
विभीषण–इन्द्रजित् संवादः (Vibhishana and Indrajit: Counsel, Boast, and Rebuttal)
युद्धकाण्ड
இந்த பதினைந்தாம் சர்க்கத்தில் ராக்ஷச சேனாதிபதி மேகநாதன் (இந்திரஜித்) மற்றும் விபீஷணன் இடையே கூர்மையான வாக்குவாதம் நிகழ்கிறது. ப்ருஹஸ்பதி போன்ற அறிவுடைய விபீஷணனின் எச்சரிக்கைகளை இந்திரஜித் பயத்தால் வந்தவை, தகாதவை எனத் தள்ளிவிட்டு இகழ்கிறான். குலத்தில் வீரமற்றவன் என அவமதித்து, “ராமன்–லக்ஷ்மணன் சாதாரண மனிதர்கள்; ஒரு சாதாரண ராக்ஷசனே போரில் அவர்களை வீழ்த்தலாம்” என்று அகந்தையுடன் கூறுகிறான். மேலும், ஒருகாலத்தில் இந்திரனைத் தாழ்த்தி, ஐராவதத்தையும் அடக்கினேன் எனப் போர்மிகு பெருமை பேசித் தன் அதிகாரத்தை உயர்த்திக் காட்டுகிறான். விபீஷணன் நீதிநெறி சார்ந்த திருத்தத்துடன் பதிலளிக்கிறான்—இந்திரஜித் தீர்மானத்தில் முதிர்ச்சியற்றவன், பேச்சில் தன்னைத் தானே அழிக்கும் வகையிலானவன்; அழிவு நெருங்குவதை அறிந்தும் ராவணனின் வழியை ஏற்று மயக்கத்தில் உள்ளவன். பொய்மையான நட்பு, தீங்கு விளைவிக்கும் ஆலோசனை ஆகியவற்றை கண்டித்து, நடைமுறை வழியையும் முன்வைக்கிறான்: சீதாதேவியை செல்வம், ரத்தினம், ஆபரணங்களுடன் ராமனிடம் ஒப்படைத்தால் துயரம் தீரும்; லங்கையின் முழு அழிவும் தவிர்க்கப்படும். இவ்வாறு அகந்தைமிகு போர்முனைத் திமிருக்கும், தர்மமயமான அரசநீதியும் யதார்த்த அபாய மதிப்பீடும் எதிரெதிராக நிறுத்தப்படுகின்றன.
Verse 1
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्तन्निशम्ययत्नेनविभीषणस्य ।ततोमहात्मावचनंबभाषेतत्रेन्द्रजिन्नैरृतयूथमुख्यः ।।6.15.1।।
பிரஹஸ்பதியினைப் போன்ற ஞானமுடைய விபீஷணனின் சொற்களை முயற்சியுடன் கவனமாகக் கேட்டபின், அங்கே ராக்ஷசப் படையின் தலைவனான மகாத்மா இந்திரஜித் உரையாடத் தொடங்கினான்.
Verse 2
किंनामतेतातकनिष्ठवाक्यमनर्थकंचेवेसुबसुभीतवच्च ।अस्मिन्कुलेयोऽपिभवेन्नजातस्सोऽपीदृशंनैववदेन्नकुर्यात् ।।6.15.2।।
தந்தையின் இளையவரே (மாமா), நீ ஏன் இவ்வளவு அர்த்தமற்ற வார்த்தைகளை—பயந்து நடுங்குபவனைப் போல—பேசுகிறாய்? எங்கள் குலத்தில் பிறக்காதவன்கூட இத்தகைய அசிங்கமானதைச் சொல்லவும் செய்யவும் மாட்டான்.
Verse 3
सत्त्वेनवीर्येणपराक्रमेणशौर्येणधैर्येणचतेजसाच ।एकःकुलेऽस्मिन्पुरुषोविमुक्तोविभीषणस्तातकनिष्ठएषः ।।6.15.3।।
இந்த வம்சத்தில் வலிமை, வீரியம், பராக்கிரமம், சௌரியம், தைரியம், தேஜஸ் ஆகியவற்றிலிருந்து விலகிய ஒரே மனிதன் இருக்கிறான்—அவன் இந்த விபீஷணன், என் தந்தையின் இளைய சகோதரன்.
