
प्रहस्तवधः (The Slaying of Prahasta)
युद्धकाण्ड
இந்த சர்க்கத்தில், பெரும் படையுடன் முன்னேறும் பயங்கர ராக்ஷச சேனாதிபதி பிரஹஸ்தனைப் பார்த்த ஸ்ரீராமர், அமைதியான திடநம்பிக்கையுடன் விபீஷணனை—“இவன் யார்?” என்று கேட்கிறார். விபீஷணன், இவன் ராவணனின் சேனாதிபதி பிரஹஸ்தன்; வீரத்திலும் ஆயுதக் கலைத் திறனிலும் புகழ்பெற்றவன்; லங்கையின் படையின் பெரும் பகுதியை ஆள்பவன் என்று கூறுகிறான். உடனே இரு தரப்புகளுக்கும் இடையில் கடும் போர் வெடிக்கிறது; பாறைகளும் அம்புகளும் மழைபோல் பொழிகின்றன; வாள்கள், ஈட்டிகள், தோமரங்கள், முத்திரங்கள், இரும்புக் கம்பிகள் போன்ற ஆயுதங்கள் களத்தை நிரப்பி, பெரும் உயிரிழப்பு நிகழ்கிறது. ரத்தம், உடல்கள், முறிந்த கைகள் ஆகியவற்றால் போர்க்களம் ‘ரத்தநதி’ போல வர்ணிக்கப்படுவதால், போரின் கொடிய விலையே தெளிவாக வெளிப்படுகிறது. பிரஹஸ்தன் நேரடியாகப் போரில் இறங்கி அம்புப் புயலால் வானர சேனையில் பெரும் அழிவை உண்டாக்குகிறான். அப்போது நீலன் அவனை எதிர்கொள்கிறான்; அம்புகளால் குத்தப்பட்டாலும் வேரோடு பிடுங்கிய மரங்களை எறிந்து தாக்கி, பிரஹஸ்தனின் வில்லைக் களைந்து விடுகிறான்; பின்னர் பிரஹஸ்தன் கனமான முத்திரத்துடன் அருகில்போர் செய்ய வேண்டி வருகிறது. இறுதியில் நீலன் ஒரு மாபெரும் பாறையை பிரஹஸ்தனின் தலையில் வீசி, தலையைச் சிதைத்து அவனை வீழ்த்துகிறான். சேனாதிபதி வீழ்ந்ததும் ராக்ஷச படை துயரால் வாக்கிழந்து லங்கையை நோக்கி பின்வாங்குகிறது; ஸ்ரீராமரும் லக்ஷ்மணரும் நீலனைப் பாராட்ட, வானரர்கள் வெற்றியால் மகிழ்கின்றனர்।
Verse 1
ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंदृष्टवाभीमपराक्रमम् ।उवाचसस्मितंरामोविभीषणमरिन्दमः ।।।।
அப்போது பயங்கரப் பராக்கிரமம் உடைய பிரஹஸ்தன் முன்னே வருவதைக் கண்டு, பகைவரை அடக்கும் ஸ்ரீராமன் மெல்லிய புன்னகையுடன் விபீஷணனிடம் கூறினான்.
Verse 2
कएषस्सुमहाकायोबलेनमहतावृतः ।आचक्ष्वमेमहाबाहो वीर्यवन्तंनिशाचरम् ।।।।
மிகப் பெருங்காயமுடையவன், பெரும் படையால் சூழப்பட்டவன் இவன் யார்? ஓ மகாபாஹோ, அந்த வீரமிகு நிசாசரனை எனக்குச் சொல்லி விளக்குவாயாக.
Verse 3
राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।।।।एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः ।लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ।।।।वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।
ராகவனின் சொற்களை கேட்ட விபீஷணன் மறுமொழி கூறினான்—“இவன் பிரஹஸ்தன் என்னும் ராக்ஷசன்; அந்த அரசனின் சேனாபதி. லங்கையில் ராக்ஷசேந்திரனின் படையின் மூன்றில் ஒரு பகுதி பலத்தால் சூழப்பட்டவன்—வீரன், ஆயுதவித்தையில் தேர்ந்தவன், பராக்கிரமத்தில் புகழ்பெற்றவன்.”},{
Verse 4
राघवस्यवचश्श्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।।6.58.3।।एषसेनापतिस्तस्यप्रहस्तोनामराक्षसः ।लङ्कायांराक्षसेन्द्रस्यत्रिभागबलसम्वृतः ।।6.58.4।।वीर्यवानस्त्रविच्छूरःसुप्रख्याश्चपराक्रमे ।
இவன் லங்கையில் ராக்ஷசேந்திரனின் சேனாபதி ‘பிரஹஸ்தன்’ என்னும் ராக்ஷசன்; சேனையின் மூன்றில் ஒரு பகுதி படையால் சூழப்பட்டவன். வலிமைமிக்கவன், ஆயுதவித்தையில் தேர்ந்தவன், வீரன், பராக்கிரமத்தில் புகழ்பெற்றவன்.
