Sarga 45
इन्द्रजितः अन्तर्धानयुद्धं — Indrajit’s Concealed Assault and the Fall of Rama and Lakshmana
युद्धकाण्ड
இந்த சர்கத்தில் இந்திரஜித் அந்தர்தானம் (மறைவு) செய்து, இடையறாத அம்புமழையால் போரின் போக்கைத் திருப்பிவிடுகிறான். அவன் இருப்பிடத்தை அறிய ராமன் பத்து வானரத் தலைவர்களை பல திசைகளில் தேட அனுப்புகிறான். வானரர்கள் வானில் பாய்ந்து வேரோடு பிடுங்கிய மரங்களை ஆயுதமாகக் கொண்டு எழுகின்றனர்; ஆனால் இந்திரஜித்தின் வேகமும் நுணுக்கமும் கொண்ட அம்புகள் அவர்களைத் தடுத்து நிறுத்துகின்றன. இருள் மற்றும் மறைவு காரணமாக தாக்குபவன் கண்களுக்கு அகப்படான்—மேகங்கள் மறைத்த சூரியனைப் போல। மறைவிலிருந்தே இந்திரஜித் ராம-லக்ஷ்மணரை நோக்கி, போரில் தன்னை இந்திரன்கூட அறிய முடியாது என அகந்தையுடன் கூறி, இரு சகோதரர்களையும் யமலோகத்துக்கு அனுப்புவேன் என உறுதி செய்கிறான். பின்னர் பலவகை முனையுள்ள அம்புகளையும் பாம்புபோன்ற நாகபாசங்களையும் தொடர்ந்து பொழிந்து, மர்மஸ்தானங்களில் அம்புகளைப் பதித்து அவர்களைப் பிணைத்து சோர்வடையச் செய்கிறான்; அவ்வளவு விரைவில் அவர்கள் மூடப்படுவதால் எதிர்த்தாக்க முடியாது. முதலில் ராமன் வீழ்கிறான்; ராமன் வீழ்ந்ததைப் பார்த்த லக்ஷ்மணன் துயரால் சாய்கிறான்। வானரர்கள் அனைவரும் சூழ்ந்து வந்து வீழ்ந்த இரு அரசகுமாரர்களுக்காக அழுகின்றனர். உடல் முழுவதும் காயங்களால் நிரம்பியிருப்பதை உரை வலியுறுத்துகிறது—விரலளவும் துளையிடப்படாத இடமில்லை என—ஏமாற்றுப் போரின் தர்மப் பாரமும், வீரரின் உடல் நாசமுமெனும் கருணைத் தியானமாக இச்சர்கம் நிறைகிறது।
Shlokas
Verse 1
सतस्यगतिमन्विच्छन्राजपुत्रःप्रतापवान् ।दिदेशातिबलोरामोदशवानरयूथपान् ।।6.45.1।।
அவனுடைய இயக்கத்தை அறிய விரும்பிய பராக்கிரமமிக்க, மிகுந்த வலமுடைய அரசகுமாரன் ராமன் பத்து வானரப் படைத்தலைவர்களை அனுப்பினான்.
Verse 2
द्वौसुषेणस्यदायादौनीलंचप्लवगर्षपम् ।अङ्गदंवालिपुत्रंचशरभंचतरस्विनम् ।।6.45.2।।विनतंजाम्बवन्तंचसानुप्रस्थंमहाबलम् ।ऋषभंचर्षभस्कन्थमादिदेशपरन्तपः ।।6.45.3।।
பரந்தபன் ஸ்ரீராமன் ஆணையிட்டான்—சுஷேணனின் இரு வாரிசுகள், வானரரில் சிறந்த நீலன், வாலியின் புதல்வன் அங்கதன், மேலும் வேகமிகு சரபன்—இவர்களை (பணிக்காக) அழைத்தான்।
Verse 3
द्वौसुषेणस्यदायादौनीलंचप्लवगर्षपम् ।अङ्गदंवालिपुत्रंचशरभंचतरस्विनम् ।।6.45.2।।विनतंजाम्बवन्तंचसानुप्रस्थंमहाबलम् ।ऋषभंचर्षभस्कन्थमादिदेशपरन्तपः ।।6.45.3।।
பகைவரைத் தணிக்கும் ஸ்ரீராமன், சுஷேணனின் இரு வாரிசுகளையும், வானரர்களில் சிறந்த நீலனையும், வாலியின் புதல்வன் அங்கதனையும், வேகமிகு சரபனையும், விநதனையும், மஹாபலன் ஜாம்பவானையும் சானுப்ரஸ்தனையும், மேலும் ரிஷபன் மற்றும் ரிஷபஸ்கந்தனையும் ஆணையிட்டான்.
