
त्रिशिरा-प्रबोधनम् तथा नरान्तक-वधः (Trisira’s Counsel and the Slaying of Naranthaka)
युद्धकाण्ड
இந்த ஸர்கத்தில் கும்பகர்ணன் வதத்திற்குப் பின் ராவணனின் துயரமும் புலம்பலும் காட்டப்பட்டு, அடுத்த கணமே போர் வேகத்திற்கு கதை மாறுகிறது. திரிசிரன் ராவணனை கண்டித்து அரசதர்மத்தை நினைவூட்டுகிறான்—அரசன் தன்னடக்கமும் திடமனமும் கொண்டு நிலைக்க வேண்டும்; தன் வரங்களையும் தெய்வ ஆயுதங்களையும் நினைத்து பகைவரை எதிர்க்க வேண்டும் என்று. அந்த அறிவுரையால் ராவணன் மனம் தெளிந்து, திரிசிரன், அதிகாயன், தேவாந்தகன், நராந்தகன், மகோதரன், மகாபார்ஷ்வன் ஆகிய ஆறு சிறந்த ராக்ஷசத் தலைவர்களை அபிஷேகம் செய்து, யானை-ரதம்-குதிரை மற்றும் கனமான ஆயுதங்களுடன் மாட்சிமையாகச் சீரமைத்து போருக்கு அனுப்புகிறான். போர்க்களத்தில் அவர்கள் முன்னேற்றம் இடியுடன் கூடிய மேகங்களைப் போலத் தோன்றுகிறது; வானர வீரர்கள் கர்ஜித்து மரங்களைப் பிடுங்கி, மலைகளைத் தூக்கி எதிர்த்துப் பாய்கிறார்கள். கலவரமான மோதலில் நராந்தகன் தீப்பொறி போன்ற சக்தி (வேல்) கொண்டு வானர வரிசைகளை வெட்டி அச்சத்தைப் பரப்புகிறான். இதைக் கண்ட சுக்ரீவன் அங்கதனுக்கு ஆணையிடுகிறான்—குதிரைமேல் வரும் அந்தத் தாக்குதலாளனைத் தடுத்து நிறுத்து என்று. அங்கதன் ஆயுதமின்றி நகமும் பல்லும் தன் இயல்பான ஆயுதங்கள் எனக் கூறி நராந்தகனைச் சவால் செய்கிறான்—வஜ்ரம் போன்ற சக்தியை எறி என்று. அவன் அந்தத் தாக்கத்தைத் தாங்கி, பின்னர் கரத்தடி ஒன்றால் நராந்தகனின் குதிரையை வீழ்த்துகிறான். நராந்தகன் கொடுத்த குத்தையும் தாங்கி, அங்கதன் எதிர்குத்தாக உயிர்கொல்லும் முத்திரையுடன் அவன் மார்பைப் பிளந்து நராந்தகனை வதம் செய்கிறான். தேவர்களும் வானரர்களும் ஜயகோஷம் செய்து ஆகாயத்தை முழங்கச் செய்கின்றனர்; அங்கதனின் இந்த அரிய வெற்றி படையின் மனோபலத்தை உயர்த்திய பெருமை எனப் போற்றப்படுகிறது.
Verse 1
एवंविलपमानस्यरावणस्यदुरात्मनः ।श्रुत्वाशोकाभितप्तस्यत्रिशिरावाक्यमब्रवीत् ।।।।
இவ்வாறு சோகத்தில் எரிந்து புலம்பும் துராத்மா ராவணனின் அழுகுரலைக் கேட்டு, திரிசிரன் அவனிடம் இவ்வாறு சொன்னான்.
Verse 2
एवमेवमहावीर्योहतोनस्तातमध्यमः ।न तुसत्पुरुषाराजन्विलपन्तियथाभवान् ।।।।
ஆம், எங்கள் மகாவீரன்—உமது நடுத்தந்தை போன்ற மாமன்—வீழ்ந்தான்; ஆனால், அரசே, சத்புருஷர்கள் உம்மைப் போல அழுது புலம்பார்।
Verse 3
नूनंत्रिभुवनस्यापिपर्याप्तस्त्वमसिप्रभो ।स कस्मात्प्राकृतइवशोचस्यात्मानमीदृशम् ।।।।
நிச்சயமாக, ஓ பிரபுவே! நீங்கள் மூவுலகத்தையும் அடக்க வல்லவர்; அப்படியிருக்க, இவ்வாறு சாதாரண மனிதனைப் போலத் தம்மைப்பற்றித் தாமே ஏன் துயருறுகிறீர்?
Verse 4
ब्रह्मदत्ताऽस्तितेशक्तिःकवचस्सायकोधनुः ।सहस्रखरसंयुक्तोरथोमेघस्वनोमहान् ।।।।
வீரனே! உனக்கு பிரம்மன் அருளிய வரப்பிரசாதங்கள் உள்ளன—சக்தி, கவசம், அம்புகள், வில்; மேலும் ஆயிரம் கழுதைகள் பூட்டப்பட்டு மேகமுழக்கம் போல் ஒலிக்கும் மகத்தான ரதமும் உன்னிடமே உள்ளது.
Verse 5
त्वयाऽसकृद्विशस्त्रेणविशस्तादेवदानवाः ।स सर्वायुधसम्पन्नोराघवंशास्तुमर्हसि ।।।।
நீ பலமுறை, ஆயுதமின்றியும், தேவர்களையும் தானவர்களையும் வென்று அடக்கினாய். இப்போது எல்லா ஆயுதங்களாலும் நிறைந்தவனாய், ராகவனை (ராமனை) அடக்கத் தகுதியுடையவன்॥
Verse 6
कामंतिष्ठमहाराजनिर्गमिष्याम्यहंरणम् ।उद्धरिष्यामितेशत्रूंन्गरुडःपन्नगानिव ।।।।
மகாராஜா, நீங்கள் அமைதியாக இருங்கள்; நான் போர்க்களத்திற்குச் சென்று கருடன் பாம்புகளைப் பறித்தெடுப்பதுபோல் உங்கள் பகைவர்களைப் பிடுங்கி எறிவேன்।
Verse 7
शम्बरोदेवराजेननरकोविष्णुवायथा ।तथाऽद्यशयितारामोमयायुधिनिपातितः ।।।।
தேவராஜன் சம்பரனை வீழ்த்தியதுபோலும், விஷ்ணு நரகனை அழித்ததுபோலும், இன்றே நான் போரில் ராமனை வீழ்த்தி தரையில் புரளச் செய்வேன்.
