Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

अग्निनाम-वंश-निरूपणम् | Agni-Names and Lineage Enumeration

सर्व व्याप्तमिदं ब्रह्मन्‌ प्राणिभि: प्राणिजीवनै: । मत्स्यान ग्रसन्ते मत्स्याश्न तत्र कि प्रतिभाति ते,'जीवोंसे ही जीवन-निर्वाह करनेवाले जीवोंद्वारा यह सारा जगत्‌ व्याप्त है। मत्स्य मत्स्योंतकको अपना ग्रास बना लेते हैं। उनके विषयमें आप क्या समझते हैं?

மார்கண்டேயர் கூறினார்—ஓ பிராமணரே! உயிர்களையே ஆதாரமாகக் கொண்டு வாழும் உயிர்களால் இந்த உலகமெல்லாம் நிறைந்துள்ளது. மீன்கள் மீன்களையே விழுங்குகின்றன. அப்படியிருக்க, இவ்விஷயத்தில் உமக்கு என்னத் தோன்றுகிறது?

सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
व्याप्तम्pervaded, filled
व्याप्तम्:
Karta
TypeAdjective
Rootव्याप्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin (sir)
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्राणिभिःby living beings
प्राणिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootप्राणिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्राणि-जीवनैःby those whose livelihood is (other) creatures
प्राणि-जीवनैः:
Karana
TypeAdjective
Rootप्राणि-जीवन
FormMasculine, Instrumental, Plural
मत्स्यान्fish (as prey)
मत्स्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Plural
ग्रसन्तेdevour, swallow
ग्रसन्ते:
TypeVerb
Rootग्रस्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
मत्स्याःfish (as agents)
मत्स्याः:
Karta
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Nominative, Plural
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
किम्what
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिभातिappears, seems
प्रतिभाति:
TypeVerb
Rootप्रति-भा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular

मार्कण्डेय उवाच