
सरमा-सीता संवादः (Saramā Consoles Sītā; Preparations in Laṅkā)
युद्धकाण्ड
இந்த ஸர்கத்தில் அசோகவனிகை போன்ற சிறைவாச இடத்தில் துயரால் கலங்கி மயக்கமடையத் துடிக்கும் வைதேஹி சீதையைப் பார்த்து, கருணையுள்ள ராக்ஷசி சரமா அவளிடம் வந்து ஆறுதல் கூறுகிறாள். சீதை–ராவண உரையாடலைத் தான் கேட்டதாகவும், அதனால் ராவணன் கலக்கமடைந்தான் என்றும் அவள் தெரிவிக்கிறாள்—தூக்கத்தில் மறைவாகத் தாக்கி ராமனை கொல்ல முடியாது; அவருடைய மரணம் சாத்தியமற்றதாகவே கருதப்படுகிறது. மேலும் மரங்களை ஆயுதமாக ஏந்தும் வானர வீரர்கள் ராமரட்சையில் இருப்பதால் அவர்களை வீழ்த்துவது கடினம்; இந்திரன் காக்கும் தேவர்களைப் போல என்று சரமா உவமை கூறுகிறாள். பின்னர் ராமனின் பெருமையை மீண்டும் மீண்டும் எடுத்துரைக்கிறாள்—தர்மாத்மா, புகழ்மிக்கவன், வில்லேந்தியவன், விரிந்த மார்புடையவன், அஜேயன்; லக்ஷ்மணனும் உடன் காப்பாளன். நிலைமையையும் அறிவிக்கிறாள்: ராமன் கடலைக் கடந்து தெற்குக் கரையில் படையுடன் தங்கியுள்ளான்; உளவாளிகள் லங்கைக்கு செய்தியை எடுத்துச் சென்றுள்ளனர்; ராவணன் அமைச்சர்களுடன் ஆலோசிக்கிறான். அதன் பின் லங்கையின் போர்ச் சன்னத்தத்தின் ஒலிக்காட்சி கேட்கிறது—முரசுகள், மணியொலி, ரத-குதிரை-யானை முழக்கம், ஆயுத-கவசத் தயாரிப்பு—வரவிருக்கும் யுத்தத்தின் அறிகுறியாக. இறுதியில் சரமா, தெய்வநெறி அறிவுரையாக, சீதை திவாகரன் (சூரியன்) சரணடைந்திட வேண்டும்; அவனே உயிர்களின் விதியை ஒழுங்குபடுத்தும் நியந்தா என்று கூறுகிறாள்.
Verse 1
सीतांतुमोहितांदृष्टवासरमानामराक्षसी ।आससादाथवैदेहींप्रियांप्रणयिनींसखी ।।।।
துயரால் மயங்கிய சீதையைப் பார்த்து, சரமா என்னும் இராட்சசி—அவளின் அன்பும் நம்பிக்கையும் நிறைந்த நெருங்கிய தோழி—வைதேகியிடம் அணுகினாள்।
Verse 2
मोहितांराक्षसेन्द्रेणसीतांपरमदुःखिताम् ।आश्वासयामासतदासरमामृदुभाषिणी ।।।।
அப்போது ராக்ஷசராஜனால் மயங்கச் செய்யப்பட்டு பேர்துயரில் மூழ்கிய சீதையை மெல்லிய மொழியுடைய சரமா ஆறுதல் கூறினாள்.
Verse 3
साहितत्रकृतामित्रंसीतयारक्ष्यमाणया ।रक्षन्तीरावणादिष्टासानुक्रोशादृढव्रता ।।।।
அங்கே ராவணன் ஆணையால் நியமிக்கப்பட்ட அந்த கருணையுள்ள, உறுதியான விரதமுடைய பெண், சீதையுடன் நட்புறவு கொண்டபோதும் அவளைக் காத்து பணிவிடை செய்து கொண்டிருந்தாள்॥
Verse 4
साददर्शसखीसीतांसरमानष्टचेतनाम् ।उपावृत्त्योत्थितांध्वस्तांबडबामिवपांसुलाम् ।।।।
அப்போது தோழி சரமா சீதையை உணர்விழந்து, புரண்டு எழுந்தவளாய், சிதைந்த நிலையில், தூசியில் மூடப்பட்டவளாய்—அழுக்கான தரையில் புரண்ட குதிரைப்பெண் போல—கண்டாள்.