Verse 5
ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंभीमंभीमपराक्रमम् ।।।।गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् ।ददर्शमहतीसेनावानराणांबलीयसाम् ।।।।अभिसञ्जातरोषाणांप्रहस्तमभिगर्जताम् ।
அந்த இரு வீரரும் பராக்கிரமமும் வெற்றியும் உடையவர்கள்; போரில் ஒருபோதும் பின்வாங்காதவர்கள். புகழ் பெற விரும்பி, வ்ருத்ரன்–வாசவன் (இந்திரன்) மோதியதுபோல் அவர்கள் மோதினர்.
Verse 6
ततःप्रहस्तंनिर्यान्तंभीमंभीमपराक्रमम् ।।6.58.5।।गर्जन्तंसुमहाकायंराक्षसैरभिसम्वृतम् ।ददर्शमहतीसेनावानराणांबलीयसाम् ।।6.58.6।।अभिसञ्जातरोषाणांप्रहस्तमभिगर्जताम् ।
அப்போது வலிமைமிக்க வானரர்களின் பெரும் படை, பிரஹஸ்தன் முன்னே வருவதை கண்டது—அச்சமூட்டும், அச்சமூட்டும் வீரத்துடன், கர்ஜித்தவனாய், பேருடலுடன், ராக்ஷசர்களால் சூழப்பட்டவனாய்; கோபம் பொங்கிய வானர வீரர்களும் அவனை நோக்கி எதிர்கர்ஜனை செய்தனர்.
Verse 7
खडगशक्त्यृष्णिबाणाश्चशूलानिमुसलानिच ।।।।गदाश्चपरिघाःप्रासाविविधाश्चपरिश्वधाः ।नूंषिचविचित्राणिराक्षसानांजयैषिणाम् ।।।।प्रगृहीतान्यशोभन्तवानरानभिधावताम् ।
வெற்றியை நாடிய ராட்சசர்கள் வானரர்களை நோக்கி பாய்ந்தனர். வாள்கள், சக்திகள், அம்புகள், சூலங்கள், முசல்கள், கதைகள், பரிகங்கள், பிராசங்கள், பலவகை பரசுவாள்கள் எனப் பல ஆயுதங்களை அவர்கள் எடுத்தனர்; பாய்ந்து வரும்போது அவை அவர்களது கைகளில் மின்னின.
Verse 8
खडगशक्त्यृष्णिबाणाश्चशूलानिमुसलानिच ।।6.58.7।।गदाश्चपरिघाःप्रासाविविधाश्चपरिश्वधाः ।नूंषिचविचित्राणिराक्षसानांजयैषिणाम् ।।6.58.8।।प्रगृहीतान्यशोभन्तवानरानभिधावताम् ।
வெற்றியை நாடிய ராட்சசர்கள் வானரர்களை நோக்கி பாய்ந்தனர். வாள்கள், சக்திகள், அம்புகள், சூலங்கள், முசல்கள், கதைகள், பரிகங்கள், பிராசங்கள், பலவகை பரசுவாள்கள் எனப் பல ஆயுதங்களை அவர்கள் எடுத்தனர்; பாய்ந்து வரும்போது அவை அவர்களது கைகளில் மின்னின.
Verse 9
जगृहुःपादपांश्चापिपुष्पितान्वानरर्षभाः ।।।।शिलाश्चविपुलादीर्घायोद्धुकामाःप्लवङ्गमाः ।
போரிட விரும்பிய வானரச் சிறந்தோர் மலர்ந்த மரங்களையும் பிடித்தனர்; மேலும் பெரிதும் நீளமுமான பாறைகளையும் எடுத்தனர்.
Verse 10
तेषामन्योन्यमासाद्यसङ्ग्रामःसुमहानभूत् ।।।।बहूनामश्मवृष्टिंचशरवर्षंचवर्षताम् ।
அவர்கள் ஒருவரையொருவர் அணுகியவுடன் மிகப் பெரிய போர் எழுந்தது; இரு தரப்பினரும் பலர் கற்கள் மழையையும் அம்புகளின் பெருமழையையும் பொழிந்தனர்.
