भूयोभूयः प्रणम्य च । सूर्ये चास्तं गते बालो निर्जगाम शिवालयात्
பின்னர் கிரீசனை (சிவபெருமானை) போற்றி, மீண்டும் மீண்டும் வணங்கி, சூரியன் அஸ்தமித்தபோது அந்தச் சிறுவன் சிவாலயத்திலிருந்து புறப்பட்டான்.
Verse 38
अथापश्यत्स्वशिबिरं पुरंदरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रं परमोज्ज्वलम्
அப்போது அவன் தன் பாளையத்தை கண்டான்; அது புரந்தரன் (இந்திரன்) நகரைப் போன்றது. கணநேரத்தில் அது பொன்ன்மயமாகி, வியத்தகு வடிவுடன் மிகுந்த ஒளியுடன் பிரகாசித்தது.
Verse 39
सोन्तर्विवेश भवनं सर्वशोभासमन्वितम् । मणिहेमगणाकीर्ण मोदमानो निशामुखे
இரவு தொடங்கும் வேளையில் அவன் அந்த மாளிகைக்குள் நுழைந்தான்; அது எல்லா வகைச் சிறப்புகளாலும் நிறைந்தது. மணிகளும் பொன்னும் குவிந்திருந்த அதில் அவன் உள்ளம் மகிழ்ந்தான்.
Verse 40
तत्रापश्यत्स्वजननीं स्वपंतीं दिव्यलक्षणाम् । रत्नालंकारदीप्तांगीं साक्षात्सुरवधूमिव
அங்கே அவன் தன் தாயைத் தூங்கிக் கொண்டிருப்பதாய் கண்டான்; தெய்வீக நல்விளக்கணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டவள். ரத்தின ஆபரண ஒளியால் அவள் அங்கங்கள் பிரகாசித்து, சாட்சாத் தேவலோகப் பெண்ணைப் போலத் தோன்றினாள்.
Verse 41
अथो स तनयो विप्राश्शिवानुग्रहभाजनम् । जवेनोत्थापयामास मातरं सुखविह्वलः
அப்போது, ஓ விப்ரர்களே, சிவனின் அருளுக்குப் பாத்திரமான அந்த மகன் ஆனந்தத்தில் திளைத்து விரைவாகத் தன் தாயை எழுப்பினான்.
Verse 42
सोत्थिताद्भुतमालक्ष्यापूर्वं सर्वमिवाभवत् । महानंदसुमग्ना हि सस्वजे स्वसुतं च तम्
அப்பொழுதே எழுந்த அந்த அதிசய நிகழ்வைக் கண்டதும், அனைத்தும் முற்றிலும் அபூர்வமெனத் தோன்றியது. பேரானந்தத்தில் மூழ்கிய அவள் தன் அதே மகனை அன்புடன் அணைத்தாள்.
Verse 43
श्रुत्वा पुत्रमुखात्सर्वं प्रसादं गिरिजापतेः । प्रभुं विज्ञापयामास यो भजत्यनिशं शिवम्
மகனின் வாயிலிருந்து கிரிஜாபதி சிவனின் அருள்பிரசாதத்தின் முழு விவரத்தையும் கேட்டபின், அவர் ஆண்டவனிடம் விண்ணப்பித்தார்—எவன் இடையறாது சிவனை வழிபடுகிறானோ அவன் அவன் அருளைப் பெறுவான் என்று.
Verse 44
स राजा सहसागत्य समाप्तनियमो निशि । ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषणम्
அந்த அரசன் இரவில் தன் நியமவிரதங்களை நிறைவு செய்து திடீரென வந்து, கோபிகையின் மகனின் அந்தப் பெருமையை கண்டான்; அது சிவபெருமானைத் திருப்திப்படுத்துவதாக இருந்தது.
Verse 45
दृष्ट्वा महीपतिस्सर्वं तत्सामात्यपुरोहितः । आसीन्निमग्नो विधृतिः परमानंदसागरे
இவற்றையெல்லாம் கண்ட மன்னன், தன் அமைச்சர்களும் குடும்பப் புரோகிதரும் உடன், பரமானந்தக் கடலில் மூழ்கியவனாய் முழுதும் திளைத்தான்.