Verse 5
तांसमाश्वासयामाससखीस्नेहेनसुव्रता ।समाश्वसिहिवैदेही माभूत्तेमवसोव्यथा ।।।।
அப்போது நல்விரதம் கொண்ட தோழி சரமா அன்புடன் அவளைத் தேற்றினாள்—“வைதேஹீ! அமைதியாயிரு; உன் மனத்தில் துயரம் உண்டாகாதிருக்கட்டும்.”
Verse 6
उक्तायद्रावणेनत्वंप्रत्युक्तश्चस्वयंत्वया ।सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वंप्रतिश्रुतम् ।।।।लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितंप्रियम् ।।।।
“ராவணன் உன்னிடம் என்ன சொன்னானோ, நீயே என்ன பதில் சொன்னாயோ—அச்சமுள்ளவளே! தோழமை அன்பினால் நான் அவையெல்லாம் கேட்டறிந்தேன்.”
Verse 7
उक्तायद्रावणेनत्वंप्रत्युक्तश्चस्वयंत्वया ।सखीस्नेहेनतभदीरुमयासर्वंप्रतिश्रुतम् ।।6.33.6।।लीनयागहनेशून्येभयमुत्सृज्यरावणात् ।तवहेतोर्विशालाक्षी नहिमेजीवितंप्रियम् ।।6.33.7।।
விசாலாக்ஷி! வெறுமையான அடர்ந்த இடத்தில் ஒளிந்து, ராவணனின் அச்சத்தை நான் துறந்தேன். உன் பொருட்டு எனக்கு என் உயிரும் இனிதல்ல.
Verse 8
ससम्भ्रान्तश्चनिष्क्रान्तोयत्कृतेराक्षसाधिपः ।तच्चमेविदितंसर्वमभिनिष्क्रम्यमैथिलि:।। ।।
மைத்திலி, எந்தக் காரணத்தால் ராட்சசாதிபதி கலக்கத்துடன் வெளியே சென்று பின்னர் திரும்பினானோ—அதனை எல்லாம் நான் முழுமையாக அறிவேன்.
Verse 9
नशक्यंसौप्तिकंकर्तुंरामस्यविदितात्मनः ।वधश्चपुरुषव्याघ्रेतस्मिन्नैवोपपद्यते ।।।।
ஆத்மத் தத்துவம் அறிந்த ஸ்ரீராமனை உறக்கத்தில் மறைத் தாக்குதலால் கொல்ல இயலாது; அந்த மனிதப் புலிக்கே மரணமும் பொருந்தாது.
Verse 10
नत्वेववानराहन्तुंशक्याःपादपयोधिपः ।सुरादेवर्षभेणेवरामेणहिसुरक्षिताः ।।।।
மரங்களை ஆயுதமாகக் கொண்ட வானர வீரர்களை உண்மையில் கொல்ல இயலாது; தேவர்களை தேவேந்திரன் காப்பதுபோல், ராமன் அவர்களைப் பாதுகாக்கிறான்।
Verse 11
दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।।।
சீதே! அந்தப் புகழ்மிக்க ராகவன் நீண்ட கரங்களும், விரிந்த மார்பும், ஒளிவீசும் வீரமும் உடையவன்; வில்லேந்தி, உறுதியான உடலமைப்புடன், தர்மாத்மாவாய் உலகில் புகழ்பெற்றவன். தன்னையும் பிறரையும் என்றும் காக்கும் பராக்கிரம ரட்சகன். சகோதரன் லக்ஷ்மணனுடன் கூடி நலமுற்றவன்; நயநீதிச் சாஸ்திரம் அறிந்தவன். எண்ணமுடியாத பலமும் ஆண்மையும் கொண்டு பகைவர் படைத் திரள்களை அழிப்பவன். சீதே! அந்தப் பகைநாசகன், புகழ்மிக்க ராகவன் கொல்லப்படவில்லை।
Verse 12
दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।6.33.11।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।6.33.12।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।6.33.13।।
