Sarga 3
लङ्कादुर्गवर्णनम् (Description of Lanka’s Fortifications and Forces)
युद्धकाण्ड
சுக்ரீவனின் நியாயமான ஆலோசனையை கேட்ட பின், ஸ்ரீராமர் ஹனுமானை நோக்கி—எதிரியின் படை அளவு, நுழையக் கடினமான வாயில்களின் எண்ணிக்கையும் தன்மையும், பாதுகாப்பு ஏற்பாடுகள், ராக்ஷஸர் குடியிருப்புகள்—இவற்றைத் துல்லியமாக அறிக்கையிடுமாறு கேட்டார். வாக்குத் திறனில் முதன்மையான ஹனுமான், கோட்டமைப்பை ஒழுங்காக விளக்க ஒப்புக்கொண்டார். ஹனுமான் லங்கையை செழிப்பும் எப்போதும் போர்க்காவலும் கொண்ட நகரமாக வர்ணித்தார்—ரதங்கள், மதம் கொண்ட யானைகள், எண்ணிலடங்கா ராக்ஷஸர்கள்; உயரமும் அகலமும் கொண்ட வாயில்கள், உலோகத்தால் உறுதிப்படுத்தப்பட்ட கதவுகள், இரும்புக் கம்பிகள்; அம்புகளும் கற்களும் எறியும் இயந்திரங்கள், ‘சதக்னி’ போன்ற முள் ஆயுதங்களுடன் தயாரான காவலர்கள். நகரைச் சுற்றி ரத்தினம் பதித்த பொன் மதில், குளிர்ந்த நீர் நிரம்பிய ஆழ்ந்த அகழிகள்—மீன்களும் முதலைகளும் நிறைந்தவை; இயந்திரங்களால் உயர்த்தப்படும் நகரும் பாலங்கள் நுழைவைக் கட்டுப்படுத்துகின்றன. ராவணனின் இடையறாத விழிப்பையும், ஒவ்வொரு வாயிலிலும் படைநியமனப் பகிர்வையும் கூறி, கடலைக் கடத்தல் நிறைவேறினால் லங்கையின் வீழ்ச்சி உறுதியெனும் தந்திர முடிவை எடுத்துரைத்தார். இறுதியில், சுபநேரம் பார்த்து விரைவாகப் படையை இயக்குமாறு ஹனுமான் ஸ்ரீராமரைத் தூண்டினார்.
Shlokas
Verse 1
सुग्रीवस्यवचश्श्रुत्वाहेतुमत्परमार्थवत् ।प्रतिजग्राहकाकुत्स्थोहनूमन्तमथाब्रवीत् ।।।।
சுக்ரீவனின் காரணமுள்ள, ஆழ்ந்த பொருளுடைய சொற்களை கேட்ட காகுத்ஸ்த ராமன் அவற்றை ஏற்றுக்கொண்டு, பின்னர் ஹனுமானிடம் கூறினான்।
Verse 2
तपसासेतुबन्धेनसागरोच्छोषणेनच ।सर्वथासुसमर्थोऽस्मिसागरस्यास्यलङ्घने ।।।।
தவத்தினாலோ, சேது கட்டுவதினாலோ, அல்லது கடலை வற்றச் செய்வதினாலோ—எந்த வழியிலாயினும்—இந்தக் கடலைத் தாண்ட நான் முழுமையாக வல்லவன்.
Verse 3
कतिदुर्गाणिदुर्गायालङ्कायाब्रूहितानिमे ।ज्ञातुमिच्छामितत्सर्वंदर्शनादिववानर ।।।।
வானரனே! வெல்லற்கரிய இலங்கைக்கு எத்தனை கோட்டைகள்/பாதுகாப்புக் கோட்டங்கள் உள்ளனவோ அவற்றை எனக்குச் சொல். நீ கண்டதுபோலவே அனைத்தையும் நான் அறிய விரும்புகிறேன்॥
Verse 4
बलस्यपरिमाणंचद्वारदुर्गक्रियामपि ।गुप्तिकर्मचलङ्कायारक्षसांसदनानिच ।।।।यथासुखंयथावच्छलङ्कायामसिदृष्टवान् ।सर्वमाचक्ष्वतत्त्वेनसर्वथाकुशलोह्यसि ।।।।
அவர்களின் படை அளவு, ஊடுருவ இயலாத வாயில்-கோட்டைகளின் அமைப்பு, லங்கையின் மறைக் காவல் முறைகள், மேலும் ராட்சசர்களின் குடியிருப்புகள்—இவையெல்லாம் எனக்குச் சொல்லுங்கள்।
Verse 5
बलस्यपरिमाणंचद्वारदुर्गक्रियामपि । गुप्तिकर्मचलङ्कायारक्षसांसदनानिच ।।6.3.4।।यथासुखंयथावच्छलङ्कायामसिदृष्टवान् ।सर्वमाचक्ष्वतत्त्वेनसर्वथाकुशलोह्यसि ।।6.3.5।।
லங்கையில் நீங்கள் எளிதாகவும் முறையாகவும் கண்டதனை எல்லாம் உண்மையுடன் கூறுங்கள்; ஏனெனில் நீங்கள் எல்லாவிதத்திலும் திறமைமிக்கவர்.
