Shloka 22
Adhyāya 168: Arjuna’s counters to māyā-rains and the onset of darkness
Nivātakavaca engagement
तब मैंने धनुष तथा अक्षय तरकस लेकर एक बाणके द्वारा उस रोमांचकारी सूकरपर आघात किया ।। युगपत् तं किरातस्तु विकृष्य बलवद् धनुः । अभ्याजचघ्ने दृढतरं कम्पयन्निव मे मन:,साथ ही किरातने भी अपने सुदृढ़ धनुषको खींचकर उसपर गहरी चोटकी, जिससे मेरा हृदय कम्पित-सा हो उठा
arjuna uvāca | tadāhaṃ dhanuṣā cākṣaya-tuṇīraṃ gṛhītvā ekena bāṇena taṃ romaharṣaṇaṃ sūkaraṃ jaghāna | yugapat taṃ kirātas tu vikṛṣya balavad dhanuḥ abhyājaghne dṛḍhataraṃ kampayann iva me manaḥ ||
அப்போது நான் வில்லையும் அழிவில்லாத அம்புத்தொட்டியையும் எடுத்துக் கொண்டு, ஒரே அம்பால் அந்த ரோமஞ்சம் எழுப்பும் காட்டுப்பன்றியைத் தாக்கினேன். அதே கணத்தில் கிராதனும் தன் வலிமைமிக்க வில்லை முழுதும் இழுத்து, இன்னும் உறுதியான அடியால் அதனைத் தாக்கினான்—என் உள்ளம் நடுங்கியது போலாயிற்று।
अजुन उवाच
Educational Q&A
Even a great hero’s prowess is tested to curb pride and refine discernment; the episode underscores that true strength must be joined with humility and respect for dharma, especially when the divine may appear in ordinary guise.
Arjuna shoots a fearsome boar with a single arrow, but at the same instant a Kirāta hunter also strikes it powerfully. The simultaneous hit sets up a dispute over rightful claim and becomes the turning point of Arjuna’s encounter with Śiva in disguise.