Shloka 16
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
अहो पार्थ निमित्तानि विपरीतानि पश्यसि । स्वप्रान्ते जागरान्ते च तस्मात् प्रशममिच्छसि
aho pārtha nimittāni viparītāni paśyasi | svaprānte jāgarānte ca tasmāt praśamam icchasi, kuntīnandana ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—அய்யோ, பார்த்தா! உறக்கத்தின் முடிவிலும் விழிப்பின் முடிவிலும் கூட எதிர்மறை விளைவுகளைச் சுட்டும் தீய நிமித்தங்களை நீ காண்கிறாய்; ஆகவே, குந்தியின் மகனே, நீ சமாதானமும் அமைதியும் வேண்டுகிறாய்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how perceived omens and inner apprehension can turn the mind toward praśama (calming/peace). Ethically, it frames the impulse to seek peace not as weakness but as a response to foreboding signs and the gravity of impending conflict.
Vaiśaṃpāyana addresses Pārtha (Arjuna), noting that he is witnessing adverse portents both in sleep-related and waking states. Because of these unsettling indications, Arjuna is inclined to seek pacification and peace amid the tense lead-up to war.