Shloka 4
मारीचवधः — The Slaying of Maricha
Golden Deer Deception
तं स्म पश्यति रूपेण द्योतमानमिवाग्रतः।।।।अवेक्ष्यावेक्ष्य धावन्तं धनुष्पाणिर्महावने।अतिवृत्तमिषोः पाताल्लोभयानं कदाचन।।।।शङ्कितन्तु समुद्भ्रान्तमुत्पतन्तमिवाम्बरे।दृश्यमानमदृश्यं च वनोद्देशेषु केषुचित्।।।।छिन्नाभ्रैरिव संवीतं शारदं चन्द्रमण्डलम्।
taṃ sma paśyati rūpeṇa dyotamānam ivāgrataḥ |
avekṣyāvekṣya dhāvantaṃ dhanuṣpāṇir mahāvane |
ativṛttam iṣoḥ pātāl lobhayānaṃ kadācana ||
śaṅkitaṃ tu samudbhrāntam utpatantam ivāmbare |
dṛśyamānam adṛśyaṃ ca vanoddeśeṣu keṣucit ||
chinnābhrair iva saṃvītaṃ śāradaṃ candramaṇḍalam ||
வில்லைக் கையில் ஏந்திய ராமன், அந்தப் பெருங்காட்டில் முன்புறம் ஒளிவீசும் உருவுடன் இருந்த அதனைத் தொடர்ந்து பார்த்தான். மீண்டும் மீண்டும் நோக்கி அவன் பின்னால் ஓடினான்; சில வேளைகளில் அது அம்பின் எட்டாத தூரம் தப்பி, சில வேளைகளில் ஆசையைத் தூண்டி மேலும் இழுத்துச் சென்றது. சில வேளைகளில் அச்சமும் குழப்பமும் கொண்டு வானில் பாய்வதுபோல் தோன்றியது; காட்டின் சில பகுதிகளில் தோன்றி மறைந்தது. அது சிதறிய மேகங்களால் ஒருபோது மறைந்து ஒருபோது வெளிப்படும் சரத்காலச் சந்திரமண்டலத்தைப் போல இருந்தது॥
After killing the demon in the figure of a deer and hearing his voice, Rama was overtaken by intense fear born of despair.
FAQs
The imagery teaches discernment (viveka): what dazzles the senses can be unstable and misleading. Dharma requires steady judgment, not being pulled by mere appearances.
Rāma continues the chase; the deer repeatedly appears and disappears, deliberately keeping him at a distance.
Rāma’s perseverance, alongside the cautionary theme that even perseverance must be guided by discrimination.