Previous Verse
Next Verse

Shloka 90

Prohibitions and Rules of Right Conduct (Ācāra): Theft, Speech, Purity, Residence, and Social Boundaries

न व्याधिदूषितैर्वापि न शूद्रैः पतितेन वा । नोपानद्वर्जितो वाथ जलादिरहितस्तथा

na vyādhidūṣitairvāpi na śūdraiḥ patitena vā | nopānadvarjito vātha jalādirahitastathā

நோயால் மாசுற்றவர்களோடு, சூத்ரர்களோடு அல்லது பதிதனோடு அது செய்யக் கூடாது. காலணியின்றியும் செய்யக் கூடாது; நீர் முதலிய தேவைகள் இன்றியும் செய்யக் கூடாது.

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्धः; sentence-level negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
vyādhi-dūṣitaiḥwith disease-tainted (persons)
vyādhi-dūṣitaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक; accompaniment/association)
TypeNoun
Rootvyādhi (प्रातिपदिक) + dūṣita (कृदन्त; क्त-प्रत्यय from दूष् धातु)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); तृतीया-प्रयोग: 'with/by those tainted by disease'; तत्पुरुष: 'vyādhinā dūṣitāḥ'
or
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive/emphatic particle (विकल्प-अव्यय)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्धः; emphasis)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (अपि-अव्यय) = 'also/even'
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्धः; sentence-level negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
śūdraiḥwith śūdras
śūdraiḥ:
Sahakāraka (सहकारक; accompaniment/association)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन)
patitenawith a fallen person
patitena:
Sahakāraka (सहकारक; accompaniment/association)
TypeNoun
Rootpatita (कृदन्त; क्त-प्रत्यय from पत् धातु)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन); 'with a fallen/outcaste person'
or
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्प-अव्यय)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्धः; sentence-level negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-अव्यय)
upānat-varjitaḥwithout sandals/footwear
upānat-varjitaḥ:
Karta (कर्ता; implied subject qualifier)
TypeAdjective
Rootupānat (प्रातिपदिक) + varjita (कृदन्त; क्त-प्रत्यय from वर्ज् धातु)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'upānadbhiḥ varjitaḥ' / 'upānat-rahitaḥ' = without footwear
or
:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormDisjunctive particle (विकल्प-अव्यय)
athaand/then
atha:
Sambandha (सम्बन्धः; discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle (अथ-अव्यय) = 'then/also/and further'
jala-ādi-rahitaḥdevoid of water etc.
jala-ādi-rahitaḥ:
Karta (कर्ता; implied subject qualifier)
TypeAdjective
Rootjala (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + rahita (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'jala-ādibhiḥ rahitaḥ' = lacking water etc.
tathālikewise/so
tathā:
Sambandha (सम्बन्धः; manner)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (तथा-अव्यय) = 'thus/likewise'

Unspecified (contextual narrator within Padma Purana dialogue tradition; likely Pulastya addressing Bhīṣma in Svarga-khaṇḍa)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

Sandhi Resolution Notes: vyādhidūṣitaiḥ vā api → vyādhi-dūṣitaiḥ + vā + api; nopānadvarjitaḥ → na + upānat-varjitaḥ; vātha → vā + atha; jalādirahitaḥ → jala-ādi-rahitaḥ.

FAQs

It lists restrictions and prerequisites for performing a certain sacred act—disallowing participation by specific categories of persons and requiring basic ritual readiness (such as footwear and water/necessities).

No. The verse is framed as a procedural/eligibility rule and does not name any deity, place, or tīrtha in its wording.

At minimum, it emphasizes preparedness and proper conditions for sacred duties; historically it also reflects purity-based social rules found in some Dharma and Purāṇic passages.