Shloka 23

स्वयम्प्रभा-विमोचनम् — Svayamprabha Leads the Vanaras Out

Time-Limit Crisis and Counsel

Devanagari script

भवन्तः प्रत्ययं प्राप्ताः नीतिमार्गविशारदाः।हितेष्वभिरता भर्तुर्निसृष्टास्सर्वकर्मसु।।4.53.23।।

Transliteration

bhavantaḥ pratyayaṃ prāptāḥ nītimārgaviśāradāḥ | hiteṣv abhiratā bhartur nisṛṣṭāḥ sarvakarmasu ||

Translation

நீங்கள் அனைவரும் நம்பிக்கைக்குரியவர்கள்; நெறி-நீதியின் வழிகளில் தேர்ந்தவர்கள்; தலைவனின் நலனில் ஈடுபட்டவர்கள்; எல்லா தேவையான பணிகளுக்கும் அனுப்பப்பட்டவர்கள்.

Word by Word

• भवन्तः: you (gentlemen)
• भवन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhavant (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; आदरार्थक-संबोधनप्रायः

• प्रत्ययम्: trust, confidence
• प्रत्ययम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: pratyaya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्

• प्राप्ताः: have obtained
• प्राप्ताः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √prāp (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्तरि भावः (you have obtained)

• नीतिमार्गविशारदाः: skilled in the path of policy
• नीतिमार्गविशारदाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: nīti (प्रातिपदिक) + mārga (प्रातिपदिक) + viśārada (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: नीतिमार्गे विशारदाः); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; भवन्तः इति विशेषणम्

• हितेषु: in beneficial matters
• हितेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: hita (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी बहुवचनम्; ‘हितकार्येषु’ इत्यर्थे

• अभिरताः: devoted, engaged
• अभिरताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: abhi√ram (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; भवन्तः इति विशेषणम्

• भर्तुः: of the lord/king
• भर्तुः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: bhartṛ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्

• निसृष्टाः: sent forth/commissioned
• निसृष्टाः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ni√sṛj (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; कर्तरि भावः (you were dispatched)

• सर्वकर्मसु: in all tasks
• सर्वकर्मसु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: सर्वेषु कर्मसु); नपुंसकलिङ्गे सप्तमी बहुवचनम्

Characters & Entities

• Angada
• Sugriva (implied by 'bhartuḥ')

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is loyal service: trusted agents must act for the ruler’s welfare with competence and integrity.

What is the narrative situation?

Angada appeals to the elders’ reliability and ethical competence to frame the urgency of their failure.

Which character virtue is emphasized?

Trustworthiness and policy-wisdom (nīti-viśārada)—fitness for delegated responsibility.