अध्याय १४९ — हनूमतो महद्रूपदर्शनं तथा धर्म-नीति-उपदेशः
Hanūmān’s Vast Form and Instruction on Dharma–Statecraft
मद्वाक्यं चावधार्याशु रामो राजीवलोचन: । स बुद्धिपूर्व सैन्यस्य बद्ध्वा सेतुं महोदधौ,मेरी बात मानकर कमलनयन भगवान् श्रीरामने बुद्धिपूर्वक विचार करके सैनिकोंकी सलाहसे महासागर-पर पुल बँधवाया और करोड़ों वानरोंसे घिरे हुए वे महासमुद्रको पार करके लंकापर जा चढ़े। तदनन्तर वीरवर श्रीरामने उन समस्त राक्षसोंको मारकर युद्धमें समस्त लोकोंको रुलानेवाले राक्षसराज रावणको भी भाई, पुत्र और बन्धु-बान्धवोंसहित मार डाला
mad-vākyaṃ cāvadhāryāśu rāmo rājīva-locanaḥ | sa buddhi-pūrvaṃ sainyasya baddhvā setuṃ mahodadhau |
வைசம்பாயனர் கூறினார்— என் சொற்களை உடனே ஏற்று, தாமரைப் போன்ற கண்களையுடைய ஸ்ரீராமர் விவேகமாகச் சிந்தித்து, படையின் ஆலோசனையுடன் மகாசமுத்திரத்தின் மீது பாலம் அமைக்கச் செய்தார். கோடிக்கணக்கான வானரர்கள் சூழ, அவர் அந்தப் பெருங்கடலைக் கடந்து லங்கையை நோக்கி முன்னேறினார். பின்னர் வீரர்களில் தலைசிறந்த ஸ்ரீராமர் போரில் எல்லா ராக்ஷசர்களையும் அழித்து, உலகங்களை அழவைத்த ராக்ஷசராஜன் ராவணனையும் அவன் சகோதரர்கள், மகன்கள், உறவினர்கள் உடன் சேர்த்து வதைத்தார்.
वैशम्पायन उवाच
The verse underscores dharmic leadership: a righteous leader listens carefully, deliberates intelligently, consults capable allies, and then acts decisively to remove oppressive forces and restore order.
Rāma accepts counsel, has a bridge built across the ocean, crosses with the vānaras to Laṅkā, and then defeats the rākṣasas, culminating in the slaying of Rāvaṇa along with his close kin.