Verse 8
श्रुत्वात्रिशिरसोवाक्यंरावणोराक्षसाधिपः ।पुनर्जातमिवात्मानंमन्यतेकालचोदितः ।।।।
திரிசிரஸின் சொற்களை கேட்ட ராக்ஷசாதிபதி ராவணன், காலத்தின் தூண்டுதலால், தன்னைப் புதிதாய் பிறந்தவன் போல எண்ணினான்।
Verse 9
श्रुत्वात्रिशिरसोवाक्यंदेवान्तकनरान्तकौ ।अतिकायश्चतेजस्वीबभूवुर्युद्धहर्षिताः ।।।।
திரிசிரஸின் சொற்களை கேட்டதும் தேவாந்தகன், நராந்தகன் மற்றும் ஒளிமிகு அதிகாயன்—அனைவரும் போர்க்கள மகிழ்ச்சியால் உற்சாகமடைந்தனர்।
Verse 10
ततोऽहमहमित्येवगर्जन्तोनैरृतर्षभाः ।रावणस्यसुतावीराश्शक्रतुल्यपराक्रमाः ।।।।
அப்போது ராவணனின் வீர புதல்வர்கள்—ராக்ஷஸர்களில் சிறந்தவர்கள், இந்திரனுக்கு ஒப்பான பராக்கிரமம் உடையவர்கள்—‘நான், நானே’ என்று முழங்கினர்.
Verse 11
अन्तरिक्षगतास्सर्वेसर्वेमायाविशारदाः ।सर्वेत्रिदशदर्पघ्नास्सर्वे च रणदुर्जयाः ।।।।
அவர்கள் அனைவரும் ஆகாயத்தில் செல்ல வல்லவர்கள்; அனைவரும் மாயாவித்தையில் தேர்ந்தவர்கள்; அனைவரும் தேவர்களின் அகந்தையை நசுக்கும் வல்லவர்கள்; அனைவரும் போரில் வெல்லரியவர்கள்.
Verse 12
सर्वेसुबलसम्पन्नास्सर्वेविस्तीर्णकीर्तयः ।सर्वेसमरमासाद्य न श्रूयन्तेस्मपराजिताः ।।।।देवैरपिसगन्धर्वैस्सकिन्नरमहोरगैः ।
அவர்கள் அனைவரும் அளவற்ற வலத்தால் நிறைந்தவர்கள்; அனைவரின் புகழும் தூரதூரம் பரவியது. போர்க்களத்தில் இறங்கியபோது அவர்கள் தோற்றனர் என்று ஒருபோதும் கேள்வியில்லை—தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், கின்னரர்கள், மகோரகர்கள் (மாபெரும் நாகர்கள்) கூட அவர்களை வெல்ல இயலவில்லை.
Verse 13
सर्वेस्त्रविदुषोवीरास्सर्वेयुद्धविशारदाः ।।।।सर्वेप्रसवरविज्ञानास्सर्वेलब्धवरास्तथा ।
அவர்கள் அனைவரும் ஆயுதக் கலை அறிந்த வீரர்கள்; அனைவரும் போரில் தேர்ந்தவர்கள். அனைவரும் யாகச் சடங்குகளும் வேத அறிவும் அறிந்தவர்கள்; மேலும் அனைவரும் வரங்களைப் பெற்றவர்களும் ஆவர்.
Verse 14
सतैस्तथाभास्करतुल्यवर्चसैःपुस्त्रैर्वृतश्शत्रुबलप्रमार्दनैः ।रराजराजामघवान्यथामरै ।र्वृतोमहादानवदर्पनाशनैः ।।।।
சூரியனைப் போன்ற ஒளியுடன், பகைவரின் படைகளை நசுக்க வல்ல நூற்றுக்கணக்கான புதல்வர்களால் சூழப்பட்ட அந்த அரசன் (ராவணன்) பிரகாசித்தான்—மாபெரும் தானவர்களின் அகந்தையை அழிக்கும் அமரர்களால் சூழப்பட்ட இந்திரன் போல.
Verse 15
स पुत्रान् सम्परिष्वज्यभूषयित्वा च भूषणैः ।आशीर्भिश्चप्रशस्ताभिःप्रेषयामाससम्युगे ।।।।
அவன் தன் புதல்வர்களை அணைத்துக் கொண்டு, ஆபரணங்களால் அலங்கரித்து, புகழ்மிக்க மங்கள ஆசீர்வாதங்களுடன் அவர்களைப் போருக்கு அனுப்பினான்.
Verse 16
युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौचापिरावणः ।रक्षणार्थंकुमाराणांप्रेषयामाससंयुगे ।।।।
இளவரசர்களைக் காக்கும் பொருட்டு ராவணன் தன் இரு சகோதரர்களான யுத்தோன்மத்தன் மற்றும் மத்தன் ஆகியோரையும் போர்க்களத்திற்கு அனுப்பினான்.
Verse 17
तेऽभिवाद्यमहात्मानंरावणंरिपुरावणम् ।कृत्वाप्रदक्षिणंचैवमहाकायाःप्रतस्थिरे ।।।।
அந்தப் பெருங்காய வீரர்கள், பகைவர்க்கு அச்சமூட்டும் மகாத்மா ராவணனை வணங்கி, பக்தியுடன் பிரதட்சிணம் செய்து, போருக்குப் புறப்பட்டனர்।
Verse 18
सर्वौषधीभिर्गन्धैश्चसमालभ्यमहाबलाः ।निर्जग्मुर्नैरृतश्रेष्ठाषडेतेयुद्धकाङ्क्षिणः ।।।।
போரைக் காமித்த அந்த ஆறு சிறந்த இராட்சசத் தலைவர்கள், மிக்க வலமுடையோர்; எல்லா மூலிகைகளும் நறுமணங்களும் பூசி, வெளியே புறப்பட்டனர்।
Verse 19
त्रिशिराश्चातिकायश्चदेवान्तकनरान्तकौ ।महोदरमहापार्श्वौनिर्जग्मुःकालचोदिताः ।।।।
திரிசிரா, அதிகாயன், தேவாந்தகன், நராந்தகன், மேலும் மகோதரன், மகாபார்ஷ்வன்—இவர்கள் அனைவரும் காலத்தின் (விதியின்) தூண்டுதலால் புறப்பட்டனர்।
Verse 20
ततस्सुदर्शनंनागंनीलजीमूतसन्निभम् ।ऐरावतकुलेजातमारुरोहमहोदरः ।।।।
பின்னர் மகோதரன், நீல மழைமேகம்போல் கருமையான, ஐராவதக் குலத்தில் பிறந்த ‘சுதர்ஶன’ என்னும் யானையின் மேல் ஏறினான்।
Verse 21
सर्वायुधसमायुक्तंतूणीभिश्चस्वलङ्कृतम् ।रराजगजमास्थायसवितेवास्तमूर्धनि ।।।।
