Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

अध्याय ४६ — सभाप्रवेशः तथा सञ्जयस्य दूतवृत्तान्तः

Entry into the Royal Assembly and Sañjaya’s Envoy Report

शुशुभे सा सभा राजन्‌ सिंहैरिव गिरेगुहा । जनमेजय! उस समय परिघके समान सुदृढ़ भुजाओंवाले उन शूरवीर नरेशोंके प्रवेश करनेसे वह सभा उसी प्रकार शोभा पाने लगी

śuśubhe sā sabhā rājan siṃhair iva gire-guhā | janamejaya! tadā parigha-samāna-su-dṛḍha-bhujaiḥ śūra-vīra-nṛpaiḥ praviśadbhiḥ sā sabhā tathā śobhām avāpa yathā siṃha-praveśaiḥ parvata-kandarā suśobhitā bhavati ||

வைசம்பாயனன் கூறினான்—அரசே, அந்த அரசவையோ சிங்கங்கள் நுழைந்த மலைக் குகை போல ஒளிர்ந்தது. ஜனமேஜயா, இரும்புக் கோல்போல் உறுதியான புஜங்களையுடைய அந்த வீர அரசர்கள் நுழைந்ததும், அவையின் மாட்சிமை மேலும் உயர்ந்தது।

शुशुभेshone, was splendid
शुशुभे:
TypeVerb
Rootशुभ्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
साshe/that (hall)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
सभाassembly hall
सभा:
Karta
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सिंहैःby/with lions
सिंहैः:
Karana
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
गिरेःof a mountain
गिरेः:
TypeNoun
Rootगिरि
FormMasculine, Genitive, Singular
गुहाcave
गुहा:
Karta
TypeNoun
Rootगुहा
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
S
sabhā (royal assembly hall)
S
siṃha (lion)
G
giri-guhā / parvata-kandarā (mountain cave/cavern)
P
parigha (iron club)

Educational Q&A

The verse highlights how collective strength and disciplined valor can lend grandeur to a public space; ethically, it hints that power, while majestic, also carries the weight of responsibility and the potential to intensify impending conflict.

Vaiśampāyana describes the scene of a royal assembly becoming radiant as mighty warrior-kings enter; their formidable presence is compared to lions entering a mountain cave, elevating the atmosphere with awe and latent tension.