Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

जटायुस्संवादः — Encounter with Jaṭāyu and the Genealogy of Beings

Aranyakanda 14

रामस्य वचनं श्रुत्वा सर्वभूतसमुद्भवम्।आचचक्षे द्विजस्तस्मै कुलमात्मानमेव च।।3.14.5।।

rāmasya vacanaṃ śrutvā sarvabhūtasamudbhavam |

ācacakṣe dvijas tasmai kulam ātmānam eva ca || 3.14.5 ||

ராமனின் சொற்களைக் கேட்ட அந்தத் த்விஜன், அவனுக்கு எல்லா உயிர்களின் தோற்ற வரலாற்றையும் கூறி, குறிப்பாகத் தன் குலமும் தன் அடையாளமும் விளக்கினான்.

rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
vacanamspeech, words
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा), indeclinable; 'having heard'
sarvabhūtasamudbhavamconcerning the origin of all beings
sarvabhūtasamudbhavam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (√bhū) + samudbhava (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular; tatpuruṣa: 'origin of all beings' qualifying 'vacanam' (as 'about the origin...')
ācacakṣētold, narrated
ācacakṣē:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√cakṣ (चक्ष् धातु)
FormLakāra: Liṭ (लिट्, perfect), Ātmanepada, Purusha: 3rd, Singular
dvijaḥthe bird
dvijaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; here 'bird' (twice-born)
tasmaito him
tasmai:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Dative (चतुर्थी/4), Singular
kulamlineage
kulam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular
ātmānamhimself
ātmānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; reflexive 'himself'
evaindeed, just
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction

Rama knew he was a friend of his father. So he enquired in a cool, composed voice his name and his lineage.

R
Rāma
J
Jatāyu (the bird)

FAQs

Satya (truthfulness) in self-presentation: the bird responds to Rāma’s respectful inquiry by giving an orderly and truthful account of lineage and identity.

After being honored by Rāma, Jatāyu begins explaining his background, starting with a broad account of origins and then his own family line.

Jatāyu’s openness and reliability: he answers without concealment, establishing trust and rightful alliance.