Valmiki Ramayana 6.71.2 — Yuddha Kanda, Sarga 71, Shloka 2
अतिकायवधः
The Slaying of Atikāya
स्वबलंव्यथितंदृष्टवातुमुलंरोमहर्षणम् ।भ्रातृ़ंश्चनिहतान् दृष्टवाशक्रतुल्यपराक्रमान् ।।6.71.1।।पितृव्यौचापिसनृदृश्यसमरेसन्निघादितौ ।युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौराक्षसर्षभौ ।।6.71.2।।चुकोप च महातेजाब्रह्मदत्तवरोयुधि ।अतिकायोऽद्रिसङ्काशोदेवदानवदर्पहा ।।6.71.3।।
svabalaṁ vyathitaṁ dṛṣṭvā tumulaṁ romaharṣaṇam |
bhrātṝṁś ca nihatān dṛṣṭvā śakratulya-parākramān ||
pitṛvyau cāpi sandṛśya samare sannighāditau |
yuddhonmattaṁ ca mattaṁ ca bhrātarau rākṣasarṣabhau ||
cukopa ca mahātejā brahmadatta-varo yudhi |
atikāyo ’drisaṅkāśo devadānava-darpahā ||
தன் படை சிதறி கலங்கியதையும், உடலில் மெய்சிலிர்க்கச் செய்யும் கொடிய ஆரவாரத்தையும் கண்டான்; இந்திரனுக்கு ஒப்பான வீரத்துடன் இருந்த தன் சகோதரர்கள் வீழ்ந்திருப்பதையும் கண்டான்; போரில் தன் மாமன்களும் வெட்டுண்டு வீழ்ந்திருப்பதையும் கண்டான்; மேலும் ராக்ஷசர்களில் சிறந்த தன் சகோதரர்கள் யுத்தோன்மத்தன், மத்தன் ஆகிய இருவரும் வீழ்ந்திருப்பதையும் பார்த்தான்—பிரம்மன் அருளிய வரம் பெற்ற, மகாதேஜஸ்வி, மலைபோன்ற உருவுடைய, தேவர்-தானவர் அகந்தையை நசுக்கும் அதிகாயன் போர்க்களத்தில் கோபத்தால் எரிந்தெழுந்தான்।
Highly energetic Atikaya, who was like a mountain in form, had huge body, obtained boons from Brahma, subdued the pride of Devas and Danavas, was equal to Indra in valour. Seeing his own army of Rakshasas that caused horripilation, uncles who were bulls among Rakshasas struck down in the battlefield and his own brothers Yuddhotama (Mahodara) and Matta (Mahaparsva) struck down, he flew in rage.
FAQs
The verse highlights how attachment and clan-loyalty can ignite uncontrolled anger; in dharma-terms, grief is natural, but rage that seeks retaliation without discernment leads further away from righteous conduct.
It truthfully reports the battlefield consequence of adharma-driven war: even mighty, boon-endowed warriors face loss and shock; the narrative’s satya is the impartial depiction of cause-and-effect—violence begets grief and wrath.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.