Sarga 21
सागरप्रतीक्षा-क्रोधप्रादुर्भावः (Rama’s Vigil at the Ocean and the Rise of Wrath)
युद्धकाण्ड
கடற்கரையில் ஸ்ரீஇராமன் குசப்புல்லை விரித்து கிழக்குநோக்கி அமர்ந்து, சாகரனுக்கு அஞ்சலி செலுத்தி, நியமவிரதத்துடன் படுத்து காவல்-விரதமாகக் காத்திருந்தான். மூன்று இரவுகள் கடந்தும் ‘நதிபதி’ சாகரன் முறையாகப் போற்றப்பட்டபோதும் பதிலளிக்கும் ஒரு ரூபமாகத் தோன்றவில்லை. அப்போது கட்டுப்பாட்டிலிருந்து தர்மமான கோபம் எழுந்தது. அமைதி, பொறுமை, நேர்மை, இனிய மொழி ஆகியவற்றை சில நிர்குணர் அல்லது அகந்தையாளர் பலவீனமாகக் கருதுவர் என்று இராமன் லக்ஷ்மணனிடம் நெறிவாக்கு உரைத்தான்; வெறும் சமாதானத்தால் மட்டும் புகழும் வெற்றியும் நிலைபெறாது என எச்சரித்தான். வானரசேனை காலால் கடக்கும்படி கடலை உலர்த்தவோ, பாம்புபோன்ற அம்புகளால் அதைத் துன்புறுத்தவோ தீர்மானித்து, பயங்கர வில்லை வளைத்தான். அம்புகள் நீரில் தீப்பொறிபோல் விழ, அலைகள் மலைபோல் எழ, சங்குகள்-சிப்பிகள் கலங்க, புகை எழுந்தது; பாதாள நாகரும் தானவரும் துயருற்றனர். அப்போது சௌமித்ரி முன்னே வந்து வில்லைப் பிடித்து இராமனைத் தடுத்து, பணிவுடன் “போதும்” என்றான்.
Shlokas
Verse 1
ततस्सागरवेलायांदर्भानास्तीर्यराघवः ।अञ्जलिंप्राङ्मुखःकृत्वाप्रतिशिश्येमहोदधेः ।।6.21.1।।बाहुंभुजगभोगाभमुपधायारिसूदनः ।
பின்பு ராகவன் கடற்கரையில் தர்பையைப் பரப்பி, கிழக்குமுகமாக அஞ்சலி செய்து, மஹோததியின் அருகே படுத்தான். அரிசூதனன் பாம்பின் வளையம்போல் சுருண்ட தன் புஜத்தைத் தலையணையாக வைத்தான்॥
Verse 2
वरकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः ।।6.21.2।।भुजैःपरमनारीणामभिमृष्टमनेकदा ।।6.21.3।।
சிறந்த பொன்னாலான கையுறை வளையங்களும், உயர்ந்த முத்து ஆபரணங்களும் அணிந்த அந்தத் தோள்கள், மேன்மைமிகு பெண்களால் பலமுறை அன்புடன் வருடப்பட்டிருந்தன।
Verse 3
वरकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः ।।6.21.2।।भुजैःपरमनारीणामभिमृष्टमनेकदा ।।6.21.3।।
சிறந்த பொன்னாலான கையுறை வளையங்களும், உயர்ந்த முத்து ஆபரணங்களும் அணிந்த அந்தத் தோள்கள், மேன்மைமிகு பெண்களால் பலமுறை அன்புடன் வருடப்பட்டிருந்தன।
Verse 4
चन्दनागुरुभिश्चैवपुरस्तादधिवासितम् ।बालसूर्यप्रकाशैश्चन्दनैरुपशोभितम् ।।6.21.4।।
அவை முன்பே சந்தனம், அகுரு மணத்தால் நறுமணமுற்று, உதயமான இளஞ்சூரிய ஒளிபோல் பிரகாசிக்கும் சந்தனப்பூச்சால் மேலும் அழகுற்றன।
Verse 5
शयनेचोत्तमाङ्गेनसीतायाश्शोभितंपुरा ।तक्षकस्येवसम्भोगगङ्गाजलनिषेचितम् ।।6.21.5।।
முன்னொரு காலம் படுக்கையில் சீதையின் உயர்ந்த அங்கத்தின் சான்னித்யத்தால் அது அழகுற்றது; தக்ஷகனின் சங்கம இன்பம்போல் கங்கைநீரால் சிந்தி அபிஷேகம்செய்யப்பட்டதுபோல் இருந்தது।
Verse 6
संयुगेयुगसङ्काशंशत्रूणांशोकवर्धनम् ।सुहृदानन्दनंदीर्घंसागरान्तव्यपाश्रयम् ।।6.21.6।।
