Sarga 47
पुष्पकविमानेन सीताया युद्धभूमिदर्शनम् (Sita Shown the Battlefield in the Pushpaka)
युद्धकाण्ड
இந்த சர்க்கத்தில் இந்திரஜித் தன் காரியம் நிறைவேற்றியவனென லங்கைக்கு மீள்கிறான். அவனுடைய தோற்ற வெற்றியால் வானரத் தலைவர்கள் ராகவனைச் சுற்றி விழிப்பான காவல் வளையம் அமைத்து, சிறு அசைவையும் ராட்சச ஊடுருவல் எனக் கருதி கண்காணிக்கின்றனர். ராவணன் மகிழ்ந்து, திரிஜடா உள்ளிட்ட ராட்சசிப் பணியாளர்களுக்கு ஆணையிடுகிறான்—அசோக வனிகையிலிருந்து சீதையை புஷ்பக விமானத்தில் அழைத்து வந்து, ராமன்-லக்ஷ்மணன் கொல்லப்பட்டதுபோல் காட்டி அவளின் உறுதியை உடைக்க. லங்கை அலங்கரிக்கப்படுகிறது; இரு சகோதரரும் போரில் இறந்தனர் என அறிவிப்புகள் செய்யப்படுகின்றன. திரிஜடாவுடன் சீதை போர்க்களத்தில் வீழ்ந்த வானரர்களையும், ராட்சசர்களின் கொண்டாட்ட மனநிலையையும் காண்கிறாள். பின்னர் அம்புப் படுக்கையில் அசைவற்றுக் கிடக்கும் ராமன்-லக்ஷ்மணனை, உடைந்த கவசங்களும் வில்லுகளும் உடன் பார்த்து அவர்கள் இறந்தனர் என எண்ணி கடும் துயரில் சரிந்து புலம்புகிறாள். ஏமாற்று வெற்றிக் களிப்பிற்கு எதிராக சீதையின் அசைக்க முடியாத நம்பிக்கையும், கைதியின் நம்பிக்கையைச் சிதைக்கும் செயலில் உள்ள நெறி விலையும் இவ்வத்தியாயம் உணர்த்துகிறது.
Shlokas
Verse 1
प्रतिप्रविष्टेलङ्कायांकृतार्थेरावणात्मजे ।राघवंपरिवार्यार्तुरक्षुर्वानरर्षभाः ।।।।
ராவணனின் மகன் தன் நோக்கை நிறைவேற்றி லங்கைக்குள் மீண்டும் நுழைந்தபோது, வானர வீரர்களில் சிறந்தோர் துயருற்ற ராகவனைச் சூழ்ந்து காவல் செய்தனர்।
Verse 2
हनुमानङ्गदोनीलःसुषेणःकुमुदोनलः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।।।जाम्बवानृषभःसुन्दोरम्भःशतवलिःपृथुः ।व्यूढानीकाश्चयत्ताश्चद्रुमानादायसर्वतः ।।।।वीक्षमाणादिशस्सर्वास्तिर्यगूर्ध्वंचवानराः ।तृणेष्वपिचचेष्टत्सुराक्षसाइतिमेनिरे ।।।।
ஹனுமான், அங்கதன், நீலன், சுஷேணன், குமுதன், நலன், கஜன், கவாக்ஷன், கவயன், சரபன், கந்தமாதனன், ஜாம்பவான், ருஷபன், சுந்தன், ரம்பன், சதவலி, ப்ருது ஆகியோர் வானரப் படையை ஒழுங்கான வியூகமாக நிறுத்தி, எல்லாத் திசைகளிலும் வேரோடு பிடுங்கிய மரங்களை ஆயுதமாகக் கொண்டு சூழ்ந்து நின்றனர். அவர்கள் குறுக்காகவும் மேலாகவும் எல்லாத் திசைகளையும் கண்காணித்து ராமனை காவல் காத்தனர்; புல்லின் நுனி அசைந்தாலும் ‘இது ராட்சசன் அசைவு’ என எண்ணினர்.