Verse 4
तेसम्प्रहृष्टाहरयोभीमानुद्यम्यपादपान् ।आकाशंविविशुस्सर्वेमार्गमाणादिशोदशः ।।6.45.4।।
மிகுந்த உற்சாகம் கொண்ட அந்த வானரர்கள் அச்சமூட்டும் பெரிய மரங்களைத் தூக்கிக்கொண்டு அனைவரும் ஆகாயத்தில் பாய்ந்து, பத்து திசைகளிலும் தேடினர்.
Verse 5
तेषांवेगवतांवेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः ।अस्त्रवित्परमास्तैरैस्तुवारयामासरावणिः ।।6.45.5।।
அந்த வேகமிகு வானரர்களின் பாய்ச்சலை, பரம அஸ்திரங்களில் தேர்ந்த ராவணி இன்னும் வேகமான அம்புகளாலும் உயர்ந்த அஸ்திரங்களாலும் தடுத்து நிறுத்தினான்.
Verse 6
तंभीममार्गमाणादिशोदशःवेगाहरयोनाराचैःक्षतविग्रहाः ।अन्धकारेनददृशुर्मेघैस्सूर्यमिवावृतम् ।।6.45.6।।
அச்சத்துடன் வேகமாக ஓடி, இரும்பு அம்புகளால் காயமடைந்த வானர வீரர்கள் பத்து திசைகளிலும் தேடியும், அந்த இருளில் அவனை காணவில்லை—மேகங்கள் மறைத்த சூரியனைப் போல.
Verse 7
रामलक्ष्मणयोरेवसर्वदेहभिदश्शरान् ।भृशमावेशयामासरावणिस्समितिञ्जयः ।।6.45.7।।
போரில் வெற்றி பெறும் ராவணி, ராமன் மற்றும் லக்ஷ்மணன் உடல்களில் அனைத்தையும் துளைக்கும் அம்புகளை மீண்டும் மீண்டும் வலிமையுடன் பாய்ச்சினான்.
Verse 8
निरन्तरशीरीरौतुतावुभौरामलक्ष्मणौ ।क्रुद्धेनेन्द्रजितावीरौपन्नगैश्शरतांगतैः ।।6.45.8।।
கோபமுற்ற இந்திரஜித், பாம்பு வடிவம் கொண்ட அம்புகளால் அந்த இரு வீரர் ராமன்-லக்ஷ்மணனை உடலெங்கும் தொடர்ந்து தாக்கி மூடினான்.
Verse 9
तयोःक्षतजमार्गेणसुस्रावरुधिरंबहु ।तावुभौचप्रकाशेतेपुष्पिताविवकिंशुकौ ।।6.45.9।।
அவர்களின் காய வழிகளிலிருந்து மிகுந்த இரத்தம் பெருகி ஓடியது; ஆயினும் அந்த இருவரும் மலர்ந்த கிஞ்சுக மரங்களைப் போல ஒளிர்ந்தனர்.
Verse 10
ततःपर्यन्तरक्ताक्षोभिन्नाञ्जनचयोपमः ।रावणिर्भ्रातरौवाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ।।6.45.10।।
பின்னர் கண்களின் ஓரங்கள் சிவந்தவனாய், நசுக்கிய அஞ்சனக் குவியலைப் போன்ற கருமையுடன் இருந்த ராவணியின் மகன் மறைந்து, அந்த இரு சகோதரர்களிடம் இவ்வாறு சொன்னான்.
Verse 11
युध्यमानमनालक्षयंशक्रोऽपित्रिदशेश्वरः ।द्रष्टुमासादितुंवापिनशक्तःकिंपुनर्युवाम् ।।6.45.11।।
நான் போரிடும் வேளையில் கண்களுக்கு எட்டாதவனாய் இருப்பேன்; தேவர்களின் தலைவன் இந்திரனும் என்னைக் காணவும் அணுகவும் இயலான்—அப்படியிருக்க, நீங்கள் இருவரால் என்ன செய்ய முடியும்?
Verse 12
प्रावृताविषुजालेनराघवौकङ्कपत्रिणा ।एषरोषपरीतात्मानयामियमसादनम् ।।6.45.12।।
ஓ ராகவர்களே! கொக்கு இறகுகள் பொருந்திய அம்புகளின் வலையால் நீங்கள் இருவரும் மூடப்பட்டீர்கள்; கோபம் நிறைந்த நான் இப்போது உங்களை யமனின் இல்லத்திற்குக் கொண்டு செல்வேன்.