Verse 6
श्रुत्वारामस्यवचनंहनुमान्मारुतात्मजः ।वाक्यंवाक्यविदांश्रेष्ठोरामंपुनरथाब्रवीत् ।।।।
ராமரின் சொற்களை கேட்ட மாருதாத்மஜன் ஹனுமான்—வாக்குத் திறனில் சிறந்தவன்—பின்னர் மீண்டும் ராமரிடம் இவ்வாறு உரைத்தான்.
Verse 7
श्रूयतांसर्वमाख्यास्येदुर्गकर्मविधानतः ।गुप्तापुरीयथालङ्कारक्षिताचयथाबलैः ।।।।
கேளுங்கள்; நான் அனைத்தையும் விளக்குகிறேன்—கோட்டைப் பணிகளின் அமைப்பு எவ்வாறு உள்ளது, லங்கை நகரம் எவ்வாறு மறைவாகப் பாதுகாக்கப்படுகிறது, மேலும் படைகளால் எவ்வாறு காக்கப்படுகிறது என்பதையும்.
Verse 8
राक्षसाश्चयथास्निग्धारावणस्यचतेजसा ।परांसमृद्धिंलङ्कायास्सागरस्यचभीमताम् ।।।।विभागंचबलौघस्यनिर्देशंवाहनस्यच ।एवमुक्त्वाकपिश्रेष्ठःकथयामासतत्त्ववित: ।।।।
நான் உரைப்பேன்—இராட்சசர்கள் ராவணனை எவ்வாறு அன்பு-பக்தியுடன் பற்றியுள்ளனர், அவன் தேஜஸால் எவ்வாறு அடங்கியுள்ளனர்; லங்கையின் பேர்செழிப்பு மற்றும் கடலின் அச்சமூட்டும் இயல்பையும்।
Verse 9
राक्षसाश्चयथास्निग्धारावणस्यचतेजसा ।परांसमृद्धिंलङ्कायास्सागरस्यचभीमताम् ।।6.3.8।।विभागंचबलौघस्यनिर्देशंवाहनस्यच ।एवमुक्त्वाकपिश्रेष्ठःकथयामासतत्त्ववित: ।।6.3.9।।
அவன் படைத்தொகுதியின் பிரிவுகளையும், வாகனங்களின் அமைப்பையும் கூறினான்; இவ்வாறு சொல்லி, தத்துவம் அறிந்த கபிகளில் சிறந்தவன் பின்னர் விரிவாக உரைக்கத் தொடங்கினான்।
Verse 10
हृष्टप्रमुदितालङ्कामत्तद्विपसमाकुला ।महतीरथसंपूर्णारक्षोगणसमाकुला ।।।।
மகிழ்ச்சியால் உல்லாசித்த பெரும் லங்கா மதயானைகளால் நெருக்கமாயிருந்தது; ரதங்களால் நிரம்பி, ராட்சசக் கூட்டங்களால் களைகட்டியது।
Verse 11
दृढबद्धकवाटानिमहापरिघवन्तिच ।द्वाराणिविपुलान्यस्याश्चत्वारिसुमहान्तिच ।।।।
அதன் நுழைவாயில்கள் அகலமானவை; கதவுக் கபாடங்கள் உறுதியாகப் பூட்டப்பட்டு, பெரும் இரும்புக் கம்பிகளால் வலுப்படுத்தப்பட்டிருந்தன; மேலும் நான்கு மிகப் பெரிய பிரதான வாயில்களும் இருந்தன।
Verse 12
तत्रेषूपलयन्त्राणिबलवन्तिमहान्तिच ।आगतंपरसैन्यंतैस्तत्रप्रतिनिवार्यते ।।।।
அங்கே அம்புகளையும் கற்களையும் எறிய வல்ல, பெரும் இயந்திரங்கள் இருந்தன; அவற்றால் வருகிற பகைச் சேனை அங்கேயே தடுத்து பின்னோக்குத் தள்ளப்பட்டது।
Verse 13
द्वारेषुसंस्कृताभीमाःकालायसमयाश्शिताः ।शतशोरचितावीरैश्शतघ्नयोरक्षसांगणै ।।।।
வாசல்களில் கரிய இரும்பால் செய்யப்பட்டு கூர்மையாக்கப்பட்ட அச்சமூட்டும் சதக்னிகள், ராட்சச வீரக் குழுக்களால் நூற்றுக்கணக்காக அமைக்கப்பட்டிருந்தன।