Verse 11
बहवोराक्षसायुद्धेबहून्वानरयूधपान् ।।।।वानराराक्षसांश्चापिनिजघ्नुर्बहवोबहून् ।
அவர்கள் ஒருவரையொருவர் அணுகியவுடன் மிகப் பெரிய போர் எழுந்தது; இரு தரப்பினரும் பலர் கற்கள் மழையையும் அம்புகளின் பெருமழையையும் பொழிந்தனர்.
Verse 12
शूलैःप्रमथिताःकेचित्केचिच्चपरमायुधैः ।।।।परिघैराहताःकेचित्केचिच्छिन्नाःपरश्वधैः ।
சிலர் சூல்களால் நசுக்கப்பட்டனர்; சிலர் உயர்ந்த ஆயுதங்களால் தாக்கப்பட்டனர்; சிலர் பரிகங்களால் அடிக்கப்பட்டனர்; சிலர் பரசுகளால் வெட்டித் துண்டிக்கப்பட்டனர்.
Verse 13
निरुच्छवासाःकृता: केचित्पतिताधरणीतले ।।।।विभिन्नहृदयाःकेचिदिषुसन्धानसन्दिताः ।
சிலர் மூச்சற்றவர்களாகி தரையில் விழுந்தனர்; மற்றவர்கள் குறி தவறாத அம்புகளால் குத்தப்பட்டு இதயம் பிளந்தவர்களாயினர்.
Verse 14
केचिव्दिधाकृताःखडगैःस्फुरन्तःपतिताभुवि ।।।।वानराराक्षसैश्शूलैपार्श्वतश्चावदारिताः ।
சிலர் வாள்களால் இரண்டாகப் பிளக்கப்பட்டு துடித்தபடி மண்ணில் விழுந்தனர்; மேலும் சில வானரர்கள் ராக்ஷசர்களின் சூல்களால் பக்கவாட்டில் கிழிக்கப்பட்டு சரிந்தனர்.
Verse 15
वानरैश्चापिसङ्क्रुद्धैराक्षसौघाःसमन्ततः ।।।।पादपैर्गिरिशृङ्गैश्चसम्पिष्टावसुधातले ।
சினம் கொண்ட வானரர்கள் எல்லாத் திசைகளிலும் ராட்சசக் கூட்டங்களை மரங்களாலும் மலைச் சிகரங்களாலும் பூமித்தளத்தில் நசுக்கி வீழ்த்தினர்।
Verse 16
वज्रस्पर्शतलैर्हस्स्सैर्मुष्टिभिश्चहताभृशम् ।।।।वेमुश्शोणितमास्येभ्योविशीर्णदशनेक्षणाः ।
வஜ்ரம் போன்ற கடினத் தளிர்-கைகளாலும் முத்திகளாலும் அவர்கள் கடுமையாக அடிக்கப்பட்டனர்; வாயிலிருந்து இரத்தம் கக்கினர், பற்களும் கண்களும் சிதறின।
Verse 17
आर्तस्वनंचस्वनतांसिंहनादंचनर्दताम् ।।।।बभूवतुमुलश्शब्दोहरीणांरक्षसांयुधि ।
அந்தப் போரில் வானரரும் ராட்சசரும் எழுப்பிய ஆற்றலற் குரல்கள், கூச்சல்கள், சிங்கநாதம் போன்ற கர்ஜனைகள் ஒன்றாகி பேரொலி எழுந்தது।
Verse 18
वानराराक्षसाःक्रुद्धावीरमार्गमनुव्रताः ।।।।विवृत्तनयनाःक्रूराश्चक्रुःकर्माण्यभीतवत् ।
சினம் கொண்ட வானரரும் ராட்சசரும் வீரமார்க்கத்தைப் பின்பற்றி, சுழலும் கண்களுடன் கொடூரத் தோற்றமாய், அஞ்சாது போர்செயல்களை ஆற்றினர்।
Verse 19
नरान्तकःकुम्भहनुर्महानादस्समुन्नतः ।।।।एतेप्रहस्तसचिवास्सर्वेजघ्नुर्वनौकसः ।
நராந்தகன், கும்பஹனு, மகாநாதன், சமுன்னதன்—பிரஹஸ்தனின் அமைச்சரும் துணைவரும் ஆகிய இவர்கள் அனைவரும் வானர வீரர்களை வதைத்தனர்।
Verse 20
तेषामापततांशीघ्रंनिघ्नतांचापिवानरान् ।।।।द्विविदोगिरिशृङ्गेणजघानैकंनरान्तकम् ।
அந்த ராட்சசர்கள் விரைந்து பாய்ந்து வானரர்களை வெட்டிக் கொன்றுகொண்டிருக்க, த்விவிதன் ஒரு மலைச்சிகரத்தால் ஒருவனாகவே நராந்தகனை வீழ்த்தினான்.