Verse 4
किंनामतौमानुषराजपुत्रावस्माकमेकेनहिराक्षसेन ।सुप्राकृतेनापिरणेनिहन्तुमेतौशक्यौकुतोभीषयसेस्मभीरो ।।6.15.4।।
அந்த இரண்டு மனித அரசகுமாரர்கள் என்ன பெரியவர்கள்? எங்களுள் ஒரே ஒரு ராக்ஷசனால்கூட அவர்களைப் போரில் கொல்ல முடியாதா? சாதாரண ராக்ஷசனே அவர்களை யுத்தத்தில் வீழ்த்த முடியும்; அச்சமுள்ளவனே, நீ ஏன் எங்களைப் பயமுறுத்துகிறாய்?
Verse 5
त्रिलोकनाथोननुदेवराजश्शक्रोमयाभूमितलेनिविष्टः ।भयार्पिताश्चापिदिशःप्रपन्नास्सर्वेतथादेवगणास्समग्राः ।।6.15.5।।
நான் ஒருகாலத்தில் மூவுலக நாதனும் தேவராஜனுமான சக்ரன்—இந்திரனைப் பூமித்தளத்தில் வீழ்த்தினேன். அப்போது அச்சத்தால் நடுங்கிய எல்லாத் திசைகளிலும் அடைக்கலம் புகுந்து, முழுத் தேவர்கணமும் ஓடிப் போயினர்॥
Verse 6
ऐरावतोविस्वरमुन्नदन् सनिपातितोभूमितलेमयातु ।विकृष्यदन्तौतुमयाप्रसह्यवित्रासितादेवगणास्समग्राः ।।6.15.6।।
உரக்க முழங்கியபடி பாய்ந்த ஐராவதத்தையும் நான் பூமியில் வீழ்த்தினேன். வலுக்கட்டாயமாக அவன் தந்தங்களைப் பறித்தெடுத்து, முழுத் தேவர்கணத்தையும் அச்சத்தில் ஆழ்த்தினேன்॥
Verse 7
सोऽहंसुराणामपिदर्पहन्तादैत्योत्तमानामपिशोकदाता ।कथंनरेन्द्रात्मजयोर्नशक्तोमनुष्ययोःप्राकृतयोस्सुवीर्यः ।।6.15.7।।
நான் தேவர்களுடைய அகந்தையையும் நசுக்கும் வீரன்; தைத்யர்களில் முதன்மையோருக்கும் துயரம் அளிக்க வல்லவன். அப்படியிருக்க, அரசகுமாரர்களான சாதாரண மனிதர்களை வெல்ல நான் எவ்வாறு இயலாதவன் ஆகிறேன்?
Verse 8
अथेन्द्रकल्पस्यदुरासदस्यमहौजसस्तद्वचनंनिशम्य ।ततोमहार्थवचनंबभाषेविभीषणश्शस्त्रभृतांवरिष्ठः ।।6.15.8।।
இந்திரனுக்கு ஒப்பான, அணுக இயலாத, மாபெரும் வலிமையுடைய வீரனின் சொற்களை கேட்டவுடன், ஆயுததாரர்களில் சிறந்த விபீஷணன் ஆழ்ந்த பொருளும் நன்மையும் கொண்ட ஆலோசனைச் சொற்களை உரைத்தான்.
Verse 9
नतातमन्त्रेतवनिश्चयोऽस्तिबालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धि: ।तस्मात्त्वयाप्यात्मविनाशनायवचोऽर्धहीनंबहुविप्रलप्तम् ।।6.15.9।।
அன்பே, ஆலோசனையில் உனக்கு நிலையான தீர்மானம் இல்லை; நீ இன்னும் இளையவன், உன் அறிவு முதிரவில்லை. ஆகவே நீ உன் அழிவிற்கே வழிவைக்கும் பல சொற்களை—அரைமுறையாகவும் பொருளற்றவையாகவும்—பேசியுள்ளாய்.