Verse 14
सौवर्णस्तुमहांस्तस्याःप्राकारोदुष्प्रधर्षणः ।मणीविद्रुमवैदूर्यमुक्ताविरचितान्तरः ।।।।
ஆனால் அதன் பெரும் மதில் பொன்னால் ஆனதும் தாக்க இயலாததும்; இடையிடையே மணிகள், பவளம், வைடூரியக் கற்கள், முத்துகள் பதிக்கப்பட்டிருந்தன।
Verse 15
सर्वतश्चमहाभीमाश्शीततोयवहाश्शुभाः ।अगाधाग्राहवत्यश्चपरिखामीनसेविता ।।।।
எல்லாத் திசைகளிலும் அழகியதாயினும் அச்சமூட்டும் அகழிகள் இருந்தன; அவற்றில் பனிப்போல் குளிர்ந்த நீர் ஓடியது; அவை அளவிட முடியாத ஆழமுடையவை, முதலைகளும் மீன்களும் நிறைந்தவை।
Verse 16
द्वारेषुतासांचत्वारस्सङ्क्रमाःपरमायताः ।यन्त्रैरुपेताबहुभिर्महद्भिर्गृहपङ्क्तिभिः ।।।।
அவற்றின் வாசல்களில் நான்கு மிக நீண்ட சங்க்ரமங்கள் (பாலங்கள்/நடப்புப் பாதைகள்) இருந்தன; பல பெரிய இயந்திரங்களால் அமைக்கப்பட்டு, இருபுறமும் பெரிய கட்டட வரிசைகளால் சூழப்பட்டிருந்தன।
Verse 17
त्रायन्तेसङ्क्रमास्तत्रपरसैन्यागतेसति ।यन्त्रैस्तैरवकीर्यन्तेपरिखासुसमन्ततः ।।।।
எதிர்சேனை அங்கு வந்தபோது அந்த சங்க்ரமங்கள் பாதுகாக்கப்பட்டன; அந்த இயந்திரங்களால் அணுகும் பாதைகள் எல்லாத் திசைகளிலும் அகழிகளுக்குள் இழுத்து வீழ்த்தப்பட்டு, நுழைவு தடுக்கப்பட்டது।
Verse 18
एकस्त्वकम्प्योबलवान्सङ्क्रमस्सुमहादृढः ।काञ्चनै र्बहुभिस्स्तम्भैर्वेदिकाभिश्चशोभितः ।।।।
ஒரு கடப்புப் பாதை அசையாதது, வலிமைமிக்கது, மிகுந்த உறுதியுடையது; பல பொன் தூண்களாலும் வேதிகைகளாலும் அலங்கரித்து ஒளிர்ந்தது.
Verse 19
स्वयंप्रकृतिमापन्नोयुयुत्सूराम रावण: ।उत्थितश्चाप्रमत्तश्चबलानामनुदर्शने ।।।।
ஓ ராமா, ராவணன் தானே தன் இயல்பிற்கே உட்பட்டு போருக்கு ஆவலுற்றவன்; எழுந்து செயலில் ஈடுபட்டு, எப்போதும் விழிப்புடன் தன் படைகளின் அமைப்பை கண்காணிக்கிறான்.
Verse 20
लङ्कापुनर्निरालम्बादेवदुर्गाभयावहा ।नादेयंपार्वतंवान्यंकृत्रिमंचचतुर्विधम् ।।।।
மேலும் லங்கா உயரத்தில் ஆதாரமின்றி நிற்கும், தேவர்களுக்கும் அணுக இயலாத, அச்சமூட்டும் கோட்டையாகும்; அங்கு நான்கு வகை அரண் பாதுகாப்பு—நதியரண், மலைஅரண், வனஅரண், செயற்கை மதில்கள்.
Verse 21
स्थितापारेसमुद्रस्यदूरपारस्यराघव ।नौपथोपिश्चनास्त्यत्रनिरादेशश्चसर्वशः ।।।।
ஓ ராகவா, அது கடலின் மிகத் தொலைவான அப்பால் கரையில் உள்ளது—தாண்ட இயலாத கடல் அது; அங்கே கப்பல் வழியும் இல்லை, எல்லாத் திசைகளிலும் அணுகும் வழி அற்றது.