அனைத்து ஆயுதங்களாலும் சீரமைந்து, அம்புத்தூணிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டவனாய், அவன் யானைமேல் ஏறி, மேற்கில் அஸ்தமலைச் சிகரத்தில் நிற்கும் சூரியனைப் போல ஒளிர்ந்தான்।
Verse 22
हयोत्तमसमायुक्तंसर्वायुधसमाकुलम् ।आरुरोहरथश्रेष्ठंत्रिशिरारावणात्मजः ।।।।
சிறந்த குதிரைகளால் இணைக்கப்பட்டு, எல்லா வகை ஆயுதங்களாலும் நிறைந்த அந்தச் சிறந்த தேரில் ராவணனின் மகன் திரிசிரன் ஏறினான்।
Verse 23
त्रिशिरारथमास्थायविरराजधनुर्धरः ।सविद्युदुल्कश्शैलाग्रेस्सेन्द्रइवाम्बुदः ।।।।
தேரில் அமர்ந்த வில்லாளன் திரிசிரன் பிரகாசித்தான்—மலைச் சிகரத்தில் மின்னலும் உல்கைகளும் நிறைந்த மேகம், அதில் இந்திரன் இருப்பதுபோல।
Verse 24
त्रिभिःकिरीटैश्शुशुभेत्रिशिरास्सरथोत्तमे ।हिमवानिशैलेन्द्रस्त्रिभिःकाञ्चनपर्वतैः ।।।।
சிறந்த தேரில் இருந்த திரிசிரன், தன் மூன்று கிரீடங்களால் ஒளிர்ந்தான்—மூன்று பொன் சிகரங்களால் பிரகாசிக்கும் மலைமன்னன் இமவானைப் போல।
Verse 25
अतिकायोऽपितितेजस्वीराक्षसेन्द्रसुतस्तदा ।आरुरोहरथश्रेष्ठंश्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम् ।।।।
அப்போது ஒளிமிக்க அதிகாயனும்—ராக்ஷசேந்திரனின் மகன், எல்லா வில்லாளர்களிலும் முதன்மை உடையவன்—அந்தச் சிறந்த தேரில் ஏறினான்।
Verse 26
सुचक्राक्षंसुसंयुक्तंस्वनुकर्षंसुकूबरम् ।तूणीबाणासनैर्दीप्तंप्रासासिपरिघाकुलम् ।।।।
அந்த ரதத்தின் சக்கரநாபிகள் அழகியவையாகவும், இணைப்புகள் உறுதியானவையாகவும், அச்சு வலிமையானதாகவும், கூபரம் திடமாகவும் இருந்தது. அது தூணீர், அம்பு, வில் ஆகியவற்றால் ஒளிர்ந்து, ஈட்டிகள், வாள்கள், பரிகங்கள் ஆகியவற்றால் நிரம்பியிருந்தது.
Verse 27
सकाञ्चनविचित्रेणमकुटेनविराजता ।भूषणैश्चबभौमेरुःप्रभाभिरिवभासयन् ।।।।
விசித்திரமான பொன்மகுடத்தால் ஒளிவீசி, அனைத்துப் பூஷணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்டு, தன் பிரபையால் அனைத்தையும் பிரகாசப்படுத்தும் மேருமலையைப் போல அவர் தோன்றினார்.
Verse 28
स रराजरथेतस्मिन् राजसूनुर्महाबलः ।वृतोनैरृतशार्दूलैर्वज्रपाणिरिवामरैः ।।।।
அந்த ரதத்தில் மகாபலமுடைய அரசகுமாரன், நைர்ருத-சார்தூலமான ராக்ஷச வீரர்களால் சூழப்பட்டு, தேவர்களிடையே வஜ்ரபாணி இந்திரனைப் போல ஒளிர்ந்தான்.
Verse 29
हयमुच्चैश्श्रवःप्रख्यंश्वेतंकनकभूषणम् ।मनोजवंमहाकायमारुरोहनरान्तकः ।।।।
நராந்தகன் உச்சைஃஸ்ரவஸைப் போலப் புகழ்பெற்ற, வெண்நிறம் கொண்ட, பொன் பூஷணங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட, மனவேகத்திற்குச் சமமான துரிதமும் மகாகாயமும் உடைய குதிரையின் மேல் ஏறினான்.
Verse 30
गृहीत्वाप्रासमुल्काभंविरराजनरान्तकः ।शक्तिमादायतेजस्वीगुहशशिखिगतोयथा ।।।।
உல்கைபோல் ஜ்வலிக்கும் ஈட்டியைப் பற்றிக் கொண்ட நராந்தகன் ஒளிவீசினான். சக்தி-வேலைத் தாங்கிய மயூரக்கொடியுடைய குகன் (ஸ்கந்தன்) போல அவன் பிரகாசித்தான்।
Verse 31
देवान्ककस्समादायपरिघंवज्रभूषणम् ।परिगृह्यगिरिंदोर्भ्यांवपुर्विष्णोर्विडम्बयन् ।।।।
தேவாந்தகன் வைரம்போல் கடின அலங்காரங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட பரிகத்தை எடுத்தான். அதை இரு கரங்களாலும் பற்றிக் கொண்டு, மலைத் தாங்கும் விஷ்ணுவின் உருவையே போல நடித்தான் போலத் தோன்றினான்।
Verse 32
महापार्श्वोमहाकायोगदामादायवीर्यवान् ।विरराजगदापाणिःकुबेरइवसंयुगे ।।।।
மகாகாயமும் வீரமும் உடைய மகாபார்ஷ்வன் கதையை எடுத்தான். கதாபாணியாக அவன் போர்க்களத்தில் குபேரனைப் போல ஒளிவீசினான்।
Verse 33
तेप्रतस्थुर्महात्मानोऽमरावत्यास्सुराइव ।तान् गजैश्चतुरङ्गैश्चरथैश्चाम्बुन्दिस्स्वनैः ।।।।अनूत्पेतुर्महात्मानोराक्षसाःप्रवरायुधाः ।
அந்த மகாத்மையான இளவரசர்கள் அமராவதியின் தேவர்களைப் போலப் புறப்பட்டனர். அவர்களைத் தொடர்ந்து, சிறந்த ஆயுதம் தாங்கிய மகாபல ராக்ஷசர்கள் யானைகள், குதிரைகள், மேகமுழக்கம் போன்ற ஒலியுடைய தேர்களுடன் வந்தனர்।
Verse 34
तेविरेजुर्महात्मानःकुमारास्सूर्यवर्चसः ।।।।किरीटिनश्रशियाजुष्टाग्रहादीप्ताइवाम्बरे ।