போரில் அது யுகத்திற்குச் சமமான வல்லமை உடையது; பகைவரின் துயரை வளர்த்தது, நண்பர்களுக்கு ஆனந்தம் அளித்தது, மேலும் கடலால் சூழப்பட்ட பூமிபோல் விரிந்த பேராச்ரயமாக விளங்கியது।
Verse 7
असत्याचपुनस्सव्यंज्याघातविगतत्वचम् ।दक्षिणोदक्षिणंबाहुंमहापरिघसन्निभम् ।।6.21.7।।गोसहस्रप्रदारंमुपधायमहत्भुजम् ।अद्यमेमरणंवादतरणंसागरस्यवा ।।6.21.8।।तिरामोमतिंकृत्वामहाबाहुर्महोदधिम् ।अधिशिश्येचविधिवत्प्रयतोनियतोमुनिः ।।6.21.9।।
வில் நாணின் மீள்மீள் தாக்கத்தால் அவரது இடது புயம் கடினமாய், தோல் நீங்கியதுபோல் ஆனது; வலது புயம் பெரும் இரும்புத் தண்டுபோல், ஆயிரக் கணக்கான பசுதானங்களால் சோர்ந்தது. அப்போது அந்த மகாபுயன்—“இன்று எனக்கு மரணமோ, அல்லது இந்தக் கடலைக் கடத்தலோ” என்று உறுதி செய்தான். இவ்வாறு தீர்மானித்து, மகாபாஹு ராமன் முனிவன்போல் கட்டுப்பாடும் நியமமும் உடையவனாய், விதிப்படி மகோததியின் முன் படுத்துத் தவம் மேற்கொண்டான்।
Verse 8
असत्याचपुनस्सव्यंज्याघातविगतत्वचम् ।दक्षिणोदक्षिणंबाहुंमहापरिघसन्निभम् ।।6.21.7।।गोसहस्रप्रदारंमुपधायमहत्भुजम् ।अद्यमेमरणंवादतरणंसागरस्यवा ।।6.21.8।।तिरामोमतिंकृत्वामहाबाहुर्महोदधिम् ।अधिशिश्येचविधिवत्प्रयतोनियतोमुनिः ।।6.21.9।।
ஆயிரம் பசுதானம் செய்ததுபோல் சோர்ந்த தன் பெரும்புயத்தைத் தாங்கி ராமன் உறுதி கொண்டான்—“இன்று எனக்கு மரணமோ, அல்லது கடலைக் கடத்தலோ.”
Verse 9
असत्याचपुनस्सव्यंज्याघातविगतत्वचम् ।दक्षिणोदक्षिणंबाहुंमहापरिघसन्निभम् ।।6.21.7।।गोसहस्रप्रदारंमुपधायमहत्भुजम् ।अद्यमेमरणंवादतरणंसागरस्यवा ।।6.21.8।।तिरामोमतिंकृत्वामहाबाहुर्महोदधिम् ।अधिशिश्येचविधिवत्प्रयतोनियतोमुनिः ।।6.21.9।।
பெரும்புயம் கொண்ட ராமன் மகோததியை மனத்தில் நிலைநிறுத்தி, விதிப்படி படுத்தான்—தன்னடக்கம், நியமம் உடையவன்; முனிவனைப் போல.
Verse 10
तस्यरामस्यसुप्तस्यकुशास्तीर्णेमहीतले ।नियमादप्रमत्तस्यनिशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः ।।6.21.10।।
குசை பரப்பிய நிலத்தில் படுத்திருந்த, நியமவிரதத்தில் எப்போதும் விழிப்புடன் இருந்த ஸ்ரீராமனுக்கு மூன்று இரவுகள் விரைவாகக் கடந்தன॥
Verse 11
सत्रिरात्रोषितस्तत्रनयज्ञोधर्मवत्सलः ।उपासततदारामस्सागरंसरितांपतिम् ।।6.21.11।।
அங்கே மூன்று இரவுகள் தங்கி, அரசநீதியில் தேர்ந்தும் தர்மத்தில் அன்புடையவனுமான ஸ்ரீராமன், நதிகளின் அதிபதியான சாகரனை வழிபட்டு காத்திருந்தான்॥
Verse 12
नचदर्शयतेरूपंमन्दोरामस्यसागरः ।प्रयतेनापिरामेणयथार्हमभिपूजितः ।।6.21.12।।
தன்னடக்கமுடைய ஸ்ரீராமன் முறையாகப் போற்றி வழிபட்டபோதிலும், மந்தமான சாகரம் அவருக்கு தன் உருவத்தை வெளிப்படுத்தவில்லை॥
Verse 13
समुद्रस्यततःक्रुद्धोरामोरक्तान्तलोचनः ।समीपस्थमुवाचेदंलक्ष्मणंशुभलक्ष्मणम् ।।6.21.13।।
அப்போது கடலின்மேல் கோபமுற்று, கண்களின் மூலைகள் சிவந்தவனான ஸ்ரீராமன் அருகில் நின்ற சுபலக்ஷணன் லக்ஷ்மணனிடம் இவ்வாறு கூறினான்.