Verse 13
एवमुक्त्वातुधर्मज्ञौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।निर्बिभेदशितैर्बाणैःप्रजहर्षननादच ।।6.45.13।।
இவ்வாறு கூறி, தர்மத்தை அறிந்த சகோதரர்கள் ராமன்-லக்ஷ்மணனை கூரிய அம்புகளால் குத்தினான்; மகிழ்ச்சியால் பெருமுரலிட்டு கர்ஜித்தான்.
Verse 14
भिन्नाञ्जनचयश्यामोविष्फार्यविपुलंधनुः ।भूयोभूयश्शरान्घोरान् विससर्जमहामृथे ।।6.45.14।।
நசுக்கிய அஞ்சனக் குவியலைப் போல கருமை நிறமுடையவன், பெரும் வில்லைக் கயிற்றை இழுத்து, அந்த மாபெரும் போரில் மீண்டும் மீண்டும் கொடிய அம்புகளை எய்தான்.
Verse 15
ततोमर्मसुमर्मज्ञोमज्जयननिशितान् शरान् ।रामलक्ष्मणयोर्वीरोननदाचमुहुर्मुहुः ।।6.45.15।।
அப்போது மర్మங்களை அறிந்த அந்த வீரன், ராமன்-லக்ஷ்மணனின் மर्म இடங்களில் கூரிய அம்புகளைப் பாய்ச்சிக் குத்திக்கொண்டே, மீண்டும் மீண்டும் பெருமுரலிட்டான்.
Verse 16
बद्धौतुशरशब्देनतावुभौरणमूर्धनि ।निमेषान्तरमात्रेणनशेकतुदीक्षितुम् ।।6.45.16।।
போரின் முன்னணியில் அம்புமழையின் ஓசையால் அவர்கள் இருவரும் கட்டுண்டனர்; கண்சிமிட்டும் அளவுக்குள்ளும் எதிர்தாக்குதல் செய்ய இயலவில்லை।
Verse 17
ततोविभिन्नसर्वाङ्गौशरशल्याचितावुभौ ।ध्वजाविवमहेन्द्रस्यरज्जुमुक्तौप्रकम्पितौ ।।6.45.17।।तौसम्प्रचलितौवीरौमर्मभेदेनकर्शितौ ।निपेततुर्महेष्वासौजगत्यांजगतीपती ।।6.45.18।।
அப்போது அவர்களின் உடல் முழுதும் அம்புகளால் துளைக்கப்பட்டு அம்புத்துண்டுகளால் நிறைந்தது; கயிறுகள் விடுபட்ட இந்திரக் கொடிகள் நடுங்குவது போல அவர்கள் கடுமையாக நடுங்கினர்।
Verse 18
ततोविभिन्नसर्वाङ्गौशरशल्याचितावुभौ ।ध्वजाविवमहेन्द्रस्यरज्जुमुक्तौप्रकम्पितौ ।।6.45.17।।तौसम्प्रचलितौवीरौमर्मभेदेनकर्शितौ ।निपेततुर्महेष्वासौजगत्यांजगतीपती ।।6.45.18।।
மர்ம இடங்கள் குத்தப்பட்ட வேதனையால் வாடிய அந்த இரு வீர மகாதனுர்தரர்கள் தள்ளாடி; உலகின் அதிபதிகளாய் இருந்தும் பூமியில் விழுந்தனர்।
Verse 19
तौवीरशयनेवीरौशयानौरुधिरोक्षितौ ।शरवेष्टितसर्वाङ्गैवार्तौपरमपीडितौ ।।6.45.19।।
அந்த இரு வீரரும் வீரசயனத்தில் கிடந்து இரத்தத்தில் நனைந்தனர்; அவர்களின் அங்கங்கள் அனைத்தும் அம்புகளால் சுற்றப்பட்டு, மிகுந்த துயரிலும் வேதனையிலும் ஆழ்ந்தனர்।
Verse 20
नह्यविद्धंतयोर्गात्रेबभूवाङ्गुळमन्तरम् ।नानिर्भिन्नंनचास्तब्दमाकराग्रादजिह्मगैः ।।6.45.20।।
அவ்விருவரின் உடலில் விரலளவும் துளையாத இடம் எதுவும் இல்லை. தலை முதல் பாதம் வரை நேராகப் பாய்ந்த அம்புகள் எங்கும் உடையாத இடமோ அசையாத இடமோ எதையும் விடவில்லை.
Verse 21
तौतुक्रूरेणनिहतौरक्षसाकामरूपिणा ।असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रंजलंप्रस्रवणाविव ।।6.45.21।।
விரும்பிய வடிவம் எடுக்கும் அந்தக் கொடிய இராட்சசன் தாக்கியதால், அவ்விருவரும் பெருவேகமாக இரத்தத்தைப் பொழிந்தனர்—இரு ஊற்றுகளிலிருந்து நீர் பீறிட்டு வரும் போல்.