Verse 21
दुर्मुखःपुनरुत्थायकपिस्सविपुलद्रुमम् ।।।।राक्षसंक्षिप्रहस्तस्तुसमुन्नतमपोथयत् ।
துர்முகன் மீண்டும் எழுந்து ஒரு பெரும் மரத்தைப் பிடுங்கினான்; விரைந்த கைகளால் போருக்கு எழுந்திருந்த சமுன்னதன் எனும் ராட்சசனைத் தாக்கி வீழ்த்தினான்.
Verse 22
जाम्बवांस्तुसुसङ्क्रुद्धःप्रगृह्यमहतींशिलाम् ।।।।पातयामासतेजस्वीमहानादस्यवक्षसि ।
அப்போது ஒளிமிகு ஜாம்பவான் கடும் கோபத்துடன் ஒரு பெரிய பாறையைப் பிடித்து, மகாநாதனின் மார்பின்மேல் இடித்து வீழ்த்தினான்.
Verse 23
अथकुम्भहनुस्तत्रतारेणासाद्यवीर्यवान् ।।।।वृक्षेणाभिहतोमूर्ध्निप्राणान्सन्त्याजयद्रणे ।
பின்னர் அந்தப் போர்க்களத்தில் வீரமிகு கும்பஹனுவை தாரை எதிர்த்து நின்றாள்; மரத்தால் தலைமேல் அடிபட்டு அவன் போரில் உயிர் துறந்தான்.
Verse 24
अमृष्यमाणस्तत्कर्मप्रहस्तोरथमाश्रितः ।।।।चकारकदनंघोरंधनुष्पाणिर्वनौकसाम् ।
அச்செயலைத் தாங்க இயலாத பிரஹஸ்தன் தேரில் ஏறினான். வில்லைக் கையில் கொண்டு வானரர்களிடையே கொடிய அழிவை நிகழ்த்தினான்.
Verse 25
आवर्तइवसञ्जज्ञेसेनयोरुभयोस्तदा ।।।।क्षुभितस्याप्रमेयस्यसागरस्येवनिस्स्वनः ।
அப்போது இரு படைகளின் முழக்கம், கலங்கிய அளவற்ற கடல் சுழன்று இடியென ஒலிப்பதுபோல் எழுந்தது.
Verse 26
महताहिशरौघेणप्रहस्तोयुद्धकोविदः ।।।।अर्दयामाससङ्क्रुद्धोवानरान् परमाहवे ।
அந்தப் பெரும் போரில் போர் நிபுணனான பிரஹஸ்தன் சினம் கொண்டு கனமான அம்புமழையால் வானரர்களைத் துன்புறுத்தினான்.
Verse 27
वानराणांशरीरैश्चराक्षसानांचमेदिनी ।।।।बभून्विचिताघोराःपतितैरिवपर्वतै ।
வானரர், ராக்ஷசர் ஆகியோரின் கொடிய உடல்களால் பூமி நிரம்பி, விழுந்த மலைகள் சிதறிக் கிடப்பதுபோல் ஆனது.
Verse 28
सामहीरुधिरौघेणप्रच्छन्नासम्प्रकाशते ।।।।सञ्छन्नामाधवेमासिपलाशैरिवपुष्पितैः ।
இரத்தப் பெருக்கால் மூடப்பட்ட அந்தப் பூமி ஒளிர்ந்தது—மাঘ மாதத்தில் மலர்ந்த பலாச மலர்களால் நிலம் போர்த்தப்பட்டதுபோல்.
Verse 29
हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।।।शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् ।यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।।।भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।।।मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।।।नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।।।यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।
போர்க்களம் ஒரு நதிபோல் ஆனது—வீழ்ந்த வீரர்களின் குவியல்கள் அதன் கரைகள், உடைந்த ஆயுதங்கள் அதன் பெருமரங்கள்; இரத்தப் பெருக்கே அதன் விரிந்த நீர், யமசாகரத்தை நோக்கி ஓடும். கல்லீரலும் மில்தும் அதன் ஆழ்ந்த சேறு, சிதறிய குடல்கள் நீர்ச் செடிகள்; துண்டிக்கப்பட்ட உடல்களும் தலைகளும் அதன் மீன்கள், அங்கவயவங்கள் அதன் புல்வெளி. கழுகுகள் அன்னங்கள் போலக் கூட்டமாய் திரண்டன; காங்கு‑சாரசம் போன்ற மாமிசப் பறவைகள் அங்கு உலவின; கொழுப்பு நுரைபோல் பரவி, காயமுற்றோரின் அலறல் அதன் முணுமுணுப்பாயிற்று. அந்தப் போர்க்களமய நதி கோழைகளுக்கு கடக்க அரிது—மழைக்கால முடிவில் அன்ன‑சாரசங்கள் உலவும் நதிபோல். ஆயினும் ராக்ஷசரும் கபிமுதன்மையரும் அந்தத் துன்பநதியைத் தாண்டினர்—தாமரைத் தூளால் மங்கிய நளினியை யானைக் கூட்டத் தலைவர்கள் கடப்பதுபோல்.
