Shloka 153
Adhyāya 290: Kuntī’s Mantra-Parīkṣā and the Appearance of Sūrya (कुन्ती–सूर्यसंवादः)
प्रहर्तुमैच्छत् त॑ं चास्य प्रासं चिच्छेद लक्ष्मण: । लक्ष्मणके तीखे बाणोंसे टूक-टूक होकर वे तोमर पृथ्वीपर बिखर गये। तब महावेगशाली वालिपुत्र श्रीमान् अंगदने एक वृक्ष उठा लिया और दौड़कर इन्द्रजित॒के मस्तकपर उसे दे मारा; परंतु इन्द्रजित् इससे तनिक भी विचलित न हुआ। उस पराक्रमी वीरने प्रासद्वारा अंगदकी छातीमें प्रहार करनेका विचार किया, किंतु लक्ष्मणने उसे पहले ही काट गिराया
prahartum aicchat taṃ cāsya prāsaṃ ciccheda lakṣmaṇaḥ | lakṣmaṇake tīkṣṇe bāṇoṃ se ṭūk-ṭūk hokar ve tomara pṛthvīpar bikhar gaye | tataḥ mahāvegāśālī vāliputraḥ śrīmān aṅgadaḥ ekaṃ vṛkṣam utpāṭya dhāvan indrajitaḥ mastake tam abhyahanat | parantu indrajit tena tanik api na vicacāla | sa parākrama-vīraḥ prāsena aṅgadasya vakṣasi prahartuṃ matim akarot, kintu lakṣmaṇaḥ taṃ prāk eva chittvā pātayām āsa |
மார்கண்டேயர் கூறினார்—லட்சுமணன் தாக்க விரும்பி, தன் மீது எறியப்பட்ட ஈட்டியை வெட்டி வீழ்த்தினான். லட்சுமணனின் கூரிய அம்புகளால் அந்த தோமரங்கள் துண்டு துண்டாகி மண்ணில் சிதறின. அப்போது மாபெரும் வேகமுடைய வாலியின் புதல்வன், புகழ்மிக்க அங்கதன் ஒரு மரத்தைப் பிடுங்கி ஓடி வந்து இந்திரஜித்தின் தலையில் மோதச் செய்தான்; ஆனால் இந்திரஜித் சிறிதும் அசையவில்லை. பின்னர் அந்த வீரன் ஈட்டியால் அங்கதனின் மார்பைத் துளைக்க எண்ணினான்; ஆனால் லட்சுமணன் முன்கூட்டியே அதை வெட்டி கீழே வீழ்த்தினான்.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Prowess is inseparable from vigilance and responsibility: Lakṣmaṇa’s excellence is shown in anticipating danger and protecting others, while Indrajit’s steadiness illustrates the ideal of composure under assault. Courage without alert restraint can become reckless; disciplined action sustains dharmic conduct even in war.
In the battle, Lakṣmaṇa intercepts and cuts down a spear aimed at him, shattering the javelins. Aṅgada uproots a tree and strikes Indrajit’s head, but Indrajit remains unmoved. Indrajit then attempts to spear Aṅgada’s chest, yet Lakṣmaṇa again prevents the blow by severing the spear beforehand.