Verse 3
हनुमानङ्गदोनीलःसुषेणःकुमुदोनलः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।6.47.2।।जाम्बवानृषभःसुन्दोरम्भःशतवलिःपृथुः ।व्यूढानीकाश्चयत्ताश्चद्रुमानादायसर्वतः ।।6.47.3।।वीक्षमाणादिशस्सर्वास्तिर्यगूर्ध्वंचवानराः ।तृणेष्वपिचचेष्टत्सुराक्षसाइतिमेनिरे ।।6.47.4।।
ஜாம்பவான், ரிஷபன், சுந்தன், ரம்பன், சதவலி, ப்ருது—படைகளை ஒழுங்காக அணிவகுத்து நிலைநிறுத்தி—எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் மரங்களைப் பிடுங்கி (ஆயுதமும் அரணுமாக) எடுத்தனர்।
Verse 4
हनुमानङ्गदोनीलःसुषेणःकुमुदोनलः ।गजोगवाक्षोगवयश्शरभोगन्धमादनः ।।6.47.2।।जाम्बवानृषभःसुन्दोरम्भःशतवलिःपृथुः ।व्यूढानीकाश्चयत्ताश्चद्रुमानादायसर्वतः ।।6.47.3।।वीक्षमाणादिशस्सर्वास्तिर्यगूर्ध्वंचवानराः ।तृणेष्वपिचचेष्टत्सुराक्षसाइतिमेनिरे ।।6.47.4।।
வானரர்கள் எல்லாத் திசைகளிலும்—கிடையாகவும் மேலாகவும்—கண்காணித்தனர்; புல்லின் நுனி அசைந்தாலும் அதையே ராக்ஷசன் என எண்ணினர்।
Verse 5
रावणश्चापिसम्हृष्टोविसृज्येन्द्रजितंसुतम् ।अजुहावततस्सीताक्षिणीराक्षसीस्तदा ।।।।
ராவணனும் அப்போது மகிழ்ந்து தன் மகன் இந்திரஜித்தை அனுப்பிவிட்டு, பின்னர் சீதையை காவல்காக்க நியமிக்கப்பட்ட ராக்ஷசிப் பெண்களை அழைத்தான்।
Verse 6
राक्षस्यस्त्रिजटाचैवशासनात्समुपस्थिताः ।ताउवाचततोहृष्टोराक्षसीराक्षसाधमः ।।।।
ஆணைப்படி திரிஜடையுடன் ராக்ஷசிகள் வந்து நின்றனர். அப்போது மகிழ்ந்த அந்தத் தாழ்ந்த ராக்ஷசன் ராக்ஷசிகளிடம் கூறினான்।
Verse 7
हताविन्द्रजिताख्यातवैदेह्यारामलक्ष्मणौ ।पुष्पकंतत्समारोप्यदर्शयध्वंहतौरणे ।।।।
‘இந்திரஜித் போர்க்களத்தில் ராமனையும் லக்ஷ்மணனையும் கொன்றான். வைதேஹியை அந்தப் புஷ்பக விமானத்தில் ஏற்றி, போர்க்களத்தில் இறந்தவர்களாய் கிடக்கும் அவர்களை அவளுக்குக் காட்டுங்கள்।’
Verse 8
यदाश्रयादवष्टब्धामामुपतिष्ठति ।सोऽस्याभर्तासहभ्रात्रानिहतोरणमूर्धनि ।।।।
‘யாரை ஆதாரமாகக் கொண்டு அவள் அகந்தையுடன் என்னை ஏற்கவில்லை—அவளுடைய கணவன், தன் சகோதரனுடன் சேர்ந்து, போர்க்களத்தின் முனையில் கொல்லப்பட்டான்।’
Verse 9
निर्विशङ्कानिरुद्विग्नानिरपेक्षाचमैथिली ।मामुपस्थास्यतेसीतासर्वाभरणभूषिता ।।।।
‘அப்போது மைதிலி—சந்தேகமின்றி, கலக்கமின்றி, நம்பிக்கையை விட்டுத்—அனைத்து ஆபரணங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட சீதை என் பணிவிடையில் நிற்பாள்।’
Verse 10
अद्यकालवशंप्राप्तंरणेरामंसलक्ष्मणम् ।अवेक्ष्यविनिवृत्तासाचान्यांगतिमपश्यती ।।।।निरपेक्षाविशालाक्षीमामुपस्थास्यतेस्वयम् ।
ராவணன் எண்ணினான்—“இன்று போரில் இலக்குமணனுடன் கூடிய ராமன் விதியின் வசப்பட்டதைப் பார்த்து, விசாலநேத்திரமான சீதை திரும்பிவிடுவாள். வேறு அடைக்கலம் காணாமல், நம்பிக்கையை விட்டுத் தானே என்னிடம் வந்து சேர்வாள்।”
Verse 11
