Shloka 45
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
कस्त्वं तातेह सम्प्राप्तो धनुष्मान् कवची शरी । निबद्धासितलत्राण: क्षत्रधर्ममनुव्रत:,“तात! तुम कौन हो? जो धनुष-बाण, कवच, तलवार तथा दस्तानेसे सुसज्जित हो क्षत्रियधर्मका अनुगमन करते हुए यहाँ आये हो। यहाँ अस्त्र-शस्त्रकी आवश्यकता नहीं है। यह तो क्रोध और हर्षको जीते हुए तपस्यामें तत्पर शान्त ब्राह्मणोंका स्थान है
kaḥ tvaṃ tāteha samprāpto dhanuṣmān kavacī śarī | nibaddhāsitalatrāṇaḥ kṣatradharmam anuvrataḥ ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அருமகனே! நீ யார்? இங்கு வில் ஏந்தி, கவசம் அணிந்து, அம்புகளுடன், வாளும் பாதுகாப்புக் கருவிகளும் கட்டிக்கொண்டு, க்ஷத்திரிய தர்மத்தைப் பின்பற்றுபவனாய் வந்திருக்கிறாய். இவ்விடத்தில் ஆயுதங்களுக்கு அவசியமில்லை. இது கோபமும் மகிழ்ச்சிப் பெருக்கமும் அடக்கி, தவத்தில் ஈடுபட்ட அமைதியான பிராமணத் தபஸ்விகளின் உறைவிடம்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts kṣatriya readiness for violence with the ascetic ideal of restraint: in a hermitage devoted to tapas, the highest ‘weapon’ is self-mastery—conquering anger and exhilaration—so martial display is out of place.
Vaiśampāyana describes someone arriving at a peaceful ascetic setting fully armed like a warrior. The speaker questions his identity and implicitly admonishes him that this is a place for calm Brahmins engaged in austerity, not a battlefield requiring weapons.