Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

गजाननपूजा तथा औपासन-होमविधिः

Worship of Gajānana and the Procedure of Aupāsana-Homa

साज्येन चरुणा पश्चादग्निं स्विष्टकृतं हुनेत् । पुनश्च प्रजपेत्सूक्तं रौद्रं ब्रह्माणि पञ्च च

sājyena caruṇā paścādagniṃ sviṣṭakṛtaṃ hunet | punaśca prajapetsūktaṃ raudraṃ brahmāṇi pañca ca

பின்னர் நெய் கலந்த சருவால் அக்னியில் ஸ்விஷ்டக்ருத் ஆஹுதியை செலுத்த வேண்டும். அதன் பின் மீண்டும் ருத்ரஸூக்தமும் ஐந்து பிரஹ்ம மந்திரங்களும் ஜபித்து—சிவப்ரீதிக்காகச் சடங்கை நிறைவு செய்ய வேண்டும்.

साज्येनwith ghee (mixed)
साज्येन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसाज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (आज्ययुक्तेन)
चरुणाwith the oblation (caru)
चरुणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formक्रमवाचक अव्यय (afterwards)
अग्निम्the fire
अग्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्विष्टकृतम्(as) the ‘sviṣṭakṛt’ (fire for the concluding offering)
स्विष्टकृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्विष्टकृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (स्विष्टं करोति इति) विशेषणम् (अग्निम्)
हुनेत्should offer (into fire)
हुनेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
प्रजपेत्should recite/mutter
प्रजपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + जप् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सूक्तम्a hymn
सूक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रौद्रम्Rudra-related
रौद्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सूक्तम्)
ब्रह्माणिBrahman-formulas / sacred texts
ब्रह्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपञ्च (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोगः; (ब्रह्माणि) विशेषणम्
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Rudra

Mantra: रौद्रं सूक्तं (Rudra-sūkta) तथा पञ्च ब्रह्माणि (pañca-brahma-mantrāḥ)

Type: rudram

S
Shiva
R
Rudra

FAQs

It teaches that Śiva-worship is completed through both outer ritual (homa with ghee and caru) and inner discipline (japa of the Rudra-sūkta), aligning action and mantra so the offering becomes spiritually ‘well-performed’ (sviṣṭa) and fit to lead the devotee toward Śiva’s grace.

The verse supports Saguna Śiva-upāsanā: honoring Rudra/Śiva through prescribed offerings and Vedic-style recitation. Such rites commonly accompany Liṅga-pūjā, where external worship is sealed by concluding oblations and mantra-recitation dedicated to Śiva’s manifest, compassionate form.

Perform a concluding sviṣṭakṛt homa offering with ghee-mixed caru, then do japa/recitation of the Rudra-sūkta along with five Brahma-mantras—emphasizing disciplined mantra practice alongside the fire-offering.