அந்த மகாத்மையான இளவரசர்கள் சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசித்தனர். கிரீடம் சூடியும் திருச்செல்வம் நிறைந்தும், அவர்கள் வானில் ஒளிரும் கிரகங்களைப் போலத் திகழ்ந்தனர்।
Verse 35
प्रगृहीताबभौतेषांशस्त्राणामावळिस्सिता ।।।।शारदाभ्रप्रतीकाशाहंसावळिरिवाम्बरे ।
அவர்கள் உயர்த்திப் பிடித்த ஆயுதங்களின் வெண்மையான வரிசை ஒளிர்ந்தது—வானில் அன்னங்களின் வரிசை போலவும், சரத்காலத்தின் பிரகாசமான மேகத் தொகுதி போலவும்।
Verse 36
मरणंवापिनिश्चित्यशत्रूणांवापराजयम् ।।।।इतिकृत्वामतिंवीरानिर्जग्मुस्संयुगार्थिनः ।
மரணமாயினும் சரி, அல்லது பகைவரின் தோல்வியாயினும் சரி—என்று தீர்மானித்து வீரர்கள் மனத்தை உறுதிசெய்து போருக்காக முன்னே சென்றனர்।
Verse 37
जगर्जुश्चप्रणेदुश्चचिक्षिपुश्चापिसायकान् ।।।।जगृहुश्चमहात्मानोनिर्वातायुद्धदुर्मदाः ।
அந்த மகாத்ம ராட்சசர்கள்—அசையாதவர்களாய், போர் வெறியால் மயங்கியவர்களாய்—கர்ஜித்து, முழங்கி முன்னேறி அம்புகளை மழையென எறிந்தனர்।
Verse 38
क्ष्वेळिडितास्फोटिनिनदैश्चचाल च वसुन्दरा ।।।।रक्षसांसिंहनादैश्चसंस्फोटेवतदाम्बरम् ।
அவர்களின் கைதட்டலும் சடசடப்பும் எழுப்பிய பேரொலியால் பூமி நடுங்கியது; ராட்சசர்களின் சிங்கநாதத்தால் வானமும் பிளந்துவிடுமோ எனத் தோன்றியது।
Verse 39
अभिनिष्क्रम्यमुदिताराक्षसेन्द्रामहाबलाः ।।।।ददृशुर्वानरानीकंसमुद्यतशिलानगम् ।
மகிழ்ச்சியுடன் வெளியேறிய மகாபல ராட்சசத் தலைவர்கள் வானரப் படையை கண்டனர்—போருக்கு ஆயத்தமாக, பாறைகளும் மலைச்சரிவுகளும் உயர்த்தி எறியத் தயாராய்।
Verse 40
हरयोपिमहात्मानोददृशुर्नेरृतम् ।।।।हस्त्यश्वरथसम्बाधंकिङ्किणीशतनादितम् ।नीलजीमूतसङ्काशंसमुद्यतमहायुधम् ।।।।दीप्तानलरविप्रख्यैस्सर्वतोनैरृतैर्वृतम् ।
மகாத்ம வானர வீரர்களும் அந்த ராட்சசப் படையை கண்டனர்—யானை, குதிரை, ரதங்களால் நெருக்கமாக நிரம்பி, நூற்றுக்கணக்கான கிங்கிணிகளின் ஒலியால் முழங்கியது; கருநீல மழைமேகக் கூட்டம் போல் தோன்றி, பேராயுதங்களை உயர்த்தியபடி, தீயும் சூரியனும் போல் ஜ்வலிக்கும் ராட்சசர்களால் எங்கும் சூழப்பட்டது.
Verse 41
हरयोपिमहात्मानोददृशुर्नेरृतम् ।।6.69.40।।हस्त्यश्वरथसम्बाधंकिङ्किणीशतनादितम् ।नीलजीमूतसङ्काशंसमुद्यतमहायुधम् ।।6.69.41।।दीप्तानलरविप्रख्यैस्सर्वतोनैरृतैर्वृतम् ।
எதிரிப் படை முன்னேறுவதைப் பார்த்த வானரர்கள் குறியை உறுதி செய்தனர்; அவர்கள் பெரும் பாறைகளையும் மலைகளையும் உயர்த்தினர். மகாபலமுடையவர்களாய் பெரும் முழக்கம் எழுப்பினர்; ராட்சசர்களின் சவாலைத் தாங்க இயலாமல் வானர வீரர்கள் பதிலாக கர்ஜித்தனர்.
Verse 42
तद्दृष्टवाबलमायान्तंलब्धलक्षाःप्लवङ्गमाः ।।।।समुद्यतमहाशैलास्सम्प्रणेदुर्महाबला ।अमृष्यमाणारक्षांसिप्रतिनर्दन्तवानराः ।।।।
எதிரிப் படை முன்னேறுவதைப் பார்த்த வானரர்கள் குறியை உறுதி செய்தனர்; அவர்கள் பெரும் பாறைகளையும் மலைகளையும் உயர்த்தினர். மகாபலமுடையவர்களாய் பெரும் முழக்கம் எழுப்பினர்; ராட்சசர்களின் சவாலைத் தாங்க இயலாமல் வானர வீரர்கள் பதிலாக கர்ஜித்தனர்.
Verse 43
तद्दृष्टवाबलमायान्तंलब्धलक्षाःप्लवङ्गमाः ।।6.69.42।।समुद्यतमहाशैलास्सम्प्रणेदुर्महाबला ।अमृष्यमाणारक्षांसिप्रतिनर्दन्तवानराः ।।6.69.43।।
அந்த வானர யூதபதிகள் பயங்கரமான ராட்சசப் படைக்குள் புகுந்து, உயர்த்திய பாறைகளுடன் அங்கும் இங்கும் அலைந்தனர்—சிகரங்களிடையே சிகரமுடைய மலைகள் நடமாடுவது போல.
Verse 44
ततस्समुद्घुष्टरवंनिशम्य।रक्षोगणावानरयूथपानाम् ।अमृष्यमाणाःपरहर्षमुग्रं।महाबलाःभीमतरंविनेदुः ।।।।
அப்போது வானர யூதபதிகளின் இடியென முழங்கிய கூச்சலைக் கேட்ட ராட்சசக் கூட்டம்—எதிரியின் கடும் உற்சாகத்தைத் தாங்க முடியாமல்—மகாபலமுடன் அதைவிடப் பயங்கரமான கர்ஜனையை எழுப்பியது.
Verse 45
तेराक्षसबलंघोरंप्रविश्यहरियूथपाः ।विचेरुरुद्यतैश्शैलैर्नगाश्शिखरिणोयथा ।।।।
அந்த வானர யூதபதிகள் பயங்கரமான ராட்சசப் படைக்குள் புகுந்து, உயர்த்திய பாறைகளுடன் அங்கும் இங்கும் அலைந்தனர்—சிகரங்களிடையே சிகரமுடைய மலைகள் நடமாடுவது போல.
