Sarga 82
इन्द्रजित्-हनूमद्-युद्धं तथा निकुम्भिलायां होमः (Indrajit vs Hanuman; Indrajit’s Nikumbhila rite)
युद्धकाण्ड
யுத்தகாண்டம் 82ஆம் ஸர்கத்தில் இந்திரஜித் (மேகநாதன்) எழுப்பிய இடியெனும் கர்ஜனை போன்ற நாதத்தை கேட்ட வானரத் தலைவர்கள் அச்சத்தால் சிதறி ஓடுகின்றனர். அப்போது மாருதாத்மஜன் ஹனுமான் அவர்களின் ஓட்டத்தைத் தடுத்து, யுத்தோತ್ಸாஹம் குன்றியதற்காக கண்டித்து, மீண்டும் அணியை அமைத்து முன்னணிக்கு திரும்புமாறு கட்டளையிடுகிறார். உற்சாகமடைந்த வானரர்கள் மரங்களையும் மலைச்சிகரங்களையும் பிடித்து முழங்கியபடி பாய்ந்து, ஹனுமான் தீயெனப் பகைவர் படையில் புகுந்து பல ராக்ஷஸர்களை வீழ்த்துகிறார். ஹனுமான் ஒரு மாபெரும் பாறையை ராவணியின் ரதத்தை நோக்கி எறிகிறார்; சாரதி ரதத்தைத் தவிர்க்கச் செய்வதால் அது இந்திரஜித்தைத் தாக்காது, மண்ணை பிளந்து விழுந்த இடத்தில் படையினரை நசுக்குகிறது. வானரர்கள் மரம்-கல் மழை பொழிய, இந்திரஜித் மற்றும் அவனது கூட்டம் அம்புமழையாலும், திரிசூலம், வாள், சக்தி, கதா முதலிய ஆயுதங்களாலும் நெருங்கிய போரில் எதிர்த்தடைகின்றனர். பகை அணியைத் தடுத்து நிறுத்திய பின், ஹனுமான் வானரசேனையை யுத்தநயத்தால் பின்வாங்குமாறு கூறுகிறார்—ராமகாரியமே முதன்மை; ‘சீதா கொல்லப்பட்டாள்’ என்ற மிக முக்கியமான செய்தியை ராமனிடம் அறிவித்து, சுக்ரீவனுடன் தீர்மானத்தை எதிர்நோக்க வேண்டும். ஹனுமான் ராமனை நோக்கிச் செல்கிறதைப் பார்த்த இந்திரஜித் நிகும்பிலைக்கு சென்று ரத்தஹோம யாகத்தைச் செய்கிறான்; விதி அறிந்த ராக்ஷஸர்கள் சாட்சியாய் நிற்க, யாகஅக்னி சூரியனைப் போல ஜ்வலிக்க—போர் மற்றும் அனுஷ்டான சக்தி சந்திக்கும் இடத்தில் ஸர்கம் நிறைவடைகிறது।
Shlokas
Verse 1
श्रुत्वातुभीमनिर्ह्रादंशक्राशनिसमस्वनम् ।वीक्षमाणादिशस्सर्वादुद्रुवुर्वानरर्षभा: ।।।।
இந்திரனின் வஜ்ரநாதம் போன்ற அந்தப் பயங்கர முழக்கத்தைக் கேட்டு, எல்லாத் திசைகளையும் நோக்கிக் கொண்டே வானரச் சிறந்தோர் ஓடிப் பறந்தனர்.
Verse 2
तानुवाचततःसर्वान्हनुमान् मारुतात्मजः ।विषण्णवदनान्दीनांस्त्रस्तान्विद्रवतःपृथक् ।।।।
அப்போது மாருதாத்மஜன் ஹனுமான் அவர்களையெல்லாம் உரைத்தான்—அச்சத்தால் நடுங்கி, துயருற்ற முகத்துடன், திசைதிசையாகச் சிதறி ஓடிக் கொண்டிருந்தவர்களை நோக்கி.
Verse 3
कस्माद्विषण्णवदनाविद्रवध्वंप्लवङ्गमाः ।त्यक्तयुद्धसमुत्साहाश्शूरत्वंक्वनुवोगतम् ।।।।
ஓ வானரர்களே! நீங்கள் தாழ்ந்த முகத்துடன் ஏன் ஓடுகிறீர்கள்? போரின் உற்சாகத்தை விட்டுவிட்டு உங்கள் வீரத்தன்மை எங்கே போயிற்று?