Verse 30
हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।।शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् ।यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।।भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।।मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।।नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।।यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।
அந்த நதியின் விரிந்த நீர் இரத்தப் பெருக்காக இருந்து யமசாகரத்தை நோக்கி ஓடியது; கல்லீரலும் மில்தும் அதன் ஆழ்ந்த சேறாக, சிதறிய குடல்கள் நீர்ச் சைவலம்போல் மிதந்தன.
Verse 31
हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।।शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् ।यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।।भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।।मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।।नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।।यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।
அந்த ‘நதியில்’ துண்டிக்கப்பட்ட உடல்களும் தலைகளும் மீன்கள்போல் இருந்தன; கிழிந்த அங்கவயவங்கள் அதன் புல்தீரங்களாயின. கழுகுகள் அன்னங்கள் போலக் கூட்டமாய் நிறைந்தன; காங்கு‑சாரசம் போன்ற மாமிசப் பறவைகள் அங்கு உலவின.
Verse 32
हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।।शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् ।यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।।भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।।मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।।नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।।यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।
கொழுப்பு நுரைபோல் எங்கும் கம்மியது; காயமுற்றோரின் ஆற்றலறா அலறல் அதன் இடிமுழக்க ஒலியாக ஆனது. அந்தப் போர்க்களமய நதி கோழைகளுக்கு கடக்க அரிதானது.
Verse 33
हतवीरौघवस्रांतुभग्नायुधमहाद्रुमाम् ।।6.58.29।।शोणितौघमहातोयांयमसागरगामिनीम् ।यकृत् प्लीहमहापङ्कान्वििकीर्णान्त्रशैवलाम् ।।6.58.30।।भिन्नकायशिरोमीनामङ्गावयवशाद्वलाम् ।गृध्रहंसगणाकीर्णांकङ्कसारससेविताम् ।।6.58.31।।मेदःफेनसमाकीर्णामार्तस्न्तितस्वनाम् ।तांकापुरषुदुस्तारांयुद्धभूमिमयींनदीम् ।।6.58.32।।नदीमिवघनापायेहंससारससेविताम् ।राक्षसाःकपिमुख्याश्चतेरुस्तांदुस्तरांनदीम् ।।6.58.33।।यथापद्मरजोध्वस्तांनळिनींगजयूथपाः ।
மழைக்கால முடிவில் அன்னமும் சாரசமும் உலாவும் நதிபோல், ராட்சசரும் வானரப் படையின் முதன்மையரும் அந்தத் தாண்டற்கரிய போர்நதியைத் தாண்டினர்.
Verse 34
ततःसृजन्तंबाणौघान्प्रहस्तंस्यन्दनेस्थितम् ।।।।ददर्शतरसानीलोनिघ्नन्तंप्लवङ्गमान् ।
அப்போது நீலன், தேரில் நின்ற பிரஹஸ்தனை கண்டான்; அவன் அம்புகளின் பெருவெள்ளத்தைப் பொழிந்து, கடும் வேகத்துடன் வானர வீரர்களை வீழ்த்திக் கொண்டிருந்தான்.
Verse 35
उद्धूतइववायुःखेमहदभ्रबलंबलात् ।।।।समीक्ष्याभिद्रुतंयुद्धेप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।रथेनादित्यवर्णेननीलमेवाभिदुद्रुवे ।।।।
வானில் கொந்தளிக்கும் காற்று பெரும் மேகக்கூட்டத்தை வலியுடன் சிதறடிப்பதுபோல், போரில் நீலன் பாய்ந்து வருவதைப் பார்த்த சேனாதிபதி பிரஹஸ்தன், சூரியன் போல் ஒளிரும் தேரில் அவன் மீதே நேராகப் பாய்ந்தான்.