Verse 22
शैलाग्रेरचितादुर्गासापुरैर्देवपुरोपमा ।वाजिवारणासम्पूर्णालङ्कापरमदुर्जया ।।।।
மலைச்சிகரத்தில் கோட்டையாக அமைக்கப்பட்ட அந்த நகரம் தேவபுரியைப் போல் ஒளிர்ந்தது. குதிரைகளும் யானைகளும் நிறைந்த அந்த இலங்கை மிகுந்து வெல்லற்கரியதாயிருந்தது॥
Verse 23
परिखाश्चशतघ्नयश्चयन्त्राणिविविधानिच ।शोभयन्तिपुरींलङ्कांरावणस्यदुरात्मनः ।।।।
அகழிகள், சதக்னி ஆயுதங்கள், பலவகை இயந்திரங்கள்—இவை அனைத்தும் துராத்மன் ராவணனுடைய இலங்கை நகரை அலங்கரித்தன॥
Verse 24
अयुतंरक्षसामत्रपूर्वद्वारंसमाश्रितम् ।शूलहस्तादुराधर्षास्सर्वेखङ्गाग्रयोधिनः ।।।।
அங்கே கிழக்கு வாயிலில் பத்தாயிரம் ராக்ஷசர்கள் நிலைபெற்றிருந்தனர். அவர்கள் சூலத்தை ஏந்தியவர்கள், போரில் வெல்லற்கரியவர்கள்; அனைவரும் வாளின் முனையில் முன்னணியில் போரிடுவோர்॥
Verse 25
नियुतंरक्षसामत्रदक्षिणद्वारमाश्रितम् ।चतुरङ्गेणसैन्येनयोधास्तत्राप्यनुत्तमाः ।।।।
தெற்கு வாயிலிலும் ஒரு நியுதம் (லட்சம்) ராக்ஷசர்கள் நிலைபெற்றிருந்தனர். நான்கு அங்கங்களுடைய சேனையால் ஆதரிக்கப் பெற்று, அங்குள்ள வீரர்களும் ஒப்பற்றவர்களே॥
Verse 26
प्रयुतंरक्षसामत्रपश्चिमद्वारमाश्रितम् ।चर्मखङ्गधरास्सर्वेतथासर्वास्त्रकोविदाः ।।।।
மேற்கு வாயிலில் ராக்ஷஸர்களின் ஒரு ‘ப்ரயுத’ படை நிறுத்தப்பட்டுள்ளது—அனைவரும் தோற்கவசமும் வாளும் தாங்கி, பலவகை ஆயுதப் பயன்பாட்டில் தேர்ந்தவர்கள்.
Verse 27
न्यर्बुदंरक्षसामत्राप्युत्तरद्वारमाश्रितम् ।रथिनश्चाश्ववाहाश्चकुलपुत्त्रास्सुपूजिताः ।।।।
வடக்கு வாயிலிலும் ராக்ஷஸர்களின் ஒரு ‘ந்யர்புத’ படை அமர்த்தப்பட்டுள்ளது—ரத வீரரும் குதிரைப் படையினரும், குலீனக் குலப்புத்ரர்கள், மதிப்புடன் போற்றப்பட்டவர்கள்.
Verse 28
शतशोऽथसहस्राणिमध्यमंस्कन्धमाश्रिताः ।यातुधानादुराधर्षास्साग्रकोटिश्चरक्षसाम् ।।।।
நகரின் நடுப்பகுதியில் நூறுகளும் ஆயிரங்களுமாக அணுக முடியாத யாதுதானர்கள் குவிந்துள்ளனர்; ராக்ஷஸர்கள் எண்ணிக்கை சாக்ர கோடிகளுக்கும் மேலாக உள்ளது.
Verse 29
तेमयासङ्क्रमाभग्नाःपरिखाश्चावपूरिताः ।दग्धाचनगरीलङ्काप्राकाराश्चावसादिताः ।।।।बलैकदेशःक्षपितोराक्षसानांमहात्मनाम् ।
நான் அந்தச் சங்க்ரமப் பாதைகளை உடைத்தேன், அகழிகளை மண்ணால் நிரப்பினேன்; லங்கா நகரை எரித்தேன், மதில்களையும் இடித்தேன். அந்த மகாத்ம ராக்ஷஸர்களின் படையில் ஒரு பகுதி அழிந்தது.
