Shloka 17
Agastya–Lopāmudrā: Marriage, Austerity, and Conditions for Conjugal Union (लोमशकथितम्)
तत्र विद्याव्रतस्नात: कौमारं व्रतमास्थित: । शमठो5कथयद् राजजन्नामूर्तरयसं गयम्,उनमें शमठ नामक एक दिद्वान् ब्राह्मण थे जो विद्याध्ययनका व्रत समाप्त करके स्नातक हो चुके थे। उन्होंने आजीवन ब्रह्मचर्यपालनका व्रत ले रखा था। राजन्! शमठने वहाँ अमूर्तरयाके पुत्र महाराज गयकी कथा इस प्रकार कही
Vaiśaṃpāyana uvāca | tatra vidyāvratasnātaḥ kaumāraṃ vratam āsthitaḥ | śamaṭho ’kathayad rājan amūrtarayasaṃ gayam ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அங்கே ஷமடன் என்னும் பண்டிதப் பிராமணர் இருந்தார். அவர் வித்யாவிரதத்தை நிறைவு செய்து ஸ்நாதக ஸ்நானம் செய்தவர்; வாழ்நாள் முழுதும் பிரம்மச்சரியமான கௌமார விரதத்தை ஏற்றிருந்தார். அரசே, ஷமடன் அங்கே அமூர்தரயனின் புதல்வன் மகாராஜா கயனின் வரலாற்றை, ஒழுக்கநெறியும் தர்மப் பரம்பரையும் விளங்கும் எடுத்துக்காட்டாக இவ்வாறு உரைத்தார்.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the authority of disciplined learning and self-restraint: a brāhmaṇa who has completed formal study (vidyāvrata) and lives by lifelong brahmacarya becomes a credible transmitter of dharmic exemplars through narrative.
Within Vaiśaṃpāyana’s narration, a learned ascetic named Śamaṭha is introduced; he begins to tell the king the account of Gaya, son of Amūrtaraya, signaling the start of a didactic story embedded in the Vana Parva.