Verse 46
केचिदाकाशमाविश्यकेचिदुर्व्यांप्लवङ्गमाः ।रक्षस्सैन्येषुसङ्कृद्धाःश्चेरुर्द्रुमशिलायुधाः ।।।।
சில வானரர்கள் ஆகாயத்தில் பாய்ந்தனர்; சிலர் பூமியில் நிலைத்தனர். ராட்சசப் படைவரிசைகளில் கடும் சினத்துடன், மரங்களும் பாறைகளும் ஆயுதமாகக் கொண்டு அவர்கள் அலைந்தனர்॥
Verse 47
द्रुमांश्चविपुलस्कन्थान् गृह्यवानरपुङ्गवाः ।तद्युद्धमभवद्घोरंरक्षोवानरसङ्कुलम् ।।।।
வானரர்களில் தலைசிறந்த வீரர்கள் பெருந்தடிமரங்களைப் பிடித்து போரிட்டனர். அப்போது அந்தப் போர் மிகக் கொடியதாகி, ராட்சசரும் வானரரும் நிறைந்து களமெங்கும் குவிந்தது॥
Verse 48
तेपादपशिलाश्शैलैश्चक्रुर्वृष्टिमनूपमाम् ।बाणौघैर्वार्यमाणाश्चहरयोभीमविक्रमाः ।।।।
அந்த அச்சுறுத்தும் வீரத்தையுடைய வானரர்கள், அம்புகளின் பெருக்கால் தடுக்கப்பட்டபோதும், மரங்கள், பாறைகள், மலைக்கற்கள் என ஒப்பற்ற ‘மழை’யை பொழிந்தனர்॥
Verse 49
सिंहनादान्विनेदुश्चरणेराक्षसवानराः ।शिलाभिश्चूर्णयामासुर्यातुधानान् प्लवङ्गमाः ।।।।
போர்க்களத்தில் இராட்சசரும் வானரரும் சிங்கநாதம் போல் முழங்கினர். வானரர்கள் கற்களால் யாதுதானர்களை நொறுக்கி அழித்தனர்॥
Verse 50
नर्जघ्नुस्संयुगेक्रुद्धाःकवचाभरणावृतान् ।केचिद्रथगतावनीरान्गजवाजिगतानपि ।।।।
போரின் நடுவில் கோபமுற்ற அவர்கள் கவசமும் ஆபரணங்களும் அணிந்த வீரர்களை வீழ்த்தினர். சிலர் ரதத்தில் இருந்தவர்களையும், யானை-குதிரை மீது ஏறியவர்களையும் கூடத் தள்ளி வீழ்த்தினர்॥
Verse 51
निर्जघ्नुस्सहसाऽप्लुत्ययातुधानान् प्लवङ्गमाः ।शैलशृङ्गाचिताङ्गाश्चमुष्टिभिर्वान्तलोचनाः ।।।।चेरुःपेतुश्चनेदुश्चतत्रराक्षसपुङ्गवाः ।
வானரர்கள் திடீரெனப் பாய்ந்து யாதுதானர்களை வீழ்த்தினர். அங்கே இராட்சசத் தலைவர்கள் குத்துகளால் தாக்கப்பட்டு, கண்கள் பிதுங்கி, மலைச் சிகரங்களில் உடல்கள் சிதறிக் கிடக்க, தள்ளாடி விழுந்து அலறினர்॥
Verse 52
राक्षसाश्चशरैस्तीक्ष्णैर्बिदुःकपिकुञ्जरान् ।।।।शूलमुद्गरखडगैश्चजघ्नुःप्रासैश्चशक्तिभिः ।
இராட்சசர்களும் கூரிய அம்புகளால் யானைபோன்ற கபி வீரர்களைத் துளைத்தனர். மேலும் சூலம், கதம், வாள், ஈட்டி, சக்தி ஆகியவற்றால் அவர்களைத் தாக்கி வீழ்த்தினர்॥
Verse 53
अन्योन्यंपातयामासुःपरस्परजयैषिणः ।।।।रिपुशोणितदिग्धाङ्गास्तत्रवानरराक्षसाः
அங்கே வானரரும் ராக்ஷசரும், ஒருவர்மேல் ஒருவர் வெற்றி பெற விரும்பி, பகைவரின் இரத்தம் படிந்த அங்கங்களுடன், ஒருவரை ஒருவர் மீண்டும் மீண்டும் தரையில் வீழ்த்தினர்।
Verse 54
ततश्शैलैश्चखडगैश्चविसृष्टैर्हरिराक्षसैः ।।।।मुहूर्तेनावृताभूमिरभवच्छोणिताप्लुता ।
பின்னர் வானரரும் ராக்ஷசரும் எறிந்த பாறைகளாலும் வாள்களாலும், சிறிது நேரத்திலேயே பூமி முழுதும் மூடப்பட்டு, இரத்தத்தில் மூழ்கியதுபோல் தோன்றியது।
Verse 55
विकीर्णैःपर्वताकारैरक्षोभिररिमर्दनैः ।।।।आसीद्वसुमतीपूर्णातदायुद्धमदान्वितैः ।
அப்போது போர்மதத்தில் மயங்கிய, அசைக்க முடியாத, பகைவரை நசைக்கும் ராக்ஷசர்களின் மலைபோன்ற உடல்கள் எங்கும் சிதறி, பூமி அவற்றால் நிறைந்தது।
Verse 56
आक्षिप्ताःक्षिप्यमाणाश्चभग्नशूलाश्चवानरैः ।।।।पुनरङ्गैस्तदाचक्रुरासन्नायुद्धमद्भुतम् ।
வானரர்கள் தூக்கி எறிந்து வீழ்த்தியதால், திரிசூல்கள் முறிந்த போதிலும், அவர்கள் மீண்டும் அருகே வந்து தங்கள் உடல் அங்கங்களாலேயே வியப்பூட்டும் போரை நடத்தினர்।
Verse 57
वानरान्वानरैरेवजघ्नुस्तेनैरृतर्षभाः ।।।।राक्षसान्राक्षसैरेवजघ्नुस्तेवानराअपि ।
அந்த காளைபோன்ற ராக்ஷசர்கள் வானரர்களை வானரர்களாலேயே தாக்கினர்; வானரர்களும் ராக்ஷசர்களை ராக்ஷசர்களாலேயே தாக்கினர்।
Verse 58
आक्षिप्य च शिलास्तेषांनिजघ्नाराक्षसाहरीन् ।।।।तेषांचाछचिद्यशस्त्राणिजघ्नूरक्षांसिवानराः ।
ராக்ஷசர்கள் பாறைகளைப் பிடித்து வானரர்களைத் தாக்கினர்; வானரர்கள் அவர்களின் ஆயுதங்களைப் பறித்து மறுமுறையாக ராக்ஷசர்களை வீழ்த்தினர்।
Verse 59
निजघ्नुश्शैलशूलार्स्सैर्भिभिदुश्चपरस्परम् ।।।।सिंहनादान्विनेदुश्चरणेराक्षसावानराः ।
போர்க்களத்தில் ராக்ஷசரும் வானரரும் பாறை, திரிசூலம், ஈட்டி ஆகியவற்றால் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கி கிழித்தனர்; சிங்கம் போல முழங்கினர்।
Verse 60
छिन्नवर्णतनुत्राणाराक्षसावानरैर्हताः ।।।।रुधिरंप्रसृतास्तत्ररससारमिवद्रुमाः ।
வானரர்களால் கொல்லப்பட்ட ராக்ஷசர்களின் கவசமும் மூடியும் கிழிந்தன; அங்கே அவர்கள் இரத்தம் பெருகச் சிந்தினர்—பிளந்த மரங்கள் சாறு சொரிவதுபோல்।
Verse 61
रथेन च रथंचापिवारणेनैववारणम् ।।।।हयेन च हयंकेचिन्निजघ्नुर्वानरारणे ।
போரில் சில வானரர்கள் தேரால் தேரை, யானையால் யானையை, குதிரையால் குதிரையை மோதச் செய்து நொறுக்கினர்।
Verse 62
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्चभल्लैश्चनिशितैश्शरैः ।।।।राक्षसावानरेन्द्राणांबिभिदुःपादपान् शिलाः ।
க்ஷுரப்ர, அர்த்தசந்திர, பல்லமுகம் ஆகிய கூர்மையான அம்புகளால் ராக்ஷசர்கள் வானரத் தலைவர்கள் எடுத்திருந்த மரங்களையும் பாறைகளையும் பிளந்து சிதைத்தனர்.