Verse 46
प्रेम्णा वाष्पजलं मुञ्चञ्चन्द्रसेनो नृपो हि सः । शिवनामोच्चरन्प्रीत्या परिरेभे तमर्भकम्
அரசன் சந்திரசேனன் அன்பால் கண்ணீர் பொழிந்து, மகிழ்ச்சியுடன் சிவநாமத்தை உச்சரித்தபடியே, அந்தச் சிறு குழந்தையை மனமுருக அணைத்தான்.
Verse 47
महामहोत्सवस्तत्र प्रबभूवाद्भुतो द्विजाः । महेशकीर्तनं चक्रुस्सर्वे च सुखविह्वलाः
ஓ த்விஜர்களே, அங்கே அதிசயமான மஹாமஹோத்ஸவம் எழுந்தது. அனைவரும் ஆனந்தத்தில் மயங்கி மகேஸ்வரனின் கீர்த்தனம் செய்தனர்.
Verse 48
एवमत्यद्भुताचाराच्छिवमाहात्म्यदर्शनात् । पौराणां सम्भ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्
இவ்வாறு அந்த மிக அதிசயமான நடத்தை, சிவமகிமையை நேரில் கண்டதாலும், நகரமக்களின் வியப்புமிகு உற்சாகத்தாலும் அந்த இரவு ஒரு கணத்தில் கடந்தது போல ஆனது.
Verse 49
अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः । राजानश्चारवक्त्रेभ्यश्शुश्रुवुश्चरितं च तत्
பின்னர் விடியற்காலையில் அவர்கள் போருக்காக நகரத்தைச் சூழ்ந்து முற்றுகையிட்டு நின்றனர். அரசர்கள் உளவாளிகளும் தூதர்களும் சொன்ன வாய்மொழியால் நடந்தவற்றின் செய்தியைக் கேட்டனர்.
Verse 50
ते समेताश्च राजानः सर्वे येये समागताः । परस्परमिति प्रोचुस्तच्छ्रुत्वा चकित अति
அப்போது அங்கே கூடியிருந்த அரசர்கள் அனைவரும் ஒன்றுகூடி ஒருவருக்கொருவர் இப்படிச் சொன்னார்கள்; அதை கேட்டதும் அவர்கள் மிகுந்த வியப்பில் ஆழ்ந்தனர்.
Verse 51
राजान ऊचुः । अयं राजा चन्द्रसेनश्शिवभक्तोति दुर्जयः । उज्जयिन्या महाकालपुर्याः पतिरनाकुलः
அரசர்கள் கூறினர்—இந்த அரசன் சந்திரசேனன் சிவபக்தன்; ஆகையால் மிகத் துர்ஜெயன். அவன் மகாகாலபுரியான உஜ்ஜயினியின் கலக்கமற்ற ஆண்டவன்.