Verse 36
उद्धूतइववायुःखेमहदभ्रबलंबलात् ।।6.58.35।।समीक्ष्याभिद्रुतंयुद्धेप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।रथेनादित्यवर्णेननीलमेवाभिदुद्रुवे ।।6.58.36।।
வானில் கொந்தளிக்கும் காற்று பெரும் மேகக்கூட்டத்தை வலியுடன் சிதறடிப்பதுபோல், போரில் நீலன் பாய்ந்து வருவதைப் பார்த்த சேனாதிபதி பிரஹஸ்தன், சூரியன் போல் ஒளிரும் தேரில் அவன் மீதே நேராகப் பாய்ந்தான்.
Verse 37
सधनुर्धन्विनांश्रेष्ठोविकृष्यपरमाहवे ।।।।नीलायव्यसृजद्बाणान्प्रहस्तोवाहिनीपतिः ।
வில் வீரர்களில் தலைசிறந்த சேனாதிபதி பிரஹஸ்தன், அந்தக் கடும் சமரில் வில்லை இழுத்து நீலன் மீது அம்புகளை விடுத்தான்.
Verse 38
तेप्राप्यविशिखानीलंविनिर्भिद्यसमाहिताः ।।।।महींजग्मुर्महावेगारुषिताइवपन्नगाः ।
நன்றாக குறிவைத்த அந்த அம்புகள் நீலனை அடைந்து அவனைத் துளைத்து, மிகுந்த வேகத்துடன்—கோபித்த பாம்புகள் போல—பூமிக்குள் பாய்ந்து புகுந்தன.
Verse 39
नीलःशरैरभिहतोनिशितैर्ज्वलनोपमैः ।।।।सतंपरमदुर्धर्षमापतन्तंमहाकपिः ।प्रहस्तंताडयामासवृक्षमुत्पाट्यवीर्यवान् ।।।।
அக்னிபோல் ஜ்வலிக்கும் கூரிய அம்புகளால் காயமடைந்த நீலன், மிகுந்த தடுக்கமுடியாத பிரஹஸ்தன் வேகமாகப் பாய்ந்து வருவதைக் கண்டு, வீரமிகு மகாகபி ஒரு மரத்தைப் பிடுங்கி அவனைத் தாக்கினான்.
Verse 40
नीलःशरैरभिहतोनिशितैर्ज्वलनोपमैः ।।6.58.39।।सतंपरमदुर्धर्षमापतन्तंमहाकपिः ।प्रहस्तंताडयामासवृक्षमुत्पाट्यवीर्यवान् ।।6.58.40।।
அக்னிபோல் ஜ்வலிக்கும் கூரிய அம்புகளால் காயமடைந்த நீலன், மிகுந்த தடுக்கமுடியாத பிரஹஸ்தன் வேகமாகப் பாய்ந்து வருவதைக் கண்டு, வீரமிகு மகாகபி ஒரு மரத்தைப் பிடுங்கி அவனைத் தாக்கினான்.
Verse 41
सतेनाभिहतःक्रुद्धोनदन्राक्षसपुङ्गवः ।ववर्षशरवर्षाणिप्लवङ्गानांचमूपतौ ।।।।
அவனால் தாக்கப்பட்ட ராக்ஷசர்களில் முதன்மையான பிரஹஸ்தன் கோபமுற்று கர்ஜித்து, வானர சேனையின்மேலும் அதன் தலைவன்மேலும் அம்புமழையைப் பொழிந்தான்.