தவறான புத்தியின் செயல்களாலும், எல்லா உயிர்களுக்கும் பகை கொண்டவனாகிய அந்த மாயாவி கோபத்தில் இங்கே உன்மேல் இந்த மாயையை ஏவினான்।
Verse 13
दीर्घवृत्तभुज्शीमान्महोरस्कःप्रतापवान् ।धन्वीसंहननोपेतोधर्मात्माभुविविश्रुतः ।।6.33.11।।विक्रान्तोरक्षितानित्यमात्मनश्चपरस्यच ।लक्ष्मणेनसहभ्रात्राकुशलीनयशास्त्रवित् ।।6.33.12।।हन्तापरबलौघनामचिन्त्यबलपौरुषः ।नहतोराघवश्रशीमान्सीते: शत्रुनिबर्हणः ।।6.33.13।।
உன் துயரம் அனைத்தும் நீங்குக; மங்களம் உன் முன் வந்து நிற்கிறது. நிச்சயமாக லக்ஷ்மி உன்னை அணைவாள்—இப்போது என்னிடமிருந்து உனக்குப் பிரியமும் மகிழ்ச்சியும் தரும் சொற்களை கேள்।
Verse 14
अयुक्तबुद्धिकृत्येनसर्वभूतविरोधिना ।इहप्रमुक्तारौद्रेणमायामायाविदात्वयि ।।।।
தவறான புத்தியின் செயல்களாலும், எல்லா உயிர்களுக்கும் பகை கொண்டவனாகிய அந்த மாயாவி கோபத்தில் இங்கே உன்மேல் இந்த மாயையை ஏவினான்।
Verse 15
शोकस्तेविगतस्सर्वःकल्याणंत्वामुपस्थितम् ।ध्रुवंत्वांभजतेलक्ष्मीःप्रियंतेप्रीतिकरंशृणुः ।।।।
உன் துயரம் அனைத்தும் நீங்குக; மங்களம் உன் முன் வந்து நிற்கிறது. நிச்சயமாக லக்ஷ்மி உன்னை அணைவாள்—இப்போது என்னிடமிருந்து உனக்குப் பிரியமும் மகிழ்ச்சியும் தரும் சொற்களை கேள்।
Verse 16
उत्तीर्यसागरंरामस्सहवानरसेनया ।सन्निविष्टःसमुद्रस्यतीरमासाद्यदक्षिणम् ।।।।
வானர சேனையுடன் ஸ்ரீராமன் கடலைக் கடந்து, சமுத்திரத்தின் தென் கரையை அடைந்து அங்கே உறுதியாகத் தங்கினார்.
Verse 17
दृष्टोमेपरिपूर्णार्थःकाकुत्स्थस्सहलक्ष्मणः ।सहितैस्सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठतिरक्षितः ।।।।
நான் காகுத்ஸ்த குமாரனை—தன் நோக்கம் நிறைவேறியவனை—லக்ஷ்மணனுடன் கண்டேன்; கடற்கரையில் நிலை கொண்ட படைகளால் சூழப்பட்டு பாதுகாப்புடன் நிற்கிறான்.
Verse 18
अनेनप्रेषितायेचराक्षसालघुविक्रमाः ।राघवस्तीर्णइत्येवप्रवृत्तिस्तैरिहाहृता ।।।।
அவனால் அனுப்பப்பட்ட வேகமிகு ராக்ஷசர்கள் இங்கே இந்தச் செய்தியை கொண்டு வந்தனர்—‘ராகவன் கடலைக் கடந்தான்’ என்று.
Verse 19
सतांश्रुत्वाविशालाक्षी: प्रवृत्तिंराक्षसाधिपः ।एषमन्त्रयतेसर्वैस्सचिवैस्सहरावणः ।।।।
ஹே விசாலாக்ஷி (சீதே)! சத்புருஷர்களிடமிருந்து வந்த உண்மைச் செய்தியைக் கேட்ட ராக்ஷசாதிபதி இராவணன் இப்போது தன் எல்லா அமைச்சர்களுடனும் சேர்ந்து எதைச் செய்ய வேண்டும் என்று ஆலோசிக்கிறான்.