Verse 52
ईदृशाश्शिशवो यस्य पुर्य्यां संति शिवव्रताः । स राजा चन्द्रसेनस्तु महाशंकरसेवकः
எவருடைய நகரத்தில் குழந்தைகளும் இவ்வாறே சிவவிரதங்களில் உறுதியாக இருப்பார்களோ, அவரே அரசன் சந்திரசேனன்; மகாசங்கரனின் மகத்தான சேவகனும் பக்தனும் ஆவான்।
Verse 53
नूनमस्य विरोधेन शिवः क्रोधं करिष्यति । तत्क्रोधाद्धि वयं सर्वे भविष्यामो विनष्टकाः
நிச்சயமாக, இவருக்கு எதிராகச் சென்றால் பகவான் சிவன் கோபம் கொள்வார்; அந்தக் கோபத்தினால் நாமெல்லாம் முற்றிலும் அழிந்துபோவோம்।
Verse 54
तस्मादनेन राज्ञा वै मिलापः कार्य एव हि । एवं सति महेशानः करिष्यति कृपां पराम्
ஆகையால் இந்த அரசனுடன் நிச்சயமாகச் சந்திப்பு ஏற்படுத்த வேண்டும்; அது நிகழ்ந்தால் மகேசானன் (சிவன்) உன்னத அருளை வழங்குவான்।
Verse 55
सूत उवाच । इति निश्चित्य ते भूपास्त्यक्तवैरास्सदाशयाः । सर्वे बभूवुस्सुप्रीता न्यस्तशस्त्रास्त्रपाणयः
சூதர் கூறினார்—இவ்வாறு தீர்மானித்து அந்த அரசர்கள் பகைமையைத் துறந்து நல்லெண்ணம் கொண்டவர்களாயினர். அனைவரும் மிக மகிழ்ந்தனர்; ஆயுதங்களையும் அஸ்திரங்களையும் விட்டு, ஆயுதமற்ற கைகளுடன் நின்றனர்।
Verse 56
विविशुस्ते पुरीं रम्यां महाकालस्य भूभृतः । महाकालं समानर्चुश्चंद्रसेनानुमोदिताः
அந்த அரசர்கள் மகாகாலனின் அழகிய நகரில் நுழைந்தனர். சந்திரசேன அரசனின் அனுமதியுடன் அவர்கள் காலமகேஸ்வரனாகிய மகாகால-சிவனை முறையாக வழிபட்டனர்.
Verse 57
ततस्ते गोपवनिता गेहं जग्मुर्महीभृतः । प्रसंशंतश्च तद्भाग्यं सर्वे दिव्यमहोदयम्
பின்பு அந்த கோபவனிதைகள் அரசர்களுடன் தத்தம் இல்லங்களுக்கு சென்றனர்; அனைவரும் அந்த அபூர்வப் பாக்கியம்—தெய்வீகமான மங்கள எழுச்சி—என்று புகழ்ந்தனர்.
Verse 58
ते तत्र चन्द्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभिपूजिताः । महार्हविष्टरगताः प्रत्यनंदन्सुविस्मिताः
அங்கே சந்திரசேனன் முன்னே வந்து அவர்களை வரவேற்று முறையாகப் பூஜித்து மரியாதை செய்தான். மிக உயர்ந்த மதிப்புள்ள ஆசனங்களில் அமர்ந்து அவர்கள் வியப்புடன் மகிழ்ந்தனர்.
Verse 59
गोपसूनोः प्रसादात्तत्प्रादुर्भूतं शिवालयम् । संवीक्ष्य शिवलिंगं च शिवे चकुः परां मतिम्
கோபபுத்திரனின் அருளால் அந்த சிவாலயம் வெளிப்பட்டது. சிவலிங்கத்தையும் தரிசித்து அவர்கள் சிவனிலேயே உச்ச நிச்சயத்தை நிலைநாட்டினர்.
Verse 60
ततस्ते गोपशिशवे प्रीता निखिलभूभुजः । ददुर्बहूनि वस्तूनि तस्मै शिवकृपार्थिनः
அப்போது உலகின் அரசர்கள் அனைவரும் அந்த கோபச் சிறுவனிடம் மகிழ்ந்து, சிவகிருபையை நாடி அவனுக்கு பல பொருட்களை அளித்தனர்.
Verse 61
येये सर्वेषु देशेषु गोपास्तिष्ठंति भूरिशः । तेषां तमेव राजानं चक्रिरे सर्वपार्थिवाः
எல்லா தேசங்களிலும் எங்கு எங்கு பல கோபாலர்கள் வாழ்ந்தார்களோ, அங்குள்ள எல்லா பூமியரசர்களும் அவர்களுள் அந்த ஒருவரையே தேர்ந்து அரசனாக்கி சிங்காசனத்தில் நிறுவினர்।
Verse 62
अथास्मिन्नन्तरे सर्वैस्त्रिदशैरभिपूजितः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी हनूमान्वानरेश्वरः
அந்தக் கணமே, எல்லாத் திரிதசர்களாலும் முறையாகப் போற்றப்பட்ட ஒளிமிக்க வானரேஸ்வரன் ஹனுமான் வெளிப்பட்டான்.
