Previous Verse
Next Verse

Shloka 113

रामस्य सुग्रीवप्रति रोषः — हनूमता सीतादर्शनवृत्तान्तः

Rāma’s Reproach of Sugrīva; Hanūmān’s Report of Seeing Sītā

जयद्रथो नाम यदि श्रुतस्ते सौवीरराज: सुभगे स एष: । लाल रंगके घोड़ोंसे जुते हुए रथोंपर बैठकर यज्ञोंमें प्रजज्लित अग्निके समान सुशोभित होनेवाले अंगारक, कुज्जर, गुप्तक, शत्रुउ्जय, संजय, सुप्रवृद्ध, भयंकर, भ्रमर, रवि, शूर, प्रताप तथा कुहन--सौवीरदेशके ये बारह राजकुमार जिनके रथके पीछे हाथमें ध्वजा लिये चलते हैं तथा छः हजार रथी, हाथी, घोड़े और पैदल जिनका अनुगमन करते हैं, उन सौवीरराज जयद्रथका नाम तुमने सुना होगा। सौभाग्यशालिनि! ये वे ही राजा जयद्रथ दिखायी दे रहे हैं

jayadratho nāma yadi śrutaste sauvīrarājaḥ subhage sa eṣaḥ | lālarāṅgakaiḥ aśvaiḥ yuktān rathān āruhya yajñeṣu prajvalitāgnisamaḥ suśobhitaḥ aṅgārakaḥ kuñjaraḥ guptakaḥ śatruñjayaḥ sañjayaḥ supravṛddhaḥ bhayaṅkaraḥ bhramaraḥ raviḥ śūraḥ pratāpaḥ tathā kuhano—sauvīradeśasya ime dvādaśa rājaputrāḥ yasya rathasya paścāt haste dhvajāṃ dhṛtvā caranti | ṣaḍsahasrāṇi rathinaḥ hastyaśvapādātāśca yasyānugacchanti | taṃ sauvīrarājaṃ jayadrathaṃ nāma tvaṃ śrutaṃ bhaviṣyasi | saubhāgyāśālini eṣa sa eva rājā jayadratho dṛśyate ||

நல்லவளே! ‘ஜயத்ரதன்’ என்ற பெயரை நீ கேட்டிருந்தால்—இதோ அவனே, சௌவீரர்களின் அரசன். செந்நிறக் குதிரைகள் பூட்டிய தேரில் ஏறி, யாகத்தில் எரியும் அக்னியைப் போல ஒளிவீசி விளங்குகிறான். அவன் தேரின் பின்னால் சௌவீரதேசத்தின் பன்னிரண்டு இளவரசர்கள்—அங்காரகன், குஞ்ஜரன், குப்தகன், சத்ருஞ்ஜயன், சஞ்சயன், சுப்ரவிருத்தன், பயங்கரன், ப்ரமரன், ரவி, சூரன், பிரதாபன், குஹனன்—கையில் கொடியைத் தாங்கி நடக்கின்றனர். அவனைத் தொடர்ந்து ஆறாயிரம் வீரர்கள்—தேர்வீரர், யானைமேல் ஏறியோர், குதிரைமேல் ஏறியோர், காலாட்கள்—அணிவகுக்கின்றனர். அந்தச் சௌவீரராஜன் ஜயத்ரதனின் பெயரை நீ நிச்சயம் கேட்டிருப்பாய்; ஓ சுபமே, அதே அரசன் ஜயத்ரதன் இங்கே கண்முன் தோன்றுகிறான்.

जयद्रथःJayadratha
जयद्रथः:
Karta
TypeNoun
Rootजयद्रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name / named
नाम:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
श्रुतःheard / known
श्रुतः:
TypeAdjective
Rootश्रुत
FormMasculine, Nominative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
सौवीरराजःthe king of Sauvīra
सौवीरराजः:
Karta
TypeNoun
Rootसौवीर-राज
FormMasculine, Nominative, Singular
सुभगेO fortunate one
सुभगे:
TypeAdjective
Rootसुभग
FormFeminine, Vocative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (one here)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

कोटिक उवाच

J
Jayadratha
S
Sauvīra (Sauvīradeśa)
A
Aṅgāraka
K
Kuñjara
G
Guptaka
Ś
Śatruñjaya
S
Sañjaya
S
Supravṛddha
B
Bhayaṅkara
B
Bhramara
R
Ravi
Ś
Śūra
P
Pratāpa
K
Kuhana
C
chariot (ratha)
R
red horses (lāla-raṅga aśva)
B
banner/flag (dhvajā)
S
sacrificial fire (yajñāgni)