Shloka 87
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
शस्त्राणि गात्रे न च ते क्रमेर- न्रित्येव कृष्णश्ष॒ ततः कृतार्थ: | एवंरूपे वासुदेवे<प्रमेये महाबले गुणसम्पत् सदैव,'युद्धमें भगवान् श्रीकृष्णका वह भयंकर पराक्रम देखकर देवताओंने वहाँ इन्हें इस प्रकार वर दिये--“केशव! युद्ध करते समय आपको कभी थकावट न हो, आकाश और जलमें भी आप अप्रतिहत गतिसे विचरें और आपके अंगोंमें कोई भी अस्त्र-शस्त्र चोट न पहुँचा सके।” इस प्रकार वर पाकर श्रीकृष्ण पूर्णतः कृतकार्य हो गये हैं। इन असीम शक्तिशाली महाबली वासुदेवमें समस्त गुण-सम्पत्ति सदैव विद्यमान है
śastrāṇi gātre na ca te krameran nṛtyeva kṛṣṇaḥ tataḥ kṛtārthaḥ | evaṃrūpe vāsudeve ’prameye mahābale guṇasampat sadaiva ||
சஞ்சயன் கூறினான்— அவருடைய உடலில் எந்த ஆயுதமும் பதிய முடியவில்லை; போர்க்களத்தில் கிருஷ்ணன் நடனமாடுவது போலவே அசைந்தாடி நடந்தான். போரில் அவர் காட்டிய அச்சமூட்டும் பராக்கிரமத்தைப் பார்த்த தேவர்கள் இவ்வாறு வரம் அளித்தனர்— “கேசவா! போரிடும் போது உனக்கு ஒருபோதும் சோர்வு வராதிருக்க; ஆகாயத்திலும் நீரிலும் உன் இயக்கம் தடையின்றி இருக்க; உன் அங்கங்களில் எந்த அஸ்திர-சஸ்திரமும் காயம் செய்யாதிருக்க.” இவ்வரம் பெற்ற பின் பகவான் ஸ்ரீகிருஷ்ணன் முழுமையாகக் கृतார்த்தனானான். அளவிட முடியாத மகாபலன் வாசுதேவனில் எல்லா நற்குணங்களும் செல்வங்களும் எப்போதும் நிலைத்திருக்கின்றன.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage presents Kṛṣṇa’s invulnerability and tirelessness as signs of divine completeness: true power is paired with guṇa-sampat (a fullness of virtues). In the epic’s ethical frame, such divine endowment supports the protection and re-establishment of dharma amid the violence of war.
Sañjaya describes how, after witnessing Kṛṣṇa’s terrifying prowess in battle, the gods grant him boons: no fatigue while fighting, unobstructed movement through sky and water, and immunity from weapon-strikes. Having received these boons, Kṛṣṇa is said to be kṛtārtha—his purpose fully secured.