तस्यतद्वचनंश्रुत्वारावणस्यदुरात्मनः ।।।।राक्षस्यस्तास्तथेत्युक्त्वाजग्मुर्वैयत्रपुष्पकम् ।
தீய மனத்தையுடைய ராவணனின் அந்தச் சொற்களை கேட்ட ராட்சசிப் பெண்கள் “அப்படியே” என்று சொல்லி, புஷ்பகம் இருந்த இடத்திற்குச் சென்றனர்।
Verse 12
ततःपुष्पकमादायराक्षस्योरावणाज्ञया ।।।।अशोकवनिकास्थांतांमैथिलींसमुपानयन् ।
பின்னர் ராவணனின் ஆணையின்படி ராட்சசிப் பெண்கள் புஷ்பகத்தை எடுத்துக்கொண்டு, அசோக வனத்தில் தங்கியிருந்த அந்த மைதிலியிடம் அணுகிச் சென்றனர்।
Verse 13
तामादायतुराक्षस्योभर्तृशोकपराजिताम् ।।।।सीतामारोपयामासुर्विमानंपुष्पकंतदा ।
அப்போது கணவனின் துயரால் தளர்ந்த சீதையை ராட்சசிப் பெண்கள் எடுத்துக்கொண்டு, அந்த வேளையில் புஷ்பக விமானத்தில் ஏற்றினார்கள்।
Verse 14
ततःपुष्पकमारोप्यसीतांत्रिजटयासह ।।।।जग्मुर्दर्शयितुंतस्यैराक्षस्योरामलक्ष्मणौ ।
பின்னர் ராட்சசிப் பெண்கள் சீதையை திரிஜடையுடன் புஷ்பக விமானத்தில் அமர்த்தி, அவளுக்கு ராமன்-லக்ஷ்மணனை காட்டச் சென்றார்கள்।
Verse 15
रावणोऽकारयल्लङ्कांपताकाध्वजमालिनीम् ।।।।प्राघोषयतहृष्टश्चलङ्कायांराक्षसेश्वरः ।राघवोलक्ष्मणश्चैवहताविन्द्रजितारणे ।।।।
மகிழ்ந்த ராட்சசேஸ்வரன் ராவணன் லங்கையை கொடிகளும் த்வஜங்களும் மாலையென அலங்கரிக்கச் செய்து, நகரமெங்கும் அறிவித்தான்—இந்திரஜித் போரில் ராகவன் (ராமன்) மற்றும் லக்ஷ்மணன் இருவரும் கொல்லப்பட்டார்கள் என்று।
Verse 16
रावणोऽकारयल्लङ्कांपताकाध्वजमालिनीम् ।।6.47.15।।प्राघोषयतहृष्टश्चलङ्कायांराक्षसेश्वरः ।राघवोलक्ष्मणश्चैवहताविन्द्रजितारणे ।।6.47.16।।
இதுவே மீண்டும் கூறப்படும் அறிவிப்பு—மகிழ்ந்த ராவணன் லங்கையை த்வஜ-கொடிகளால் அலங்கரிக்கச் செய்து, இந்திரஜித் போரில் ராமன்-லக்ஷ்மணனை கொன்றான் என்று அறிவித்தான்।
Verse 17
विमानेनापिगत्वातुसीतात्रिजटयासह ।ददर्शवानराणांतुसर्वंसैन्यंनिपातितम् ।।।।
விமானத்தில் திரிஜடையுடன் சென்ற சீதை, வானரர்களின் முழு சேனையும் தரையில் வீழ்ந்து கிடப்பதை கண்டாள்।
Verse 18
प्रहृष्टमनसश्चापिददर्शपिशिताशनान् ।वानरांश्चातिदुःखार्तान्रामलक्ष्मणपार्श्वतः ।।।।
அவள் மகிழ்ச்சியுற்ற மனத்துடன் மாமிசம் உண்ணும் ராட்சசர்களைக் கண்டாள்; மேலும் ராமன்–லக்ஷ்மணன் அருகில் பேர்துயரால் வாடும் வானரர்களையும் கண்டாள்.
Verse 19
ततस्सीताददर्शोभौशयानौशरतल्पगौ ।लक्ष्मणंचापिरामंचविसंज्ञौशरपीडितौ ।।।।विध्वस्तकवचौवीरौविप्रविद्धशरासनौ ।सायकैचशिन्नसर्वाङ्गौशरस्तम्बमयौक्षितौ ।।।।
அப்போது சீதை ராமன், லக்ஷ்மணன் இருவரையும் அம்புகளின் படுக்கையில் கிடப்பதைக் கண்டாள்; அவர்கள் மயக்கமுற்று அம்புகளால் வேதனைப்பட்டனர். வீரர்களின் கவசம் சிதைந்தது, வில் தள்ளப்பட்டு விட்டது; அம்புகள் அவர்களின் அங்கங்களை வெட்டி குத்தி, நிலத்தில் அம்புக் கொத்துகளால் ஆன உடல்கள்போல் தோன்றினர்.