Verse 10
पुत्रप्रवादेवतुरावणस्यत्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसिशत्रुः ।यस्येदृशंराघवतोविनाशंनिशम्यमोहादनुमन्यसेत्वम् ।।6.15.10।।
இந்திரஜித்தே, நீ ராவணனின் மகன் என்று சொல்லிக்கொண்டாலும், உண்மையில் அவனுக்கே பகைவன்—நண்பன் முகம் அணிந்தவன். ராகவன் செய்த அழிவை கேட்டும் மயக்கத்தால் இதையே ஒப்புக்கொள்கிறாய்॥
Verse 11
त्वमेववध्यश्चसुदुर्मतिश्चसचापिवध्योयइहाऽनयत्त्वाम् ।बालंदृढंसाहसिकंचयोऽद्यप्रावेशयन्मन्त्रकृतांसमीपम् ।।6.15.11।।
நீயே தீயமதி கொண்டவன்; ஆகவே கொல்லத்தக்கவன். மேலும் இன்று உன்னை—பிடிவாதமும் துணிவும் கொண்ட இளைஞனை—ஆலோசனையில் நிபுணனின் அணுகுமுறைக்குள் கொண்டு வந்தவனும் கொல்லத்தக்கவனே॥
Verse 12
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्नस्तीक्षणस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा ।मूर्खस्त्वमत्यर्थसुदुर्मतिश्चत्वमिन्द्रजिद्बालतयाब्रवीषि ।।6.15.12।।
நீ மயக்கமுற்றவன், அகந்தையன், ஒழுக்கமற்றவன்—கடுமையான இயல்பும் குறுகிய அறிவும் கொண்ட கொடியவன். நீ முழுமையான தீயமதி கொண்ட மூடன், இந்திரஜித்தே; குழந்தைபோல் பேசுகிறாய்॥
Verse 13
कोब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशानर्चिष्मतःकालनिकाशरूपान् ।सहेतबाणान्यमदण्डकल्पान्समक्षमुक्तान्युधिराघवेण ।।6.15.13।।
போரில் ராகவன் கண்முன்னே விடும் அந்த அம்புகளை யார் தாங்க வல்லார்? அவை பிரம்மதண்டம் போல் ஒளிவீசும், அக்கினிச் சுடரால் ஜ்வலிக்கும், காலன் வடிவமாய், யமதண்டத்துக்கு ஒப்பானவை.
Verse 14
धनानिरत्नानिसुभूषणानिवासांसिदिव्यानिमणींश्च ।चित्रान् सीतांचरामायनिवेद्यदेवींवसेमराजन् निहवीतशोकाः ।।6.15.14।।
அரசே, செல்வம், ரத்தினங்கள், சிறந்த ஆபரணங்கள், தெய்வீக ஆடைகள், அழகிய மணிகள், மேலும் தேவியான சீதையையும் ராமனுக்கு அர்ப்பணிப்போம்; அப்பொழுது நாம் இங்கே துயரமின்றி வாழலாம்.
The dilemma is whether Laṅkā should persist in pride-driven war or adopt corrective statecraft: Vibhīṣaṇa argues for ending the conflict by returning Sītā to Rama with restitution, while Indrajit frames continued war as a matter of clan honor and personal prowess.
The upadeśa emphasizes that immature judgment and boastful speech can become self-destructive, whereas prudent counsel (nīti) prioritizes preservation of life and polity. The text contrasts delusion and arrogance with disciplined discernment and ethical realism.
Rather than naming a specific locale, the chapter foregrounds cultural landmarks of epic polity: the Rakṣasa court-and-war setting of Laṅkā (implicit), the divine sphere invoked via Indra and Airāvata, and the symbolic weapon-imagery of Brahma’s and Yama’s staffs used to describe Rama’s arrows.