Shloka 3
च्यवन-यज्ञे अश्विनोः सोमग्रहण-विवादः
Cyavana’s Sacrifice and the Aśvins’ Soma Dispute
ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्य: पृथिवीपति: । उपोपविष्ट: कल्याणी: कथाश्षक्रे मनोरमा:,च्यवन और सुकनन््याको देवकुमारोंके समान सुखी देखकर पत्नीसहित शर्यातिको महान् हर्ष हुआ, मानो उन्हें सम्पूर्ण पृथ्वीका राज्य मिल गया हो। च्यवन ऋषिने रानियोंसहित राजाका बड़ा आदर-सत्कार किया और उनके पास बैठकर मनको प्रिय लगनेवाली कल्याणमयी कथाएँ सुनायीं
ṛṣiṇā satkṛtas tena sabhāryaḥ pṛthivīpatiḥ | upopaviṣṭaḥ kalyāṇīḥ kathāḥ śakre manoramāḥ ||
முனிவரால் சிறப்பாகப் போற்றப்பட்ட பூமிபதி அரசன், தன் மனைவியுடன் அங்கே அருகில் அமர்ந்தான். அப்போது முனிவர் அவனுக்கு மங்களகரமான, மனம் மகிழச் செய்யும் இனிய கதைகளை உரைத்தார். ச்யவனரும் சுகன்யையும் தேவகுமாரர்களைப் போல மகிழ்ச்சியுடன் வாழ்வதைப் பார்த்த மகாராஜா சர்யாதிக்கு, முழு பூமியின் ஆட்சியைப் பெற்றதுபோல் பேரானந்தம் உண்டாயிற்று. ச்யவன முனிவர் ராணிகளுடன் வந்த அரசனை மரியாதையுடன் வரவேற்று, அருகில் அமர்ந்து நலனும் இனிமையும் நிறைந்த மங்கள உரையாடலை நிகழ்த்தினார்.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through satkāra (respectful hospitality) and kalyāṇa-vākya (beneficial, pleasing speech): a king prospers in merit and harmony when he honors sages properly and engages in wholesome discourse rather than pride or coercion.
King Śaryāti, accompanied by his wife (and in the broader narration, his queens), is respectfully received by the sage Cyavana. The king sits near him, and Cyavana speaks auspicious, delightful stories; the king feels great joy on seeing Cyavana and Sukanyā living happily.