Shloka 37
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
दद्याद् वापि यथाशक्ति त॑ देवा ब्राह्मणं विदु: । जो पढ़े और पढ़ाये, यज्ञ करे और कराये तथा यथाशक्ति दान दे, उसे देवतालोग ब्राह्मण कहते हैं ।। ब्रह्मचारी वदान्यो योडधीयीत द्विजपुड़व:
dadyād vāpi yathāśakti taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ | brahmacārī vadānyo yo ’dhīyīta dvijapuṅgavaḥ ||
பிராமணன் கூறினான்—தன் ஆற்றலுக்கேற்ப தானம் செய்வதும் மேன்மையின் அறிகுறி; பிரம்மச்சரிய ஒழுக்கத்தில் நிலைத்து, தானசீலனாய், வேதப் பயில்வில் ஈடுபடுபவனையே தேவர்கள் பிராமணன் என அறிகிறார்கள். அத்தகைய இருபிறப்போரில் தலைவன் கல்வி, கட்டுப்பாடு, தானம் ஆகியவற்றால் பிராமணத்துவத்தின் அளவுகோலை நிலைநிறுத்துகிறான்।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is defined by conduct: disciplined life (brahmacarya/self-restraint), commitment to sacred learning, and generosity—especially giving according to one’s means (yathāśakti dāna). Divine approval is tied to ethical practice, not mere birth or status.
A brāhmaṇa speaker is describing the qualities by which the gods themselves recognize someone as a true brāhmaṇa, emphasizing study, disciplined conduct, and charitable giving as the practical markers of dharma.