Verse 63
विकीर्णैपर्वताग्रैश्चद्रुमैछशिनैश्चसंयुगे ।।।।हतैश्चकपिरक्षोभिर्दुर्गमावसुधाऽभवत् ।
அப்போரில் சிதறிய மலைச் சிகரங்களும் வெட்டுண்ட மரங்களும் எங்கும் பரவி, வீழ்ந்த வானரர்-ராக்ஷசர்களால் நிலம் கடக்க அரிதானதாகியது.
Verse 64
तेवानरागर्वितहृष्टचेष्टास्सङ्ग्राममासाद्यभयंविम ।युद्धंस्मसर्वेसहराक्षसैस्सैयुधाश्चक्रुरदीनसत्त्वाः ।।।।
பெருமிதமும் உற்சாகமும் நிறைந்த அசைவுகளுடன் அந்த வானரர்கள் போர்க்களம் வந்து அச்சத்தை விட்டு, தளராத மனத்துடன் அனைவரும் ராக்ஷசர்களோடு போர் செய்தனர்.
Verse 65
तस्मिन्प्रवृत्तेतुमुलेविमर्देप्रहृष्यमाणेषुवलीमुखेषु ।निपात्यमानेषु च राक्षसेषुमहर्षयोदेवगणाश्चनेदुः ।।।।
அந்த கடும், ஆரவாரமிக்க மோதல் நடந்து கொண்டிருக்கையில்—வானரமுகங்கள் மகிழ்ந்து களித்தன; ராக்ஷசர்கள் வீழ்த்தப்பட்டனர்—அப்போது மகரிஷிகளும் தேவர்கணங்களும் பேரொலியுடன் ஜயகோஷம் எழுப்பினர்.
Verse 66
ततोहयंमारुततुल्यवेगमारुह्यशक्तिंनिशितांप्रगृह्य ।नरान्तकोवानरराजसैन्यंमहार्णवंमीनइवाविवेश ।।।।
அப்போது நராந்தகன் காற்று போன்ற வேகமுள்ள குதிரையில் ஏறி, கூர்மையான சக்தியைப் பிடித்து, வானரராஜன் சேனையில் பெருங்கடலில் மீன் நுழைவதுபோல் புகுந்தான்.
Verse 67
स वानरान् सप्तशतानिवीरःप्रासेनदीप्तेनन्वििर्बिभेद ।एकःक्षणेनेन्द्ररिपुर्महात्माजघानसैन्यंहरिपुङ्गवानाम् ।।।।
அந்த வீரன், மகாத்மா, இந்திரனின் பகைவன் நராந்தகன், ஒளிவீசும் ஈட்டியால் ஏழுநூறு வானரர்களைத் துளைத்தான்; ஒரே கணத்தில் வானரத் தலைவர்களின் படையையும் அழித்தான்.
Verse 68
ददृशुश्चमहात्मानंहयपृष्ठेप्रतिष्ठितम् ।चरन्तंहरिसैन्येषुविद्याधरमहर्षयः ।।।।
குதிரையின் முதுகில் உறுதியாக அமர்ந்து, வானர சேனைகளுக்குள் உலாவும் அந்த மகாத்மாவை வித்யாதர மகரிஷிகள் கண்டனர்.
Verse 69
स तस्यददृशेमार्गोमांसशोणितकर्दमः ।पतितैःपर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृतः ।।।।
அவன் தன் பாதை மாம்சமும் இரத்தமும் கலந்த சேற்றாக மாறியதை கண்டான்; மலைப்போல் விழுந்த வானரர்களால் அது முழுவதும் மூடப்பட்டிருந்தது.
Verse 70
यावद्विक्रमितुंबुधदिंचक्रुःप्लवगपुङ्गवाः ।तावदेतानतिक्रम्यनिर्बिभेदनरान्तकः ।।।।
வானரத் தலைவர்கள் முன்னேறத் தீர்மானம் செய்யும் முன்பே, நராந்தகன் அவர்களைத் தாண்டிச் சென்று அவர்களைத் துளைத்து நொறுக்கினான்.
Verse 71
ददाहहरिसैन्यानिवनानीवविभावसुः ।यावदुत्पाटयामासुर्वृक्षान्शैलान्वनौकसः ।।।।तावत्प्रासहताःपेतुर्वज्रकृत्ताइवाचलाः ।
அக்னி காடுகளை எரிப்பதுபோல் அவன் வானர சேனைகளைத் தகித்தான். வனவாசி வானரர்கள் மரங்களையும் பாறைகளையும் பிடுங்கத் தொடங்கியபோதும், அவர்கள் ஈட்டியால் தாக்கப்பட்டு, வஜ்ரத்தால் பிளந்த மலைகள் போலத் தரையில் வீழ்ந்தனர்.
Verse 72
ज्वलन्तम्प्रासमुद्यम्यसङ्ग्रामान्तेनरान्तकः ।।।।दिक्षुसर्वासुबलवान् विचचारनरान्तकः ।प्रमृद्नन्सर्वतोयुद्धेप्रावृटकालेयथानिलः ।।।।
போர்க்களத்தின் நடுவில் எரியும் ஈட்டியை உயர்த்திய வலிமைமிக்க நராந்தகன் எல்லாத் திசைகளிலும் உலாவினான். மழைக்காலத்தில் வீசும் காற்றுபோல், போரில் சுற்றிலும் அனைத்தையும் நசுக்கிக் கொண்டே சென்றான்.
Verse 73
ज्वलन्तम्प्रासमुद्यम्यसङ्ग्रामान्तेनरान्तकः ।।6.69.72।।दिक्षुसर्वासुबलवान् विचचारनरान्तकः ।प्रमृद्नन्सर्वतोयुद्धेप्रावृटकालेयथानिलः ।।6.69.73।।
வலிமைமிக்க நராந்தகன் போர்க்களத்தின் எல்லாத் திசைகளிலும் உலாவினான். மழைக்காலக் காற்றுபோல், போரில் சுற்றிலும் அனைத்தையும் நசுக்கிக் கொண்டே சென்றான்.