Verse 20
इतिब्रुवाणासरमाराक्षसीसीतयासह ।सर्वोद्योगेनसैन्यानांशब्दंशुश्रावभैरवम् ।।।।
இவ்வாறு சீதையுடன் பேசிக் கொண்டிருந்த ராக்ஷசி சரமா, படைகள் எல்லாவிதத் தயாரிப்புகளிலும் ஈடுபடுவதால் எழுந்த பயங்கரமான ஆரவாரத்தை கேட்டாள்.
Verse 21
दण्डनिर्घातवादिन्याश्रुत्वाभेर्यामहास्वनम् ।उवाचसरमासीतामिदंमधुरभाषिणी ।।।।
தண்டங்களும் கதைகளும் மோதும் ஒலிபோல் முழங்கும் பேரியின் பெருநாதத்தைக் கேட்ட மధுரவாணி சரமா சீதையிடம் இவ்வாறு கூறினாள்.
Verse 22
सन्नाहजननीह्येषाभैरवाभीरु: भेरिका ।भेरीनादंचगम्भीरंशृणुतोयदनिःस्वनम् ।।।।
ஹே அஞ்சுபவளே! இந்தப் பயங்கரமான பேரி முழக்கம் போர்ச் சன்னாஹத்தின் காரணம்; மழைமேகத்தின் இடிமுழக்கம்போல் ஆழமாய் ஒலிக்கும் பேரிநாதத்தை கேள்.
Verse 23
कल्प्यन्तेमत्तमातङ्गायुज्यन्तेरथवाजिन ।हृष्यन्तेतुरगारूढाःप्रासहस्तस्सहस्रशः ।।।।
மத்த யானைகள் அணிவகுக்கப்படுகின்றன; ரதங்களும் குதிரைகளும் பூட்டப்படுகின்றன. கையில் ஈட்டியுடன் ஆயிரக்கணக்கான குதிரை வீரர்கள் ஏறிக்கொண்டு மகிழ்கிறார்கள்॥
Verse 24
तत्रतत्रचसन्नद्धास्सपततनिपदातयः ।अपूर्यन्तेराजमार्गास्सैन्यैरद्भुतदर्शनैः ।।।।वेगवभदिन्नदभदिश्चतोयौघैरिवसागरः ।
இங்கும் அங்கும் ஆயுதம் தரித்த காலாட்கள் திரண்டு வருகின்றனர். அதிசயத் தோற்றமுள்ள படைகளால் அரசவீதிகள் நிரம்புகின்றன—வேகமுடன் ஓடி, கர்ஜித்து—பெருவெள்ளப் பிரவாகங்களால் கடல் பொங்குவது போல॥
Verse 25
शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।।।
பார்—ராட்சசர்களின் பிரகாசமான ஆயுதங்கள், தோல் கேடயங்கள், கவசங்கள், மேலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட ரதங்கள், குதிரைகள், யானைகள் ஆகியவற்றின் ஒளி. மகிழ்ச்சியுற்ற வலிமைமிக்க ராட்சசர்களின் இவ்விரைவு; அவர்கள் பல நிற ஒளியைச் சிதற விடுகின்றனர்—கோடை வெப்பத்தில் தீ காடை எரித்துக் கொண்டு ஜ்வாலையைப் பரப்புவது போல॥
Verse 26
शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।6.33.25।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।6.33.26।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।6.33.27।।
பார்—பிரகாசமான ஆயுதங்கள், தோல் கேடயங்கள், கவசங்கள், மேலும் அலங்கரிக்கப்பட்ட ரதங்கள், குதிரைகள், யானைகள். இது மகிழ்ச்சியுடன் கூடும் வலிமைமிக்க ராட்சச வீரர்களின் உற்சாகக் கலகலப்பாகும்॥
Verse 27
शस्त्राणांचप्रसन्नानांचर्मणांवर्मणांतथा ।।6.33.25।।रथवाजिगजानांचभूषितानांचराक्षसाम् ।संभ्रमोराक्षसामेषहृषितानांतरस्विनाम् ।।6.33.26।।प्रभांविसृजतांपश्यनानावर्णांसमुत्थिताम् ।वनंनिर्धहतोघर्मेयथारूपंविभावसोः ।।6.33.27।।
அவர்கள் ஒளியைப் பரப்புவதைப் பார்—பல நிறங்களான பிரகாசம் எழுந்து விரிகிறது; கோடை வெப்பத்தில் காட்டை எரித்தழிக்கும் அக்கினி தன் இயல்புருவை வெளிப்படுத்துவது போல.