Verse 14
अवलेपस्समुद्रस्यनदर्शयतियत्स्वयम् ।प्रशमश्चक्षमाचैवआर्जवंप्रियवादिता ।।6.21.14।।असामर्थ्यंफल्नात्येतेनिर्गुणेषुसतांगुणाः ।
கடலின் அகந்தை இப்படிப்பட்டது; அது தானாகவே வந்து தன்னை வெளிப்படுத்தாது. அமைதி, பொறுமை, நேர்மை, இனிய மொழி—சத்புருஷரின் இவ்வறங்கள் தகுதியற்றவர்களிடம் காட்டப்படின் அவை பலவீனமெனவே கருதப்படுகின்றன.
Verse 15
आत्मप्रशंसिनंदृष्टंधृष्टंविपरिथावकम् ।सर्वत्रोत्सृष्टदण्डंचलोकस्सत्कुरुतेनरम् ।।6.21.15।।
தன்னைத் தானே புகழ்ந்து கொள்ளும், துடுக்குடன் மாறுபட நடக்கும், எங்கும் தண்டனை காட்டும் மனிதனையும் உலகம் மதிப்பதாகக் காணப்படுகிறது.
Verse 16
नसाम्नाशक्यतेकीर्तिर्नसाम्नाशक्यतेयशः ।प्राप्तुंलक्ष्मण लोकेऽस्मिन् ञ्जयोवारणमूर्धनि ।।6.21.16।।
லக்ஷ்மணா, இவ்வுலகில் சமாதானப் பேச்சினால் மட்டும் கீர்த்தியும் யசஸும் கிடையாது; போர்முனையில் வெற்றியும் அதனால் மட்டும் பெற முடியாது.
Verse 17
अद्यमद्बाणनिर्भग्नैर्मकरैर्मकरानिलयम् ।निरुद्धतोयंसौमित्रेप्लवभदिःपश्यसर्वतः ।।6.21.17।।
சௌமித்ரி, பார்—இன்று மகரங்களின் இருப்பிடமான இந்தக் கடலில் என் அம்புகளால் மகரங்கள் சிதறி விழ, நீர் அடைக்கப்பட்டதுபோல் உள்ளது; எங்கும் ப்லவகர்கள் துள்ளித் துள்ளி மிதந்து காணப்படுகின்றனர்.
Verse 18
महाभोगानिमत्स्यानांकरिणांचकराह ।भोगिनांपश्यनागानांमयाछिन्नानिलक्ष्मण ।।6.21.18।।
லக்ஷ்மணா, பார்—என்னால் வெட்டப்பட்ட பெரும் வளையங்களுடைய பெரிய மீன்கள், கடல் யானைகள், மேலும் மாபெரும் சுருள்களையுடைய நாகங்கள் இங்கே சிதறிக் கிடக்கின்றன।
Verse 19
सशङ्खशुक्तिजालंसमीनमकरंतथा ।अद्ययुद्धेनमहतासमुद्रंपरिशोषये ।।6.21.19।।
இன்று இந்த மாபெரும் போர்தாக்குதலால், சங்கு-சிப்பிகளின் வலைகளோடு, மீன்களும் மகரங்களும் உடனே, கடலை நான் வற்றச் செய்வேன்।
Verse 20
क्षमयाहिसमायुक्तंमामयंमकरालयः ।असमर्थंविजानातिधिक् क्षमामीदृशेजने ।।6.21.20।।
நான் பொறுமையுடன் இருந்ததனால், மகரங்களின் இருப்பிடமான இந்தக் கடல் என்னை இயலாதவன் என எண்ணுகிறது. இப்படிப்பட்டவன் அதை பலவீனமாகக் கருதினால், அத்தகைய பொறுமைக்கு நாணமே!
