Shloka 9
वैशम्पायन उवाच इत्युक्त्वा दुःखशोकार्त: शुचिर्धर्मसुतस्तदा । सम्मूर्छितो5भवद् राजा साश्रुकण्ठो युधिछ्िर:
vaiśampāyana uvāca | ity uktvā duḥkhaśokārtaḥ śucir dharmasutas tadā | sammūrcchito 'bhavad rājā sāśrukaṇṭho yudhiṣṭhiraḥ ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஜனமேஜயா! இவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, தூய உள்ளம் கொண்ட தர்மபுத்திரன் அரசன் யுதிஷ்டிரன் துயரும் சோகமும் மேலெழுந்ததால் மயங்கி விழுந்தான். கண்ணீரால் அவன் தொண்டை அடைத்தது; பேச இயலவில்லை.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical sensitivity expected of a dhārmic ruler: true righteousness is not cold detachment but a conscience that feels the weight of suffering. Yudhiṣṭhira’s collapse shows how moral responsibility and compassion can overwhelm even a king.
Within Vaiśampāyana’s narration to King Janamejaya, Yudhiṣṭhira—after speaking—becomes overcome by grief and sorrow, his voice choked with tears, and he faints.