Verse 63
ते तस्याभिगमादेव राजानो जातसंभ्रमाः । प्रत्युत्थाय नमश्चकुर्भक्तिनम्रात्ममूर्तयः
அவர் அணுகியதுமே அரசர்கள் பக்தியுடனான அச்சமரியாதையால் பரவசமடைந்தனர். எழுந்து வரவேற்று வணங்கினர்—பக்தியால் மென்மையுற்ற தாழ்மையின் உருவங்களாய்.
Verse 64
तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं तमालिंग्य राज्ञो वीक्ष्येदमब्रवीत्
அவர்களிடையே அமர்ந்து போற்றப்பட்ட வானரேஸ்வரன், அந்த கோபர் மகனை அணைத்துக் கொண்டான்; பின்னர் அரசனை நோக்கி இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தான்.
Verse 65
हनूमानुवाच । सर्वे शृण्वन्तु भद्रं वो राजानो ये च देहिनः । ऋते शिवं नान्यतमो गतिरस्ति शरीरिणाम्
அனுமான் கூறினார்—அரசர்களே, உடலுடைய அனைவரும் கேளுங்கள்; உங்களுக்கு மங்களம் உண்டாகுக. சிவனைத் தவிர உடலுடையோர்க்கு வேறு பரம அடைக்கலம் அல்லது இறுதி இலக்கு இல்லை।
Verse 66
एवं गोपसुतो दिष्ट्या शिवपूजां विलोक्य च । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्
இவ்வாறு கோபாலனின் மகன் நல்வாழ்வால் சிவபூஜையை கண்டான்; மந்திரமின்றியும் சிவனை முறையாகப் பூஜித்து சிவத்துவம்—மங்களமும் முக்தியும்—அடைந்தான்।
Verse 67
एष भक्तवरश्शंभोर्गोपानां कीर्तिवर्द्धनः । इह भुक्त्वाखिलान्भोगानंते मोक्षमवाप्स्यति
இவன் சம்புவின் உத்தம பக்தன்; கோபர்களின் புகழை வளர்ப்பவன். இவ்வுலகில் எல்லாப் போகங்களையும் அனுபவித்து, இறுதியில் மோட்சத்தை அடைவான்।
Verse 68
अस्य वंशेऽष्टमो भावी नन्दो नाम महायशाः । प्राप्स्यते तस्य पुत्रत्वं कृष्णो नारायणस्स्वयम्
இந்த வம்சத்தில் எட்டாவது தலைமுறையில் ‘நந்த’ எனும் மகாயசஸ்வி தோன்றுவான். ஸ்வயமாக நாராயணன் கృష్ణரூபத்தில் அவனுடைய மகனாகப் பிறப்பான்.
Verse 69
अद्यप्रभृति लोकेस्मिन्नेष गोप कुमारकः । नाम्ना श्रीकर इत्युच्चैर्लोकख्यातिं गमिष्यति
இன்றுமுதல் இந்த உலகில் இக் கோபக் குழந்தை ‘ஸ்ரீகர’ என்ற நாமத்தால் அழைக்கப்பட்டு, மக்களிடையே பெரும் புகழை அடையும்.
Verse 70
सूत उवाच । एवमुक्त्वाञ्जनीसूनुः शिवरूपो हरीश्वरः । सर्वान्राज्ञश्चन्द्रसेनं कृपादृष्ट्या ददर्श ह
சூதர் கூறினார்—இவ்வாறு சொல்லி, சிவரூபம் தாங்கிய ஹரீஸ்வரனாகிய அஞ்சனியின் புதல்வன் அனைவரையும், அரசன் சந்திரசேனனையும் கருணை நோக்குடன் பார்த்தான்.
Verse 71
अथ तस्मै श्रीकराय गोपपुत्राय धीमते । उपादिदेश सुप्रीत्या शिवाचारं शिवप्रियम्
பின்பு அவர், அறிவுடைய கோபப் புதல்வன் ஸ்ரீகரனுக்கு மிகுந்த அன்புடன், சிவனுக்கு பிரியமான சிவாசாரத்தை (ஆசார-நியமங்களை) உபதேசித்தார்.