Verse 4
पृष्ठतोऽनुव्रजध्वंमामग्रतोयन्तमाहवे ।शूरैरनिजनोपेतैरयुक्तंहिनिवर्तितुम् ।।।।
போரில் நான் முன்னே செல்வேன்—நீங்கள் எனக்குப் பின்னால் தொடருங்கள். தனிமையல்லாத வீரர்களுக்கு பின்வாங்குதல் பொருந்தாது।
Verse 5
एवमुक्तास्सुसङ्क्रुद्धावायुपुत्रेणधीमता ।शैलशृङ्गान् द्रुमांश्चवजगृहुर्हृष्टमानसाः ।।।।
ஞானமிக்க வாயுபுத்திரன் ஹனுமான் இவ்வாறு கூறியதும் வானரர்கள் கடும் கோபம் கொண்டு, மகிழ்ந்த மனத்துடன், மலைச்சிகரங்களையும் மரங்களையும் ஆயுதமாகப் பிடித்தெடுத்தனர்।
Verse 6
अभिपेतुश्चगर्जन्तोराक्षसान्वानरर्षभाः ।परिवार्यहनूमन्तमन्वयुश्चमहाहवे ।।।।
கர்ஜித்தபடி வானர வீரச் சிறந்தோர் ராட்சசர்கள்மேல் பாய்ந்தனர். மாபெரும் போரில் ஹனுமானைச் சூழ்ந்து கொண்டு, அவரைத் தொடர்ந்து சென்றனர்॥
Verse 7
स तैर्वानरमुख्यैश्चहनुमान्सर्वतोवृतः ।हुताशनइवार्चिष्मानदहच्छत्रुवाहिनीम् ।।।।
வானரத் தலைவர்களால் எல்லாப் புறமும் சூழப்பட்ட ஹனுமான், தீப்பொறி வீசும் அக்னிபோல் ஒளிர்ந்து, பகைச் சேனையைச் சுட்டெரித்தான்॥
Verse 8
स राक्षसानांकदनंचकारसुमहाकपिः ।वृतोवानरसैन्येनकालान्तकयोमोपमः ।।।।
அந்த மகாபல மஹாகபி ராட்சசர்களிடையே பெரும் அழிவை ஏற்படுத்தினான். வானர சேனையால் சூழப்பட்ட அவன், காலாந்தக யமனைப் போலத் தோன்றினான்॥
Verse 9
स तुकोपेनचाविष्टःशोकेन च महाकपिः ।हनूमान्रावणिरथेमहतींपातयच्छिलाम् ।।।।
அப்போது மகாகபி ஹனுமான் கோபமும் சோகமும் ஆட்கொண்டவராய், ராவணியின் ரதத்தின் மீது ஒரு மாபெரும் பாறையை எறிந்து வீழ்த்தினார்.
Verse 10
तामापतन्तींदृष्टवैवरथस्सारथिनातदा ।विधेयाश्वसमायुक्तोविदूरमपवाहितः ।।।।
அந்த (வேகமாக வரும் கல்/அஸ்திரம்) தம்மை நோக்கி பாய்வதைக் கண்டவுடன், கட்டுப்படையான குதிரைகள் பூட்டப்பட்ட ரதத்தை சாரதி உடனே வெகுதூரம் ஓட்டிச் சென்றான்.
Verse 11
तमिन्द्रजितमप्राप्यरथस्थंसहसारथिम् ।विवेशधरणींभित्त्वासाशिलाव्यर्थमुद्यता ।।।।
வேகத்துடன் எறியப்பட்ட அந்தப் பாறை, சாரதியுடன் ரதத்தில் இருந்த இந்திரஜித்தை எட்டாமல், பூமியைப் பிளந்து வீணாக நிலத்துள் புதைந்தது।
Verse 12
पतितायांशिलायांतुव्यथितारक्षसांचमूः ।निपतन्त्या च शिलयाराक्षसामथिताभृशम् ।।।।