Verse 22
पपातप्रथमंरामोविद्धोमर्मसुमार्गणैः ।क्रोधादिन्द्रजितायेनपुराशक्रोविनिर्जितः ।।6.45.22।।
இந்திரஜித்தின் கோபத்தில் விடப்பட்ட கூரிய அம்புகள் மర్మ இடங்களைத் துளைத்ததால், முதலில் ராமன் தரையில் வீழ்ந்தான்—முன்னொரு காலத்தில் சக்ரன் (இந்திரன்) ஐயும் முற்றிலும் வென்ற அதே இந்திரஜித்.
Verse 23
रुक्मपुङ्खैःप्रसन्नाग्रैरधोगतिभिराशुगैः ।नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि ।।6.45.23।।विव्याधवत्सदन्तैश्चसिंहदंष्ट्रैःक्षुरैस्तथा ।
அவன் பொன் இறகுகள் உடைய, ஒளிவீசும் முனையுள்ள, வேகமாகப் பாய்ந்து கீழ்நோக்கி விழும் அம்புகளால் அவனைத் துளைத்தான்—நாராசம், அர்த்தநாராசம், பல்லம், அஞ்சலிகம்; மேலும் கன்றின் பல் போன்றதும், சிங்கத்தின் பல் போன்றதும், கத்தி-முனை போன்ற கூர்மையுடையதும் ஆகிய அம்புகளாலும்.
Verse 24
सवीरशयनेशिश्येविज्यमादायकार्मुकम् ।।6.45.24।।भिन्नमुष्टिपरीणाहंत्रिणतंरुक्मभूषितम् ।
அவன் வீரர்களின் படுக்கையில் சாய்ந்தான்; வில்லின் நாணைத் தளர விட்டான்—பொன்னால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்த வில், பிடிப்பிடம் தடிமனாகவும் மூன்று இடங்களில் வளைந்ததாகவும் இருந்தது.
Verse 25
बाणपातान्तरेरामंपतितंपुरुषर्षभम् ।।6.45.25।।सतत्रलक्ष्मणोदृष्टवानिराशोजीवितेऽभवत् ।
அம்புகளின் வீச்சுக்குள் புருஷோத்தமன் ஸ்ரீராமன் வீழ்ந்திருப்பதைக் கண்டு அங்கே லக்ஷ்மணன் தன் உயிரைப்பற்றியும் நம்பிக்கை இழந்தான்.
Verse 26
रामंकमलपत्राक्षंशरबन्धपरिक्षतम् ।।6.45.26।।शुशोचभ्रातरंदृष्टवापतितंधरणीतले ।
தாமரை இதழ் போன்ற கண்களையுடைய, அம்புகளின் பிணைப்பால் காயமுற்று தரையில் வீழ்ந்த தன் அண்ணன் ஸ்ரீராமனைப் பார்த்து லக்ஷ்மணன் மிகுந்த துயரில் ஆழ்ந்தான்.
Verse 27
हरयश्चापितंदृष्टवासन्तापंपरमंगताः ।।6.45.27।।शोकार्ताश्चुक्रशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ।
அவனை அந்த நிலையில் கண்ட வானரர்கள் பேர்துயரத்தில் ஆழ்ந்தனர்; சோகத்தால் வாடி, கண்ணீர் நிரம்பிய கண்களுடன் அவர்கள் பயங்கரமாக அலறினர்.
Verse 28
बद्धौतुवीरौपतितौशयानौतेवानरास्सम्परिवार्यतस्थुः ।समागतावायुसुतप्रमुख्याविषादमार्ताःपरमंचजग्मुः ।।6.45.28।।
இரு வீரரும் கட்டப்பட்டு வீழ்ந்து கிடந்ததைப் பார்த்த வானரர்கள் அவர்களைச் சூழ்ந்து நின்றனர். வாயுபுத்திரன் ஹனுமான் தலைமையில் அனைவரும் கூடித் துயரால் வாடி, மிகுந்த மனச்சோர்வில் ஆழ்ந்தனர்.
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Indrajit’s use of concealment and massed missile tactics to disable opponents who cannot visually target him, raising an epic-level tension between kṣātra valor (face-to-face combat ideals) and victory through deceptive or asymmetric means.
The sarga underscores that power without moral transparency can create temporary dominance, yet it also highlights the fragility of embodied heroes and the necessity of steadfast allies; dharma is tested not only by intent but by method, especially when visibility, truth, and agency are impaired.
The setting is the Laṅkā warfront (battlefield/raṇa-mūrdhan) framed by cultural-theological references rather than place names: Yama’s abode as a death-horizon, Indra/Mahendra as a benchmark of divine perception, and the banner-simile that encodes royal-military iconography.