Verse 28
घण्टानांशृणुनिर्घोषंरथानांशृणुनिःस्वनम् ।हयानांहेषमाणानांशृणुतूर्यध्वनिंयथा ।।।।उद्यतायुधहस्तानांराक्षसेन्द्रानुयायिनाम् ।सम्भ्रमोरक्षसामेषतुमुलोरोमहर्षणः ।।।।
மணிகளின் முழக்கம் கேள், தேர்களின் கடகட ஒலி கேள்; குதிரைகளின் கிண்ணென்ற குரல், தூரிய நாதம் போன்ற பேரொலி கேள். ஆயுதங்களை உயர்த்திய கைகளுடன் முன்னேறும் ராக்ஷசேந்திரனின் பின்தொடர்வோர் ராக்ஷசர்களின் இக்கலக்கம் மிகத் துமுலமாகவும் ரோமஞ்சம் தருவதாகவும் உள்ளது.
Verse 29
घण्टानांशृणुनिर्घोषंरथानांशृणुनिःस्वनम् ।हयानांहेषमाणानांशृणुतूर्यध्वनिंयथा ।।6.33.28।।उद्यतायुधहस्तानांराक्षसेन्द्रानुयायिनाम् ।सम्भ्रमोरक्षसामेषतुमुलोरोमहर्षणः ।।6.33.29।।
ஆயுதங்களை உயர்த்திய ராக்ஷசேந்திரனின் பின்தொடர்வோர் ராக்ஷசர்களின் இக்கலக்கம் துமுலமாகவும் ரோமஞ்சம் தருவதாகவும் உள்ளது.
Verse 30
श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।।।
துயரை அழிக்கும் திருமகள் உன்னை அணைவாள்; ராக்ஷசர்களுக்கு அச்சம் வந்து சேரும். தாமரை இதழ் போன்ற கண்களையுடைய ராமன்—தைத்யர்களுக்கு எதிராக வாசவன் போல—கோபத்தை வென்று, அளவிட முடியாத வீரத்துடன், போரில் ராவணனை வதைத்து உன்னை மீண்டும் அடைவான்; உன் கணவன் உன்னை மீட்டெடுப்பான்.
Verse 31
श्रीस्त्वांभजतिशोकघ्नीरक्षसांभयमागतम् ।रामःकमलपत्राक्षोदैत्यानामिववासवः ।।6.33.30।।निर्जित्यजितक्रोधस्त्वामचिन्तपराक्रमः ।रावणंसमरेहत्वाभर्तात्वाऽधिगमिष्यति ।।6.33.31।।
கோபத்தை வென்று, அளவிட முடியாத வீரத்துடன், உன் கணவன் போரில் ராவணனை வதைத்து உன்னை மீண்டும் அடைவான்.
Verse 32
विक्रमिष्यतिरक्षस्सुभर्तातेसहलक्ष्मणः ।यथाशत्रुषुशत्रुघ्नोविष्णुनासहवासवः ।।।।
தேவி! உன் சுபர்த்தா ஸ்ரீராமன் லக்ஷ்மணனுடன் கூடி ராக்ஷஸர்கள்மேல் தன் வீரத்தை வெளிப்படுத்துவான்—விஷ்ணுவுடன் சேர்ந்து பகைநாசகனான வாசவன் (இந்திரன்) பகைவர்களை அடக்கியதுபோல.