பாறை விழுந்ததும் ராக்ஷசப் படை கலங்கியது; மேலும் அந்த இடிந்து விழுந்த பாறையின் தாக்கத்தால் பல ராக்ஷசர்கள் கடுமையாக நொறுங்கினர்।
Verse 13
तमभ्यधावन् शतशोनदन्तःकाननौकसः ।तेद्रुमांश्चमहाकायागिरिशृङ्गाणिचोद्यताः ।।।।
அப்போது கானகத்தில் வாழும் பெருந்தோற்ற வானர வீரர்கள் நூற்றுக்கணக்காக கர்ஜித்தபடி அவர்களை நோக்கி பாய்ந்தனர்; அவர்கள் ஆயுதமாக மரங்களையும் மலைச் சிகரங்களையும் கூட தூக்கினர்।
Verse 14
क्षिपनीन्द्रजितंसङ्ख्येवानराभीमविक्रमाः ।वृक्षशैलमहावर्षंविसृजन्तःप्लवङ्गमाः ।।।।शत्रूणांकदनंचक्रुर्नेदुश्चविविधैस्स्वनैः ।
போர்க்களத்தில் பயங்கர வீரத்தையுடைய வானரர்கள் இந்திரஜித்தை நோக்கி பாய்ந்தனர்; அவர்கள் மரங்களும் பாறைகளும் பெருமழைபோல் பொழியச் செய்து, எதிரிகளை நசுக்கி, பலவகை போர்முழக்கங்களை எழுப்பினர்।
Verse 15
वानरैसैर्महाभीमैर्घोररूपानिशाचराः ।।।।वीर्यादभिहतावृक्षैर्व्यचेष्टन्तरणक्षितौ ।
அந்த மிகப் பயங்கர வானரர்கள் மரங்களால் வலிமையுடன் தாக்கியதால், கொடிய உருவமுடைய இரவுலாவும் ராக்ஷசர்கள் போர்க்களத்தில் துடித்துத் தள்ளாடி விழுந்தனர்।
Verse 16
स्वसैन्यमभिवीक्ष्याथवानरार्दितमिन्द्रजित् ।।।।प्रगृहीतायुधःक्रुद्धःपरानभिमुखोययौ ।
தன் படை வானரர்களால் துன்புறுத்தப்படுவதைக் கண்ட இந்திரஜித் கோபம் கொண்டான். ஆயுதத்தைப் பற்றிக் கொண்டு பகைவரை நோக்கி நேராக முன்னேறினான்.
Verse 17
सःशरौघानवसृजन्स्वसैन्येनाभिसम्वृतः ।।।।जघानकपिशार्दूलान्सुबहून्दृष्टविक्रमः ।
தன் படையால் சூழப்பட்ட அந்தப் பராக்கிரமம் நிரூபித்த வீரன் அம்புக் குவியல்களைப் பொழிந்து, வானர சேனையின் புலி போன்ற வீரர்களில் பலரை வீழ்த்தினான்.
Verse 18
शूलैःरशनिभिःखङ्गै: पट्टसै: कूटमुद्गरैः ।।।।तेचाप्यनुचरास्तस्यवानरान्जघ्नुराहवे ।
திரிசூலம், வஜ்ரம் போன்ற ஆயுதங்கள், வாள், கோடரி, கனமான குத்துக்கோல் ஆகியவற்றால் அவனுடைய अनुசரர்களும் போரில் வானரர்களை வெட்டிக் கொன்றனர்.
Verse 19
स्कन्धविटपैश्शालैश्शिलाभिश्चमहाबलः ।।।।हनूमान्कदनंचक्रेरक्षसांभीमकर्मणाम् ।
மகாபலன் ஹனுமான் பெரும் மரத்தண்டுகள், கிளைகள், மேலும் கற்கள்-பாறைகள் கொண்டு பயங்கரச் செயல்கள் உடைய ராக்ஷசர்களிடையே பேரழிவை உண்டாக்கினான்.
