Shloka 13
Śibi’s Weighing of Dharma
The Hawk and the Dove Trial) — शिबेर्धर्मतुला (श्येन-कपोतोक्तिः
यत्रोत्तराणां सर्वेषामृषीणां नाहुषस्य च । अम्नेश्लैवात्र संवाद: काश्यपस्य च भारत,एष वातिकषण्डो वै प्रख्यात: सत्यविक्रम: । नात्यवर्तत यदद्धारं विदेहादुत्तरं च यः: युधिष्ठिर! परशुरामजी सर्वत्र विख्यात हैं। वे सत्यपराक्रमी हैं। उनके इस आश्रमका द्वार विदेह देशसे उत्तर है। यह बवंडर (वायुका तूफान) भी उनके इस द्वारका कभी उल्लंघन नहीं कर सकता है (फिर औरोंकी तो बात ही क्या है)
yatrottarāṇāṁ sarveṣām ṛṣīṇāṁ nāhuṣasya ca | amneślaivātra saṁvādaḥ kāśyapasya ca bhārata | eṣa vātikaṣaṇḍo vai prakhyātaḥ satyavikramaḥ | nātyavartata yad-dhvāraṁ videhād uttaraṁ ca yaḥ ||
பாரதனே! இதுவே அந்த இடம்—வடநாட்டு முனிவர்களின் மரபுகள் இங்கே நிலைத்துள்ளன; நஹுஷ வம்சத்தவன் (யயாதி) தொடர்பாக காஷ்யபனும் அக்னியும் உரையாடிய இடமும் இதுவே. இந்தக் கொடிய காற்றுச் சுழல் ‘சத்தியவிக்ரமன்’ எனப் புகழ்பெற்றது; ஆயினும் இது விதேஹத்தின் வடக்கே உள்ள பரசுராமனின் ஆசிரம வாயிலைத் தாண்ட இயலாது. யுதிஷ்டிரா! பரசுராமன் உலகெங்கும் புகழ்பெற்ற சத்தியப் பராக்கிரமன்; அவன் ஆசிரமத்தின் வாயில் விதேஹத்தின் வடக்கே உள்ளது. இத்தகைய புயலே அந்தத் திண்ணையை மீற முடியாதபோது, சாதாரண உயிர்கள் எவ்வாறு மீற முடியும்?
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the sanctity and protective power of a great ascetic’s dwelling: the moral-spiritual force (tapas) associated with Paraśurāma’s āśrama establishes a boundary that even a violent natural force cannot transgress, implying that dharmic power can restrain raw physical power.
While guiding Yudhiṣṭhira through sacred regions, Lomaśa points out a renowned area of northern sages and recalls authoritative traditions linked with Kāśyapa and Nāhuṣa. He then highlights Paraśurāma’s āśrama, noting that its gateway—north of Videha—cannot be crossed even by a fierce whirlwind.