Verse 72
हनूमानथ सुप्रीतः सर्वेषां पश्यतां द्विजः । चन्द्रसेनं श्रीकरं च तत्रैवान्तरधी यत
அப்போது ஹனுமான் மிக மகிழ்ந்து அனைவரும் பார்த்துக் கொண்டிருக்கவே அங்கேயே மறைந்தார்; அந்தப் பிராமணனும் சந்திரசேனனையும் ஸ்ரீகரனையும் உடன் கொண்டு அங்கேயே மறைந்தான்।
Verse 73
तं सर्वे च महीपालास्संहृष्टाः प्रतिपूजिताः । चन्द्रसेनं समामंत्र्य प्रतिजग्मुर्यथागतम्
அந்த அரசர்கள் அனைவரும் மகிழ்ந்து, முறையாகப் போற்றப்பட்டு, சந்திரசேனனிடம் விடைபெற்று, வந்தபடியே தத்தம் இடங்களுக்கு மீண்டும் சென்றனர்।
Verse 74
श्रीकरोपि महातेजा उपदिष्टो हनूमता । ब्राह्मणैस्सहधर्मज्ञैश्चक्रे शम्भोस्समर्हणम्
மிகுந்த தேஜஸுடைய ஸ்ரீகரனும் ஹனுமானின் உபதேசத்தின்படி, தர்மம் அறிந்த பிராமணர்களுடன் சேர்ந்து, ஸ்ரீசம்புவுக்கு முறையாகப் பூஜை செய்து மரியாதை செய்தான்।
Verse 75
चन्द्रसेनो महाराजः श्रीकरो गोपबालकः । उभावपि परप्रीत्या महाकालं च भेजतुः
மகாராஜா சந்திரசேனனும் கோபாலகன் ஸ்ரீகரனும்—இருவரும் பரம அன்பு-பக்தியுடன் ஸ்ரீமகாகாலனைச் சரணடைந்து, அவரை வழிபட்டு சேவித்தனர்।
Verse 76
कालेन श्रीकरस्सोपि चन्द्रसेनश्च भूपतिः । समाराध्य महाकालं भेजतुः परमं पदम्
காலப்போக்கில் ஸ்ரீகரனும் அரசன் சந்திரசேனனும் மகாகாலன் (சிவபெருமான்) அவரை முறையாக ஆராதித்து பரமபதத்தை அடைந்தனர்.
Verse 77
एवंविधो महाकालश्शिवलिंगस्सतां गतिः । सर्वथा दुष्टहंता च शंकरो भक्तवत्सलः
இவ்வாறான மகாகால சிவலிங்கமே சத்புருஷர்களின் அடைக்கலமும் பரம இலக்குமாகும். அவர் எல்லாவிதத்திலும் தீயோரைக் கெடுப்பவர்; சங்கரன் பக்தர்களிடம் எப்போதும் கருணைமிகு அன்புடையவன்।
Verse 78
इदं पवित्रं परमं रहस्यं सर्वसौख्यदम् । आख्यानं कथितं स्वर्ग्यं शिवभक्तिविवर्द्धनम्
இது புனிதமான உன்னத இரகசியம்; எல்லா இன்பங்களையும் அளிப்பது. இது சொர்க்கம் அளிக்கும் வரலாறு என உரைக்கப்பட்டது; சிவபக்தியை வளர்க்கிறது।
Frequently Asked Questions
It presents a Mahākāla-centered exemplum: Candrasena receives the Cintāmaṇi from Maṇibhadra, after which rival kings—stirred by envy—seek to seize it, setting up a theological lesson that Śiva’s protection and devotion outweigh unstable political power.
The Cintāmaṇi symbolizes condensed ‘auspicious power’ (maṅgala/tejas) that can transmute conditions, yet also exposes the bearer to the karmic-social forces of craving and jealousy; the jyotirliṅga context implies that enduring safety and liberation are grounded in Śiva’s presence and bhakti, not in externalized magical capital.
Śiva is highlighted as Mahākāla associated with a jyotirliṅga (a localized, luminous manifestation), and his gaṇa Maṇibhadra functions as an extension of Śiva’s protective agency within the narrative economy.