Shloka 130
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा,महाराज! जैसे मनु, जैसे इक्ष्वाकु, जैसे महायशस्वी पूरु और जैसे वेननन्दन पृथु हो गये हैं वैसी ही तुम्हारी भी ख्याति है। पूर्वकालमें वृत्रासुरविनाशक देवराज इन्द्रने जैसे सब शत्रुओंका संहार करते हुए निश्चिन्त होकर तीनों लोकोंका पालन किया था, उसी प्रकार तुम भी शत्रुओंका नाश करके प्रजाका पालन करोगे। कमलनयन नरेश! तुम अपने धर्मसे जीती हुई पृथ्वीपर अधिकार प्राप्त करके स्वधर्मपालनद्वारा कार्तवीर्य अर्जुनके समान विख्यात होओगे
khyātiṁ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā | mahārāja! yathā manuḥ, yathā ikṣvākuḥ, yathā mahāyaśasvī pūruḥ, yathā venanandanaḥ pṛthuḥ ca—tathā tava api khyātiḥ bhaviṣyati | pūrvakāle vṛtrāsura-vināśakaḥ devarāja indraḥ yathā sarva-śatrūn saṁharan niścintaḥ san trīn lokān apālayat, tathā tvam api śatrūn nihatyā prajāḥ pālayiṣyasi | kamala-nayana nareśa! tvam sva-dharmeṇa jitāyāṁ pṛthivyāṁ adhikāraṁ prāpya sva-dharma-pālanena kārtavīryārjuna-samo vikhyāto bhaviṣyasi ||
நாரதர் கூறினார்—மகாராஜா! தர்மத்தின் வழியே நீர் கார்த்தவீர்ய அர்ஜுனனைப் போலப் புகழ் பெறுவீர். மனு, இக்ஷ்வாகு, பெருயசம் பெற்ற பூரு, வேனனின் புதல்வன் ப்ருது ஆகியோர் பெயர் பெற்றதுபோல் உமக்கும் புகழ் உண்டாகும். முற்காலத்தில் வ்ருத்ராசுரனை வென்ற தேவராஜன் இந்திரன் எல்லா பகைவரையும் அழித்து அச்சமின்றி மூன்று உலகங்களையும் காத்தான்; அதுபோல நீரும் பகைவரை அழித்து குடிகளைப் பாதுகாப்பீர். தாமரைக்கண்ணனான அரசே! தம் தர்மத்தால் வென்ற பூமியின் ஆட்சியைப் பெற்று, தம் தர்மத்தை உறுதியாகக் காத்தலால் கார்த்தவீர்ய அர்ஜுனனைப் போலப் பிரசித்தி அடைவீர்.
नारद उवाच
Educational Q&A
Fame and legitimacy for a ruler arise from dharma: conquering or suppressing enemies is justified only when it culminates in secure, anxiety-free governance and the protection of subjects (rājadharma). The verse frames renown as an ethical outcome of duty, not mere power.
Nārada addresses a king and offers prophetic encouragement. He compares the king’s future renown to exemplary rulers (Manu, Ikṣvāku, Pūru, Pṛthu) and to Indra’s model of defeating threats (Vṛtrāsura and other enemies) and then maintaining the three worlds—urging the king to destroy enemies and rule the earth by steadfast adherence to his own dharma.