Verse 21
नदर्शयतिसाम्नामेसागरोरूपमात्मनः ।।6.21.21।।चापमानयसौमित्रेशरांश्चाशीविषोपमान् ।सागरंशोषयिष्यामिपद् भ्यांयान्तुप्लवङ्गमाः ।।6.21.22।।
சமாதானமாகப் பேசியும் கடல் எனக்கு தன் உண்மை இயல்பை வெளிப்படுத்தவில்லை. சௌமித்ரி, வில்லை கொண்டு வா; விஷநாகங்களைப் போன்ற அம்புகளையும் கொண்டு வா. நான் கடலை வற்றச் செய்வேன்—அப்போது வானரர்கள் காலால் நடந்து செல்லட்டும்।
Verse 22
नदर्शयतिसाम्नामेसागरोरूपमात्मनः ।।6.21.21।।चापमानयसौमित्रेशरांश्चाशीविषोपमान् ।सागरंशोषयिष्यामिपद् भ्यांयान्तुप्लवङ्गमाः ।।6.21.22।।
சமாதானமாகப் பேசியும் கடல் எனக்கு தன் உண்மை இயல்பை வெளிப்படுத்தவில்லை. சௌமித்ரி, வில்லை கொண்டு வா; விஷநாகங்களைப் போன்ற அம்புகளையும் கொண்டு வா. நான் கடலை வற்றச் செய்வேன்—அப்போது வானரர்கள் காலால் நடந்து செல்லட்டும்।
Verse 23
अद्याक्षोभ्यमपिक्रुद्धःक्षोभयिष्यामिसागरम् ।वेलासुकृतमर्यादंसहस्रोर्मिसमाकुलम् ।।6.21.23।।निर्मर्यादंकरिष्यामिसायायिकैर्वरुणालयम् ।महार्णवंक्षोभयिष्येमहादानवसङ्कुलम् ।।6.21.24।।
இன்று கோபத்தால் அசைக்க முடியாதவன் எனப் புகழப்படும் கடலையும் நான் கலக்குவேன். கரைகளால் அமைந்த மரியாதைக்குள் இருந்து ஆயிரம் அலைகளால் கலங்கும் வருணாலயத்தை என் அம்புகளால் எல்லை மீறச் செய்வேன்; மகாதானவர்களால் நிரம்பிய அந்த மாபெரும் கடலை நான் மத்துவேன்.
Verse 24
अद्याक्षोभ्यमपिक्रुद्धःक्षोभयिष्यामिसागरम् ।वेलासुकृतमर्यादंसहस्रोर्मिसमाकुलम् ।।6.21.23।।निर्मर्यादंकरिष्यामिसायायिकैर्वरुणालयम् ।महार्णवंक्षोभयिष्येमहादानवसङ्कुलम् ।।6.21.24।।
இன்று கோபத்தால் அசைக்க முடியாதவன் எனப் புகழப்படும் கடலையும் நான் கலக்குவேன். கரைகளால் அமைந்த மரியாதைக்குள் இருந்து ஆயிரம் அலைகளால் கலங்கும் வருணாலயத்தை என் அம்புகளால் எல்லை மீறச் செய்வேன்; மகாதானவர்களால் நிரம்பிய அந்த மாபெரும் கடலை நான் மத்துவேன்.
Verse 25
एवमुक्त्वाधनुष्पाणिःक्रोधविस्फारितेक्षणः ।बभूवरामोदुर्धर्षोयुगान्तानगिरिवज्वलन् ।।6.21.25।।
இவ்வாறு கூறி வில்லைக் கையில் ஏந்தி, கோபத்தால் விரிந்த கண்களுடன் ஸ்ரீராமன் அணுக இயலாதவனாய் ஆனான்—யுகாந்தத் தீ போல எரிந்து பிரகாசித்தான்.
Verse 26
सम्पीड्यचधनुर्घोरंकम्पयित्वाशरैर्जगत् ।मुमोचविशिखानुग्रान्वज्रानिवशतक्रतुः ।।6.21.26।।
அந்த பயங்கர வில்லைக் குனித்து, அம்புகளால் உலகை நடுங்கச் செய்து, அவர் கடுமையான அம்புகளை விட்டான்—சதக்ரது இந்திரன் வஜ்ரங்களை எறிவதுபோல்.
