Nahūṣa as Ajagara: Virtue Hierarchy, Karmic Gati, and the Psychology of Mind–Intellect
वनानि रम्याणि नदी: सरांसि गुहा गिरीणां गिरिगह्वराणि एते निवासा: सततं बभूवु- दिवानिशं प्राप्प नरर्षभाणाम्,पुरुषरत्न पाण्डव कभी रमणीय वनोंमें, कभी सरोवरोंके किनारे, कभी नदियोंके तटपर और कभी पर्वतोंकी छोटी-बड़ी गुफाओंमें दिन या रातके समय ठहरते जाते थे। सदा ऐसे ही स्थानोंमें उनका निवास होता था
vaiśampāyana uvāca | vanāni ramyāṇi nadyaḥ sarāṃsi guhā girīṇāṃ girigahvarāṇi | ete nivāsāḥ satataṃ babhūvur divāniśaṃ prāpya nararṣabhāṇām ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அந்த மனிதர்களில் காளைகளான பாண்டவர்களுக்கு இனிய காடுகள், நதிக்கரைகள், ஏரிகள், மலைக் குகைகள் மற்றும் பாறைச் சுரங்கங்களே இடையறாத வாசஸ்தலங்களாயின. அவர்கள் பகலும் இரவும் பயணித்து, மீண்டும் மீண்டும் இத்தகைய வனவாசத் தங்குமிடங்களிலேயே தங்கினர்.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights steadfastness and self-control in adversity: the Pāṇḍavas accept a life of simple, shifting shelters in nature, suggesting dharmic endurance rather than complaint or indulgence.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas’ continual movement during exile, staying in forests, by rivers and lakes, and in mountain caves—resting wherever day or night finds them.