Verse 74
न शेकुर्भाषितुंवीरा न स्थातुंस्पन्दितुंभयात् ।उत्पतन्तंस्थितंयान्तंसर्वान्विव्याधवीर्यवान् ।।।।
அச்சத்தால் வானர வீரர்கள் பேசவும் முடியவில்லை; நிற்கவும் முடியவில்லை; அசையவும் முடியவில்லை. அந்த வீரன் பாய்ந்து எழுபவர்களையும், நின்றவர்களையும், முன்னே செல்பவர்களையும்—அனைவரையும் துளைத்தான்.
Verse 75
एकेनानन्तकल्पेनप्रासेनादित्यतेजसा ।भग्नानिहरिसैन्यानिनिपेतुर्धरणीतले ।।।।
அனந்தகாலத்தின் விதிபோல் கொடியதும், சூரியத் தேஜஸால் ஒளிர்வதும் ஆன ஒரே ஈட்டியால் அவன் வானர சேனையின் வரிசைகளைச் சிதைத்தான்; சிதறிய படைகள் பூமியில் விழுந்தன.
Verse 76
वज्रनिष्पेषदृशंप्रासस्याभिनिपातनम् ।न शेकुर्वानरास्सोढुंतेविनेदुर्महास्वनम् ।।।।
இடியின் அடிபோல் நசுக்கும் அந்த ஈட்டியின் கடும் வீச்சை வானரர்கள் தாங்க இயலவில்லை; அவர்கள் பேரொலியுடன் அலறினர்।
Verse 77
पततांहरिवीराणांरूपाणिप्रचकाशिरे ।वज्रभिन्नाग्रकूटानांशैलानांपततामिव ।।।।
வீழும் ஹரிவீரர்களின் உடல்கள் ஒளிர்ந்தன; இடியால் பிளந்த மலைச்சிகரங்கள் சிதறி விழுவது போல।
Verse 78
येतुपूर्वंमहात्मानःकुम्भकर्णेनपातिताः ।तेस्वस्थावानरश्रेष्ठास्सुग्रीवमुपतस्थिरे ।।।।
முன்பு கும்பகர்ணனால் வீழ்த்தப்பட்ட மகாத்மா வானரச் சிறந்தோர் இப்போது நலமடைந்து சுக்ரீவனின் முன் வந்து நின்றனர்।
Verse 79
विप्रेक्षमाणस्सुग्रीवोददर्शहरिवाहिनीम् ।नरान्तकभयत्रस्तांविद्रवन्तीमितस्ततः ।।।।
சுற்றிலும் நோக்கிய சுக்ரீவன், நராந்தகன் என்ற பயத்தால் அஞ்சி வானரப் படை இங்கும் அங்கும் சிதறி ஓடுவதைக் கண்டான்।
Verse 80
विद्रुतांवाहिनींदृष्टवा स ददर्शनरान्तकम् ।गृहीतप्रासमायान्तंहयपृष्ठेप्रतिष्ठितम् ।।।।
தன் படை சிதறி ஓடுவதைக் கண்ட அவன், அப்போது நராந்தகனை கண்டான்—கையில் வேல் ஏந்தி, குதிரையின் முதுகில் அமர்ந்து, எதிரே முன்னேறி வந்தவனை.
Verse 81
अथोवाचमहातेजास्सुग्रीवोवानराधिपः ।कुमारमङ्गदंवीरंशक्रतुल्यपराक्रमम् ।।।।
அப்போது மகாதேஜஸ்வியான வானராதிபதி சுக்ரீவன், இந்திரனுக்கு ஒப்பான பராக்கிரமம் உடைய வீர குமாரன் அங்கதனை நோக்கி உரைத்தான்.
Verse 82
गच्छत्वंराक्षसंवीरोयोऽसौतुरगमास्थितः ।क्षोभयन्तहरिबलंक्षिप्रंप्राणैर्वियोजय ।।।।
வீரனே! செல்—குதிரைமேல் ஏறி வானரப் படையை கலக்கமுறச் செய்கிற அந்த ராட்சசனை உடனே உயிரை விட்டுப் பிரிக்கச் செய்.
Verse 83
स भर्तुर्वचनंश्रुत्वानिष्पपाताङ्गदतः ।अनीकान्मेघसङ्काशादंशुमानिववीर्यवान् ।।।।
தன் தலைவனின் ஆணையை கேட்ட வீரமிகு அங்கதன், மேகக் கூட்டத்தைப் போன்ற படைவரிசையிலிருந்து, மேகங்களைப் பிளந்து சூரியன் வெளிவருவது போலத் தாவி வெளிப்பட்டான்.
Verse 84
शैलसङ्घातसङ्काशोहरीणामुत्तमोऽङ्गदः ।रराजाङ्गदसन्नद्धस्सधातुरिवपर्वतः ।।।।
வானரர்களில் முதன்மையான அங்கதன் பாறைக் குவியலைப் போலத் தோன்றினான்; தோளணிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அவன், தாதுக்கள் படிந்த மலைபோல் ஒளிர்ந்தான்.
Verse 85
निरायुधोमहातेजाःकेवलंनखदंष्ट्रवान् ।नरान्तकमभिक्रम्यवालिपुत्रोऽब्रवीद्वचः ।।।।
ஆயுதமின்றியும் மகாதேஜஸுடன், நகமும் பல்லும் மட்டுமே ஆயுதமாகக் கொண்டு, வாலியின் புதல்வன் அங்கதன் நராந்தகனை நோக்கி முன்னேறி உரை கூறினான்।
Verse 86
तिष्ठकिंप्राकृतैरेभिर्हरिभिस्त्वंकरिष्यसि ।अस्मिन्वज्रसमस्पर्शंप्रासंक्षिपममोरसि ।।।।
“நில்! இச்சாதாரண வானரர்களால் நீ என்ன செய்யப் போகிறாய்? வஜ்ரத் தொடுதல்போல் கடினமான அந்த ஈட்டியை என் மார்பின்மேல் எறி!”