Verse 30
येनकेनतुमार्गेणतरामवरुणालयम् ।हतेतिनगरीलङ्कावानरैरवधार्यताम् ।। ।।
எந்த வழியிலாயினும் வருணாலயமான கடலை நாம் கடப்போம்; வானரர்கள் கடந்து விட்டால், லங்கா நகரம் ஏற்கெனவே அழிந்ததென உறுதியாகக் கருதப்படுக.
Verse 31
अङ्गदोद्विविदोमैन्दोजाम्बवान्पनसोऽनलः ।नीलस्सेनापतिश्चेवबलशेषेणकिंतव ।।।।प्लवमानाहिगत्वातांरावणस्यमहापुरीम् ।।।।सपर्वतवनांभित्त्वासखातांचसप्रतोरणाम् ।सप्राकारांसभवनामानयिष्यन्तिराघव ।।।।
அங்கதன், த்விவிதன், மைந்தன், ஜாம்பவான், பனசன், அனலன், மேலும் சேனாபதி நீலன்—இவர்கள் இங்கே இருக்க, ஓ ராகவா, மீதமுள்ள சேனை உனக்கு எதற்கு? அவர்கள் தாவிப் பாய்ந்து ராவணனின் மகாநகரை அடைந்து, மலை-வனம், அகழி, தோரண வாயில்கள், மதில்கள், மாளிகைகள் ஆகியவற்றை உடைத்து உள்ளே புகுவார்கள்।
Verse 32
अङ्गदोद्विविदोमैन्दोजाम्बवान्पनसोऽनलः ।नीलस्सेनापतिश्चेवबलशेषेणकिंतव ।।6.3.31।।प्लवमानाहिगत्वातांरावणस्यमहापुरीम् ।।6.3.32।।सपर्वतवनांभित्त्वासखातांचसप्रतोरणाम् ।सप्राकारांसभवनामानयिष्यन्तिराघव ।।6.3.33।।
அங்கதன், த்விவிதன், மைந்தன், ஜாம்பவான், பனசன், அனலன், மேலும் சேனாபதி நீலன்—இவர்கள் இங்கே இருக்க, ஓ ராகவா, மீதமுள்ள சேனை உனக்கு எதற்கு? அவர்கள் தாவிப் பாய்ந்து ராவணனின் மகாநகரை அடைந்து, மலை-வனம், அகழி, தோரண வாயில்கள், மதில்கள், மாளிகைகள் ஆகியவற்றை உடைத்து உள்ளே புகுவார்கள்।
Verse 33
अङ्गदोद्विविदोमैन्दोजाम्बवान्पनसोऽनलः ।नीलस्सेनापतिश्चेवबलशेषेणकिंतव ।।6.3.31।।प्लवमानाहिगत्वातांरावणस्यमहापुरीम् ।।6.3.32।।सपर्वतवनांभित्त्वासखातांचसप्रतोरणाम् ।सप्राकारांसभवनामानयिष्यन्तिराघव ।।6.3.33।।
அங்கதன், த்விவிதன், மைந்தன், ஜாம்பவான், பனசன், அனலன், மேலும் சேனாபதி நீலன்—இவர்கள் இங்கே இருக்க, ஓ ராகவா, மீதமுள்ள சேனை உனக்கு எதற்கு? அவர்கள் தாவிப் பாய்ந்து ராவணனின் மகாநகரை அடைந்து, மலை-வனம், அகழி, தோரண வாயில்கள், மதில்கள், மாளிகைகள் ஆகியவற்றை உடைத்து உள்ளே புகுவார்கள்।
Verse 34
एवमाज्ञापयक्षिप्रंबलानांसर्वसङ्ग्रहम् ।मुहूर्तेनतुयुक्तेनप्रस्थानमभिरोचय ।।।।
ஆகையால் உடனே எல்லாப் படைகளையும் முழுமையாகச் சேர்த்துக் கொள்ள ஆணையிடுங்கள்; ஏற்ற, சுபமான முஹூர்த்தத்தில் புறப்படுதலை ஒப்புதல் அளியுங்கள்।
Frequently Asked Questions
The pivotal action is Rama’s decision to ground warfare in verified intelligence: he formally requests detailed, truthful reconnaissance before committing the army, modeling rājadharma as evidence-based command rather than impulse.
The chapter teaches that dharmic action in crisis requires disciplined speech and accurate knowledge: Hanuman’s truthful, structured report and Rama’s careful inquiry show that moral intent must be paired with strategic clarity.
Lanka is mapped as an island-fortress across the ocean (Varuna’s abode), protected by golden walls, deep moats with crocodiles and fish, engineered movable bridges, and four major gates with massive garrisons—an archetype of a ‘city-as-fort’ in epic military geography.