Verse 33
हिरामस्यक्षिप्रमङ्कागतांसतीम् ।अहंद्रक्ष्यामिसिद्धार्धांत्वांशत्रौविनिपातिते ।।।।
விரைவிலேயே நான் உன்னை—சதியாகவும் மீண்டும் மானம் பெற்றவளாகவும்—பகைவன் வீழ்ந்த பின், நோக்கம் நிறைவேறி, ஸ்ரீராமனின் மடியில் அமர்ந்திருப்பதை காண்பேன்.
Verse 34
अश्रूण्यानन्दजानित्वंवर्तयिष्यसिशोभने ।समागम्यपरिष्वज्यतस्योरसिमहोरसः ।।।।
சோபனே! அவரைச் சந்தித்து, பரந்த மார்புடைய ராமனின் மார்பில் அணைக்கப்பட்டபோது நீ ஆனந்தக் கண்ணீர் சிந்துவாய்.
Verse 35
अचिरान्मोक्ष्यतेसीते देवितेजघनंगताम् ।धृतामेताम्बहून्मासान्वेणींरामोमहाबलः ।।।।
சீதே, தேவி! மிக விரைவில் மகாபலன் ராமன், பல மாதங்களாக இடுப்புவரை தொங்கியுள்ள உன் இந்த ஒரே சடைமுடியை அவிழ்த்துவிடுவான்.
Verse 36
तस्यदृष्टवामुखंदेवी पूर्णचन्द्रमिवोदितम् ।मोक्ष्यसेशोकजंवारिनिर्मोकमिवपन्नगी ।।।।
தேவி! உதித்த பூர்ணசந்திரனைப் போன்ற அவரது முகத்தைப் பார்த்தவுடன், பாம்பினி தன் தோலை உதிர்ப்பதுபோல் நீ சோகத்தால் வந்த கண்ணீரைத் துறப்பாய்.
Verse 37
रावणंसमरेहत्वानचिराद्धेवी: मैथिली: ।त्वयासमग्रःप्रिययासुखार्होलप्स्यतेसुखम् ।।।।
தேவி மைதிலி! விரைவில் போரில் ராவணனை வதைத்து, உன்னைத் தன் அருகில் பெற்றுத்—பிரியையுடன் முழுமையடைந்து—சுகத்திற்குத் தகுதியான உன் பிரியன் சுகத்தை அடைவான்.
Verse 38
समागतात्वंवीर्येणमोदिष्यसिमहात्मना ।सुवर्षेणसमायुक्तायथासस्येनमेदिनी ।।।।
அந்த மகாத்மன் வருகையால், அவன் வீரப் பராக்கிரமத்தினால் நீ மகிழ்வாய்; நல்ல மழையால் வளம் பெற்ற பூமி பயிர்களால் களிப்பதுபோல்.
Verse 39
गिरिवरमभितोऽनुवर्तमानोहयइवमण्डलमाशुयःकरोति ।तमिहशरणमभ्युपैहिदेवंदिवसकरंप्रभवोह्ययंप्रजानाम् ।।।।
மிகச் சிறந்த மலையைச் சுற்றி ஓடும் குதிரைபோல் விரைவில் தன் வட்டத்தை நிறைவு செய்பவன்—அந்த தேவன் திவாகரன் சூரியனை இங்கே சரணடை; ஏனெனில் அவனே உயிர்களின் தோற்றமும் தாங்குதலும் ஆவான்.
The sarga addresses captivity ethics and psychological survival: Sītā’s despair is met by Saramā’s compassionate intervention, which combines emotional care with truthful intelligence—an act of moral agency by a rākṣasī operating under Rāvaṇa’s regime.
Dharma is portrayed as protective order rather than mere power: Rāma’s righteousness is framed as an active safeguard for allies, while Sītā is guided toward steadiness through assurance, discernment about threats, and a final gesture of śaraṇāgati (refuge) in the Sun as cosmic regulator.
Key landmarks include the ocean crossing and Rāma’s encampment on the southern seashore, contrasted with Laṅkā’s internal royal road and war infrastructure (drums, chariots, elephants), culminating in the cultural-religious invocation of Divasakara (the Sun) as a refuge.