Shloka 35
Pulastya’s Tīrtha Enumeration: Sarasvatī, Naimiṣa, Gayā, and Associated Phalaśruti
Chapter 82
तथैव पुष्कर राजंस्तीर्थानामादिरुच्यते । राजन! जैसे भगवान् मधुसूदन (विष्णु) सब देवताओंके आदि हैं, वैसे ही पुष्कर सब तीर्थोंका आदि कहा जाता है || ३४ $ || उष्ट्वा द्वादश वर्षाणि पुष्करे नियत: शुचि:
tathaiva puṣkara-rājaṁs tīrthānām ādir ucyate | rājan! yathā bhagavān madhusūdana (viṣṇuḥ) sarva-devatānām ādiḥ, tathaiva puṣkaraḥ sarva-tīrthānām ādir ucyate || uṣitvā dvādaśa varṣāṇi puṣkare niyataḥ śuciḥ |
ூலஸ்த்யர் கூறினார்—அதேபோல், அரசே, புஷ்கரம் எல்லாத் தீர்த்தங்களிலும் ஆதித் தீர்த்தமாகச் சொல்லப்படுகிறது. பகவான் மதுசூதனன் (விஷ்ணு) எல்லா தேவர்களுக்கும் மூலமும் முதன்மையும் இருப்பதுபோல், புஷ்கரம் எல்லாத் தீர்த்தங்களிலும் தலைசிறந்ததாக அறிவிக்கப்படுகிறது. புஷ்கரத்தில் பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் தங்கி—தன்னடக்கத்துடன் தூய்மையாய் இருந்து—…
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse elevates Puṣkara as the foremost tīrtha, using an ethical-religious analogy: as Viṣṇu (Madhusūdana) is regarded as the primal and chief among deities, so Puṣkara is held to be the primal and chief among pilgrimage sites—implying that disciplined, pure conduct and sacred association support spiritual merit.
The speaker (Ghūlastya) is instructing a king about the greatness of Puṣkara as a pilgrimage place and begins to segue into an account involving a twelve-year stay there in purity and restraint, setting up the next part of the story.