Verse 27
तेज्वलन्तोमहावेगास्तेजसासायकोत्तमाः ।प्रविशन्तिसमुद्रस्यसलिलंत्रस्तपन्नगम् ।।6.21.27।।
ஒளியால் எரிந்து, பேர்வேகத்துடன் சென்ற அந்த சிறந்த அம்புகள் கடல்நீரில் புகுந்தன; உள்ளிருந்த நாகங்கள் அச்சத்தால் நடுங்கின.
Verse 28
तोयवेगस्समुद्रस्यसनक्रमकरोमहान् ।सम्बभूवमहाघोरस्समारुतरवस्तदा ।।6.21.28।।
அப்போது கடலின் நீர்வேகம் மிகப் பெரிதாகவும் பேர்பயங்கரமாகவும் ஆனது—நக்ரங்களும் மகரங்களும் நிறைந்ததாக—காற்றுடன் சேர்ந்து கர்ஜித்து கலக்கமாய் பொங்கியது.
Verse 29
महोर्मिकुलाविततश्शङ्खजालसमावृतः ।सधूमःपरिवृत्तोर्मिस्सहसासीन्महोदधिः ।।6.21.29।।
பெரும் அலைக்கூட்டங்கள் விரிந்தும், சங்குகள்-சிப்பிகள் பரவியும் இருந்த அந்த மகாசமுத்திரம் திடீரென புகைமயமாய் ஆனது; அதன் அலைகள் சுழன்று எழுந்து கலங்கின।
Verse 30
व्यथिताःपन्नगाश्चासदनीप्तास्यादीप्तलोचनाः ।दानवाश्चमहावीर्याःपाताळतलवासिनः ।।6.21.30।।
நாகங்களும் துன்புற்றன—எரியும் படங்களுடன், ஒளிரும் கண்களுடன்; பாதாளத் தளங்களில் வாழும் மகாவீரிய தானவர்களும் அதுபோலக் கலங்கினர்।
Verse 31
ऊर्मयस्सिन्धुराजस्यसनक्रमकरास्तथा ।विन्द्यमन्दरसङ्काशास्समुत्पेतुस्सहस्रशः ।।6.21.31।।
அப்போது சிந்துராஜனான கடலின் அலைகள்—நக்ரங்களும் மகரங்களும் உடன்—விந்த்ய, மந்தர மலைச்சிகரங்களைப் போல ஆயிரமாயிரமாக எழுந்து பொங்கின।
Verse 32
आघूर्णिततरङ्गौघस्सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ।उद्वर्तितमहाग्राहस्संवृत्तस्सलिलाशयः ।।6.21.32।।
அலைகளின் பெருங்கூட்டம் சுழன்று கொந்தளித்தது; நாகரும் ராட்சசரும் கலங்கினர்; மகாகிராகங்கள் கலக்கத்தில் புரண்டு மேலெழுந்தன—அந்த நீர்வெளி முழுதும் பேரொலியுடன் தும்மென்று எழுந்தது।
Verse 33
ततस्तुतंराघवमुग्रवेगंप्रकर्षमाणंधनुरप्रमेयम् ।सौमित्रिरुत्पत्यसमुच्छवसन्तंमामेतिचोक्त्वादनुराललम्बे ।।6.21.33।।
அப்போது கடும் வேகத்துடன் அளவிட முடியாத வில்லை இழுத்துக் கொண்டும், மூச்சு திணறிக் கொண்டும் இருந்த ராகவனை நோக்கி சௌமித்ரி பாய்ந்து; “மா எதி—உன்னை அடக்கிக் கொள்” என்று சொல்லி வில்லைக் கையால் பற்றிக் கொண்டான்।
Frequently Asked Questions
The dilemma is how a dharmic leader should respond when respectful conciliation and ritual propriety receive no reciprocal acknowledgment: Rāma shifts from patient waiting (three nights under vow) to a threatened coercive act (drying/tormenting the ocean) to secure passage for the allied force.
The chapter frames restraint as a virtue that must be paired with discernment (naya): calmness and forbearance can be socially misread as incompetence, so ethical governance requires knowing when to escalate—yet also accepting corrective counsel, as shown when Lakṣmaṇa intervenes to prevent disproportionate destruction.
Key landmarks include the seashore (sāgara-velā) as a liminal boundary requiring negotiated passage, and the ocean as Varuṇa’s domain; culturally, the kuśa-grass bed, east-facing añjali, and vow-observance evoke ritual protocol, while Vindhya–Mandara comparisons provide a classical geographic-poetic scale for the surging waves.