Verse 87
अङ्गदस्यवचश्श्रुत्वाप्रचुक्रोधनरान्तकः ।सन्दश्यदशनैरोष्ठंन्वििश्श्वस्यभुजङ्गवत् ।।।।अभिगम्याङ्गदंक्रुद्धोवालिपुत्रंनरान्तकः ।प्रासंसमाविध्यतदाङ्गदायसमुज्ज्वलन्तंसहसोत्ससर्ज ।स वालिपुत्रोरसिवज्रकल्पेबभूवभग्नोन्यपतच्चभूमौ ।।।।
அங்கதனின் சொற்களை கேட்ட நராந்தகன் கொந்தளித்த கோபத்தில் எரிந்தான். பற்களால் உதட்டை கடித்து, பாம்புபோல் சீறினான். கோபத்துடன் வாலியின் புதல்வன் அங்கதனை அணுகி, ஒளிவீசும் ஈட்டியைச் சுழற்றி பேர்வேகத்துடன் எறிந்தான். வஜ்ரம் போன்ற அங்கதன் மார்பில் அது பட்டவுடன் ஈட்டி உடைந்து தரையில் விழுந்தது।
Verse 88
अङ्गदस्यवचश्श्रुत्वाप्रचुक्रोधनरान्तकः ।सन्दश्यदशनैरोष्ठंन्वििश्श्वस्यभुजङ्गवत् ।।6.69.87।।अभिगम्याङ्गदंक्रुद्धोवालिपुत्रंनरान्तकः ।प्रासंसमाविध्यतदाङ्गदायसमुज्ज्वलन्तंसहसोत्ससर्ज ।स वालिपुत्रोरसिवज्रकल्पेबभूवभग्नोन्यपतच्चभूमौ ।।6.69.88।।
அங்கதனின் சொற்களை கேட்ட நராந்தகன் கொந்தளித்த கோபத்தில் எரிந்தான். பற்களால் உதட்டை கடித்து, பாம்புபோல் சீறினான். கோபத்துடன் வாலியின் புதல்வன் அங்கதனை அணுகி, ஒளிவீசும் ஈட்டியைச் சுழற்றி பேர்வேகத்துடன் எறிந்தான். வஜ்ரம் போன்ற அங்கதன் மார்பில் அது பட்டவுடன் ஈட்டி உடைந்து தரையில் விழுந்தது।
Verse 89
तंप्रासमालोक्यतदाविभग्नंसुपर्णकृत्तोरगभोगकल्पम् ।तलंसमुद्यम्य स वालिपुत्रस्तुरङ्गमतस्यजघानमूर्ध्नि ।।।।
உடைந்த ஈட்டியைப் பார்த்து—கருடனால் வெட்டப்பட்ட பாம்பின் சுருளைப் போல—வாலியின் புதல்வன் அங்கதன் தன் உள்ளங்கையை உயர்த்தி அவன் குதிரையின் தலையில் அடித்தான்।
Verse 90
निमग्नतालुस्फ्सुटिताक्षितारोनिष्क्रान्तजिह्वोऽचलसन्निकाशः ।स तस्यवाजीनिपपातभूमौतलप्रहारेणविशीर्णमूर्धा ।।।।
அங்கதனின் உள்ளங்கை அடி பட்டதும், மலைப்போல் பெரிதான அந்தக் குதிரை தரையில் சரிந்தது. அதன் தலை பிளந்தது, கன்னங்கள் உள்ளே தாழ்ந்தன, கண்மணிகள் சிதைந்தன, நாக்கு வெளியே தள்ளியது।
Verse 91
नरान्तकःक्रोधवशंजगामहतंतुरङ्गंपतितंनिरीक्ष्य ।स मुष्टिमुद्यम्यमहाप्रभावोजघानशीर्षेयुधि वालिपुत्रम् ।।।।
தன் குதிரை கொல்லப்பட்டு விழுந்ததைக் கண்ட நராந்தகன் கோபத்தில் மூழ்கினான். பேராற்றலுடைய அவன் குத்தை உயர்த்தி போர்க்களத்தில் வாலியின் புதல்வன் அங்கதனின் தலையில் அடித்தான்।
Verse 92
अथाङ्गदोमुष्टिविशीर्णमूर्धासुस्रावतीव्रंरुधिरंभृशोष्णम् ।मुहुर्विजज्वालमुमोहचापिसंज्ञांसमासाद्यविसिष्मिये च ।।।।
அப்போது குத்தடியில் தலை பிளந்த அங்கதனிடமிருந்து கடும் சூடான இரத்தம் வேகமாகப் பெருகியது. அவன் சிறிது நேரம் துடித்தும் மயங்கியும் போனான்; பின்னர் உணர்வு திரும்பியதும் நராந்தகனின் வலிமையை வியந்தான்।
Verse 93
अथाङ्गदोमृत्युसमानवेगंसंवर्त्यमुष्टिंगिरिशृङ्गकल्पम् ।निपातयामासतदामहात्मानरान्तकस्योरसिवालिपुत्रः ।।।।
அப்போது மகாத்மாவான வாலியின் புதல்வன் அங்கதன், மரணத்திற்குச் சமமான வேகத்துடன் மலைச்சிகரம் போன்ற கனத்த குத்தை இறுக்கி நராந்தகனின் மார்பில் இடித்துத் தள்ளினான்।
Verse 94
स मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नवक्षाज्वालावमन्शोणितदिग्धगात्रः ।नरान्तकोभूमितलेपपातयथाऽचलोवज्रनिपातभग्नः ।।।।
அந்த முஷ்டித் தாக்குதலால் மார்பு பிளந்து, தீயைக் கக்கிக்கொண்டு, இரத்தம் தோய்ந்த உடலுடன் நராந்தகன், இடியால் தகர்க்கப்பட்ட மலையைப் போல தரையில் விழுந்தான்.
Verse 95
अथान्तरिक्षेत्रिदशोत्तमानांवनौकसांचैवमहाप्रणादः ।बभूवतस्मिन्निहतेऽग्य्रवीर्येनरान्तकेवालिसुतेनसंख्ये ।।।।
வாலியின் மைந்தனால் போரில் பெரும் வீரம் கொண்ட நராந்தகன் கொல்லப்பட்டபோது, வானில் தேவர்கள் மற்றும் வானரர்களின் பெரும் ஆரவாரம் எழுந்தது.
Verse 96
अथाङ्गदोराममनःप्रहर्षणंसुदुष्करं त त्कृतवाहनिविक्रमम् ।विसिष्मियेसोऽप्यतिवीर्यविक्रमपुनश्चयुद्धे स बभूवहर्षितः ।।।।
ராமனின் மனதை மகிழ்விக்கும் அந்த அரிய செயலை அங்கதன் செய்ததைக் கண்டு ராமர் வியப்படைந்தார். அந்த மாவீரனும் மீண்டும் போரிட உற்சாகம் கொண்டான்.
The chapter contrasts grief-driven collapse with rajadharma: Trisira critiques Rāvaṇa’s public wailing and urges decisive action, while Aṅgada models disciplined courage by confronting a mass-killing threat (Narāntaka) to protect the fleeing Vānara host.
Leadership is tested by adversity: authority without emotional regulation becomes strategically costly. The Sarga teaches that courage and clarity—expressed through timely counsel and targeted intervention—can reverse panic and re-stabilize a community under siege.
The battlefield before Laṅkā is framed through martial-cultural markers: pradakṣiṇa (clockwise circumambulation) as a departure rite, protective anointing with herbs and fragrances, and the vivid war-scape of elephants, chariots, storm-like noise, and rock-and-tree weaponry characteristic of the Vānara mode of combat.