Verse 42
तस्यबाणगणान्घारान्राक्षसस्यमहाबलः ।अपारयन्वारयितुंप्रत्यगृह्णान्निमीलितः ।।।।
அந்த ராட்சசனின் கொடிய அம்புக் கூட்டத்தைத் தடுக்க இயலாத அந்த மகாபலவன், கண்களை மூடிக்கொண்டு அவ்வடிகளைத் தாங்கி ஏற்றுக்கொண்டான்।
Verse 43
यथैवगोवृषोवर्षंशारदंशीघ्रमागतम् ।एवमेवप्रहस्तस्यशरवर्षंदुरासदम् ।।।।निमीलिताक्षस्सहसानीलस्सेहेदुरासदान् ।
வலிமைமிக்க காளை திடீரென வந்த சரத்கால மழையைத் தாங்குவது போல, நীলன் கண்களை மூடிக்கொண்டு ப்ரஹஸ்தனின் எதிர்கொள்ள அரிய கொடிய அம்புமழையை உடனே தாங்கினான்।
Verse 44
रोषितश्शरवर्षेणसालेनमहतामहान् ।प्रजघानहयाननीलःप्रहस्तस्यमहाबलः ।।।।
அம்புமழையால் சினமுற்ற மகாபலன் நीलன், பெரும் சால மரத்தால் ப்ரஹஸ்தனின் குதிரைகளைத் தாக்கி வீழ்த்தினான்।
Verse 45
ततन्सचापमुद्गृह्यप्रहस्तस्यमहाबलः ।बभञ्जतरसानीलोननादचपुनःपुनः ।।।।
பின்னர் மகாபலன் நीलன் ப்ரஹஸ்தனின் இழுத்த வில்லைக் கைப்பற்றி வலிமையுடன் முறித்தான்; மீண்டும் மீண்டும் கர்ஜித்தான்।
Verse 46
विधनुस्तुकृतस्तेनप्रहस्तोवाहिनीपतिः ।प्रगृह्यमुसलंघोरंस्यन्दनादवपुप्लुवे ।।।।
அவனால் வில்லற்றவனாக்கப்பட்ட சேனாதிபதி ப்ரஹஸ்தன், கொடிய முசலத்தைப் பிடித்து ரதத்திலிருந்து குதித்து கீழிறங்கினான்।
Verse 47
तावुभौवाहिनीमुख्यौजातवैरौतरस्विनौ ।स्थितौक्षतजगदिग्धाङ्गौप्रभिन्नाविवकुञ्जरौ ।।।।
அந்த இரு சேனாதிபதிகளும், வலிமைமிக்கவர்களும், இப்போது பகை உறுதி கொண்டவர்களும், இரத்தம் படிந்த உடலுடன் எதிரெதிரே நின்றனர்—காயமுற்ற மதயானைகள் போல.
Verse 48
उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् ।सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ।।।।विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ ।काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ।।।।
மிகக் கூரிய பற்களால் ஒருவரையொருவர் கிழித்துக்கொண்டு, சிங்கமும் புலியும் போல, சிங்க–புலி இயல்பான அசைவுகளுடன் அவர்கள் போரிட்டனர்.
Verse 49
उल्लिखन्तौसुतीक्ष्णाभिर्दंष्ट्राभिरितरेतरम् ।सिंहशार्दूलसदृशौसिंहशार्दूलचेष्टितौ ।।6.58.48।।विक्रान्तविजयौवीरौसमरेष्न्विवर्तिनौ ।काङ्क्षमाणौयशःप्राप्तुंवृत्रवासवयोस्सह ।।6.58.49।।
அப்போது வலிமைமிக்க வானரர்களின் பெரும் சேனை, பிரஹஸ்தன் முன்னே வருவதைக் கண்டது—அச்சமூட்டும் உருவமும் அச்சமூட்டும் வீரமும் உடையவன்; மிகப் பெரும் உடலுடன் கர்ஜித்தவாறு, ராக்ஷசர்களால் சூழப்பட்டு, கோபம் கொண்ட வானரர்களை நோக்கி முழங்கினான்.
Verse 50
आजघानतदानीलंललाटेमुसलेनसः ।प्रहस्तःपरमायत्तस्ततस्सुस्रावशोणितम् ।।।।
அப்போது பிரஹஸ்தன் மிக வேகமாக உலக்கையால் நீலனின் நெற்றியில் அடித்தான்; உடனே இரத்தம் பெருகி வழிந்தது.
Verse 51
ततःशोणितदिग्धाङ्गःप्रगृह्यसुमहातरुम् ।प्रहस्तस्योरसिक्रुद्धोविससर्जमहाकपिः ।।।।
அப்போது இரத்தம் படிந்த உடலுடன் இருந்த மகாகபி கோபமுற்று ஒரு மாபெரும் மரத்தைப் பிடித்து பிரஹஸ்தனின் மார்பின்மேல் வேகமாக எறிந்தான்.
Verse 52
तमचिन्त्यप्रहारंसप्रगृह्यमुसलंमहत् ।अभिदुद्रावबलिनंबलाननीलंप्लवङ्गमम् ।।।।
அந்த அடியைப் பொருட்படுத்தாமல் அவன் பெரிய முசலத்தை எடுத்துக் கொண்டு, வலிமைமிக்க வானர வீரன் நீலனை நோக்கி பலத்துடன் நேராகப் பாய்ந்தான்.
Verse 53
तमुग्रवेगंसंरब्धमापतन्तंमहाकपिः ।ततस्सम्प्रेक्ष्यजग्राहमहावेगोमहाशिलाम् ।।।।
உக்கிர வேகத்துடன் ஆவேசமாகப் பாய்ந்து வருவதைப் பார்த்த மகாவேகமுள்ள மகாகபி ஒரு பெரும் பாறையை எடுத்தான்.
