Shloka 23
Hanūmān’s Embrace, Counsel, and Promise to Amplify Bhīma’s Battle-Roar
Gandhamādana Continuation
एतत् कृतयुगं नाम त्रैगुण्यपरिवर्जितम् त्रेतामपि निबोध त्वं यस्मिन् सत्र प्रवर्तते
etat kṛtayugaṃ nāma traiguṇya-parivarjitam | tretām api nibodha tvaṃ yasmin satra pravartate ||
பீமன் கூறினான்—இதுவே க்ருத (சத்ய) யுகம் எனப்படுகிறது; இது முக்குணங்களின் ஆட்பாட்டிலிருந்து விடுபட்டது. மேலும் திரேதா யுகத்தையும் நீ அறிந்துகொள்; அங்கு சத்ர யாகங்கள் முதலிய யாகச் செயல்கள் நடைமுறையில் வலுப்பெறுகின்றன.
भीम उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts yuga-dharma: Kṛta Yuga is portrayed as a condition of purity ‘beyond the three guṇas,’ while Tretā is marked by the active establishment of sacrificial practice—suggesting a shift from innate righteousness to righteousness maintained through ritual and regulated action.
Bhīma is explaining the characteristics of the world-ages (yugas) to his listener, first defining Kṛta Yuga as guṇa-free and then directing attention to Tretā Yuga, where sacrificial sessions (satra) become prevalent.