Shloka 46
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
पारावतांस्तथा क्षौद्रान् नीपांश्वापि मनोरमान् । बिल्वान् कपित्थाज्जम्बूंश्व काश्मरीर्बदरीस्तथा
pārāvatāṁs tathā kṣaudrān nīpāṁś cāpi manoramān | bilvān kapitthāj jambūṁś ca kāśmarīr badarīs tathā ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்— அங்கே பாராவத மரங்களும் க்ஷௌத்ர மரங்களும், இனிய நீப மரங்களும் இருந்தன; மேலும் வில்வம், கபித்தம், ஜம்பூ, அதுபோல காஷ்மரீ மற்றும் பதரீ மரங்களும் இருந்தன.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse primarily serves a descriptive purpose: it evokes the richness and variety of the forest landscape. In the ethical-narrative frame of the Vana Parva, such catalogues underscore how life in exile is sustained by nature’s abundance and how the forest becomes a setting for endurance, restraint, and adaptation.
Vaiśampāyana continues a scenic description of the forest region by listing various trees found there—nīpa, bilva, kapittha, jambū, kāśmarī, badarī, and others—painting the environment in which the protagonists’ forest sojourn unfolds.