Verse 54
तस्ययुद्धाभिकामस्यमृथेमुसलयोधिन ।प्रहस्तस्यशिलांनीलोमूर्ध्नितूर्णमपातयत् ।।।।
போருக்கு ஆவலுற்ற முசலப் போர்வீரன் பிரஹஸ்தன் மீது, நீலன் விரைவாக அந்தப் பாறையை அவன் தலையில் இறக்கினான்.
Verse 55
सातेनकपिमुख्येनविमुक्तामहतीशिला ।बिभेदबहुधाघोराप्रहस्तस्यशिरस्तदा ।।।।
கபிகளில் முதன்மையானவன் எறிந்த அந்த அச்சமூட்டும் மாபெரும் பாறை அப்போது பிரஹஸ்தனின் தலையை பல துண்டுகளாகச் சிதைத்தது.
Verse 56
सगतासुर्गतश्रीकोगतसत्त्वोगतेन्द्रियः ।पपातसहसाभूमौछिन्नमूलइवद्रुमः ।।।।
உயிரும் ஒளியும் வலிமையும் புலன்களும் நீங்கியவனாய், அவன் திடீரென பூமியில் விழுந்தான்—வேர் அறுக்கப்பட்ட மரம்போல்.
Verse 57
विभिन्नशिरसस्तस्यबहुसुस्रावशोणितम् ।शरीरादपिसुस्रावगिरेःप्रस्रवणंयथा ।।।।
அவனுடைய சிதைந்த தலையிலிருந்து மிகுந்த இரத்தம் வழிந்தது; உடலிலிருந்தும் அது மலைச் சுனைபோல் பெருகி ஓடியது.
Verse 58
हतेप्रहस्तेनीलेनतदकम्प्यंमहाबलम् ।राक्षसानामहृष्टानांलङ्कामभिजगामह ।।।।
நீலன் பிரஹஸ்தனை வதைத்தபின், உற்சாகம் குன்றிய ராக்ஷசர்களின் அந்த மகாபலமும் அசைக்க முடியாததெனத் தோன்றிய படையும் லங்கையில் நிலைக்க முடியாமல் பின்னடைந்தது.
Verse 59
नशेकुस्समवस्थातुंनिहतेवाहिनीपतौ ।सेतुबन्धंसमासाद्यविशीर्णंसलिलंयथा ।।।।
படைத் தலைவன் வீழ்ந்தபோது அவர்கள் நிலைநிறுத்த முடியவில்லை—உடைந்த அணையை அடைந்த நீரைத் தடுக்க இயலாததுபோல்.
Verse 60
हतेतस्मिंश्चमूमुख्येराक्षसास्तेनिरुद्यमाः ।रक्षःपतिगृहंगत्वाध्यानमूकत्वमास्थिताः ।।।।प्राप्ताश्शोकार्णवंतीव्रंनिस्सज्ञौइवतेऽभवन् ।
அந்த சேனாதிபதி வீழ்ந்ததும், அந்த ராட்சசர்கள் முயற்சியிழந்து நின்றனர். தம் ரக்ஷஸபதியின் இல்லத்திற்குச் சென்று தியானமெனும் மௌனத்தை ஏற்றனர். கடும் துயரக் கடலில் மூழ்கியவர்போல் அவர்கள் மயக்கமுற்றவர்களாய் ஆனார்கள்.
Verse 61
ततस्तुनीलोविजयीमहाबलःप्रशस्यमानःसुकृतेनकर्मणा ।समेत्यरामेणसलक्ष्मणेनप्रहृष्टरूपस्तुबभूवयूथपः ।।।।
பின்னர், மாபெரும் வலிமையுடைய வெற்றியாளர் நீலன், தன் நற்கரிய செயலுக்காகப் புகழப்பட்டவனாய், இலக்குமணனுடன் கூடிய ஸ்ரீராமனைச் சந்தித்தான். அந்த யூதபதி மகிழ்ச்சியால் ஒளிவீசும் தோற்றமுடையவனானான்.
The pivotal action is the targeted neutralization of an enemy commander (Prahasta) amid mass warfare, framed as a legitimate wartime necessity: removing oppressive command capability while maintaining disciplined leadership on Rama’s side.
The brief Rama–Vibhīṣaṇa exchange models composed inquiry and informed counsel in crisis; the ensuing narrative underscores that victory is not merely force but coordinated duty, endurance, and the collapse of adharma when its leadership is ethically and strategically isolated.
Laṅkā is the strategic backdrop as the rākṣasa power-center; culturally, the chapter highlights epic warfare conventions—named weapons, heroic single-combat within mass battle, and extended battlefield similes (the “river” of war) used as a literary device for ethical reflection.