Verse 20
सनिवार्यपरानीकमब्रवीत्तान्वनौकसः ।।।।हनूमान् सन्निवर्तध्वं न नस्साध्यमिदंबलम् ।
எதிர்சேனையைத் தடுத்து நிறுத்திய ஹனுமான் அந்த வனவாசிகளிடம் கூறினார்— “நீங்கள் திரும்பிச் செல்லுங்கள்; இந்நேரத்தில் இந்தப் படையை நாம் வெல்ல இயலாது।”
Verse 21
त्यक्त्वाप्राणान्विवेष्टन्तोरामप्रियचिकीर्षवः ।।।।यन्निमित्तंहियुध्यामोहतासाजनकात्मजा ।
ராமனுக்குப் பிரியமானதைச் செய்ய நாம் உயிரையும் துறக்கத் தயாராய் உள்ளோம்; ஆனால் நாம் போரிடும் காரணமான ஜனகநந்தினி சீதை கொல்லப்பட்டாள்।
Verse 22
इममर्थंहिविज्ञाप्यरामंसुग्रीवमेव च ।।।।तौयत्प्रतिविधास्येतेतत्करिष्यामहेवयम् ।
இந்த நிகழ்வை ஸ்ரீராமருக்கும் சுக்ரீவருக்கும் முறையாக அறிவித்து, அவர்கள் இருவரும் எவ்வாறு தீர்மானிப்பார்களோ, அதையே நாங்கள் தக்கவாறு நிறைவேற்றுவோம்।
Verse 23
त्युक्त्वावानरश्रेष्ठोवारयन्सर्ववानरान् ।।।।शनैश्शनैरसन्त्रस्तस्सबलस्सन्यवर्तत ।
இவ்வாறு கூறி வானரர்களில் சிறந்தவன் எல்லா வானரர்களையும் தடுத்து, அஞ்சாமலே தன் படையுடன் மெதுவாக மெதுவாகப் பின்வாங்கினான்।
Verse 24
ततःप्रेक्ष्यहनूमन्तंव्रजन्तंयत्रराघवः ।।।।स होतुकामोदुष्टात्मागतश्चैत्यंनिकुम्भिलाम् ।
பின்பு ஹனுமான் ராகவரிடம் செல்லக் காண்ந்து, அந்தத் தீய மனத்தவன் ஹோமம் செய்ய விரும்பி நிகும்பிலா சைத்யத்திற்குச் சென்றான்।
Verse 25
निकुम्भिलामधिष्ठायपावकंजुहवेन्द्रजित् ।।।।यज्ञभूम्यांततोगत्वापावकस्तेनरक्षसा ।हूयमानःप्रजज्वालमांसशोणितभुक्तदा ।।।।
நிகும்பிலாவில் அமர்ந்து இந்திரஜித் அக்னியில் ஆஹுதிகளைச் செலுத்தினான். யாகபூமிக்குச் சென்று, அந்த ராக்ஷசன் மாம்சமும் இரத்தமும் ஊட்டி நிறைத்த அக்னி, ஆஹுதிகள் விழ விழ தீவிரமாகப் பற்றியெரிந்தது।
Verse 26
निकुम्भिलामधिष्ठायपावकंजुहवेन्द्रजित् ।।6.82.25।।यज्ञभूम्यांततोगत्वापावकस्तेनरक्षसा ।हूयमानःप्रजज्वालमांसशोणितभुक्तदा ।।6.82.26।।
நிகும்பிலாவில் அமர்ந்து இந்திரஜித் அக்னியில் ஆஹுதிகளைச் செலுத்தினான். யாகபூமிக்குச் சென்று, அந்த ராக்ஷசன் மாம்சமும் இரத்தமும் ஊட்டி நிறைத்த அக்னி, ஆஹுதிகள் விழ விழ தீவிரமாகப் பற்றியெரிந்தது।
Verse 27
सोऽर्चिःपिनद्धोददृशेहोमशोणिततर्पितः ।सन्ध्यागतइवादित्यःसुतीव्रोऽग्नि: समुत्थितः ।।।।
ஹோமத்தில் அர்ப்பணிக்கப்பட்ட இரத்தத்தால் திருப்தியடைந்த அந்த அக்னியின் ஜ்வாலை தடித்தும் பெரிதுமாகத் தோன்றியது; அது மிகத் தீவிரமாக எழுந்து, மாலைச் சந்தியையின் சூரியனைப் போல ஒளிர்ந்தது।
Verse 28
अथेन्द्रजिद्राक्षभूतयेतुजुहावहव्यंविधिनाविधानवित् ।दृष्टवाव्यतिष्ठन्त च राक्षसास्तेमहासमूहेषुसमानयज्ञाः ।।।।
அப்போது விதி-விதானங்களில் தேர்ந்த இந்திரஜித், ராட்சசர்களின் நலனுக்காக விதிப்படி அக்னியில் ஹவியை அர்ப்பணித்தான். பெருங்கூட்டங்களாகச் சேர்ந்த, யாகத்தில் ஒருமனத்துடன் நின்ற ராட்சசர்கள் அந்தச் செயலைக் கண்டு கொண்டிருந்தனர்॥
Frequently Asked Questions
Hanumān confronts panic-induced flight and reframes duty: rather than pursue total annihilation, he prioritizes the coalition’s mission—communicating a decisive intelligence-claim (Sītā’s alleged death) to Rāma and Sugrīva—thereby legitimizing a controlled retreat as strategic dharma rather than cowardice.
Courage is portrayed as disciplined clarity: restoring collective morale, acting forcefully when required, and restraining force when higher obligations (service to Rāma’s purpose and truthful reporting) demand a change of tactic.
Nikumbhilā is highlighted as a ritual power-site (yajñabhūmi) where Indrajit performs a blood-oblation into the sacrificial fire; the episode links battlefield outcomes to sanctioned (though grim) ritual technology within Laṅkā’s cultural-religious landscape.