Verse 20
ततस्सीताददर्शोभौशयानौशरतल्पगौ ।लक्ष्मणंचापिरामंचविसंज्ञौशरपीडितौ ।।6.47.19।।विध्वस्तकवचौवीरौविप्रविद्धशरासनौ ।सायकैचशिन्नसर्वाङ्गौशरस्तम्बमयौक्षितौ ।।6.47.20।।
அவ்விரு வீரர்களின் கவசம் சிதைந்தது; அவர்களின் வில் தள்ளப்பட்டு விட்டது. அம்புகள் அவர்களின் அங்கங்களைச் சிதைத்ததால், அவர்கள் நிலத்தில் அம்புக் கொத்துகளால் ஆனவர்கள்போல் கிடந்தனர்.
Verse 21
तौदृष्टवाभ्रातरौतत्रप्रवीरौपुरुषर्षभौ ।शयानौपुण्डरीकाक्षौकुमाराविवपावकी ।।।।शरतल्पगतौवीरौतथाभूतानरर्षभौ ।दुःखार्ताकरुणंसीतासुभृशंविललापह ।।।।
அங்கே அந்த இரு சகோதரர்களை—மகாவீரர்கள், மனிதர்களில் சிறந்தோர், தாமரைநயனர்கள்—கிடப்பதைக் கண்டு, அவர்கள் அக்னிதேவனின் இளவரசர்கள் போலத் தோன்றினர். அம்புகளின் படுக்கையில் அந்த நிலையிலிருந்த நரசிறந்த வீரர்களைக் கண்டு, துயரால் நெஞ்சம் நொந்த சீதை கருணையுடன் மிகுந்து புலம்பினாள்.
Verse 22
तौदृष्टवाभ्रातरौतत्रप्रवीरौपुरुषर्षभौ ।शयानौपुण्डरीकाक्षौकुमाराविवपावकी ।।6.47.21।।शरतल्पगतौवीरौतथाभूतानरर्षभौ ।दुःखार्ताकरुणंसीतासुभृशंविललापह ।।6.47.22।।
அந்த இரு வீர சகோதரர்கள்—புருஷரிஷபர்கள், தாமரைநேத்திரர்கள்—அம்புகளின் படுக்கையில் அந்நிலையிலே கிடப்பதைக் கண்டு, துயரால் ஆற்றமுடியாத சீதை கருணையுடன் மிகுந்து புலம்பினாள்।
Verse 23
भर्तारमनवद्याङ्गीलक्ष्मणंचासितेक्षणा ।प्रेक्ष्यपांसुषुचेष्टन्तौरुरोदजनकात्मजा ।।।।
களங்கமற்ற அங்கங்களையுடைய கருநயனாள் ஜனகநந்தினி, தன் கணவரையும் இலக்குமணனையும் தூசியில் அசைந்தாடுவதைக் கண்டு உரக்க அழுதாள்।
Verse 24
सबाष्पशोकाभिहतासमीक्ष्यतौभ्रातरौदेवसमप्रभावौ ।वितर्कयन्तीनिधनंतयोस्सादुःखान्वितावाक्यमिदंजगाद ।।।।
கண்ணீரால் நெஞ்சம் நனைந்து, துயரால் தாக்கப்பட்ட சீதை, தேவர்களுக்குச் சமமான ஒளியுடைய அந்த இரு சகோதரர்களைக் கண்டு, அவர்கள் இறந்துவிட்டார்களோ என எண்ணி, துக்கத்தில் மூழ்கி இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னாள்।
Frequently Asked Questions
Rāvaṇa deploys psychological coercion: he stages public celebration and forces Sītā to witness Rāma and Lakṣmaṇa appearing dead, aiming to collapse her consent through despair rather than persuasion—raising a clear dharma-question about manipulation of a captive’s agency.
The sarga juxtaposes deceptive appearances with inner fidelity: external “proof” of defeat can be engineered, but dharmic loyalty persists as a moral stance; Sītā’s lament functions as testimony of devotion and the human cost of adharma-driven strategy.
Key landmarks include Laṅkā (as a propagandized civic space decorated with standards), Aśokavanikā (Sītā’s captivity locus), and the battlefield viewed from the Puṣpaka vimāna; culturally, the vimāna and proclamation rituals underscore royal spectacle used for wartime messaging.