Shloka 23
Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad
Crisis-Discernment of Right and Wrong
अधीयीत ब्राह्मणो वै यजेत दद्यादीयात् तीर्थमुख्यानि चैव । अध्यापयेद् याजयेच्चापि याज्यान् प्रतिग्रहान् वा विहितान् प्रतीच्छेत्,ब्राह्मण अध्ययन, यज्ञ एवं दान करे तथा प्रधान-प्रधान तीर्थोंकी यात्रा करे, शिष्योंको पढ़ावे और यजमानोंका यज्ञ करावे अथवा शाख्त्रविहित प्रतिग्रह (दान) स्वीकार करे
adhīyīta brāhmaṇo vai yajeta dadyād īyāt tīrthamukhyāni caiva | adhyāpayed yājayec cāpi yājyān pratigrahān vā vihitān pratīcchet ||
வாயு கூறினார்—பிராமணன் வேதஅத்தியயனத்தில் ஈடுபட வேண்டும்; யாகம் செய்ய வேண்டும்; விதிப்படி தானம் அளிக்கவும், உரியதை ஏற்கவும் வேண்டும்; மேலும் முதன்மை தீர்த்தங்களைச் சேவிக்க வேண்டும். சீடர்களுக்கு கற்பிக்க வேண்டும்; தகுதியான யஜமானர்களுக்காக யாகங்களை நடத்த வேண்டும்; சாஸ்திரம் அனுமதித்த தானங்களையே ஏற்க வேண்டும்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse outlines the normative dharma of a brāhmaṇa: disciplined Vedic study, performance and facilitation of sacrifice, teaching, pilgrimage to major tīrthas, generosity, and the careful acceptance of gifts only when scripturally permitted.
In Udyoga Parva’s counsel-oriented setting, Vāyu speaks as an authority figure, prescribing ideal conduct. The focus is not battlefield action but ethical instruction on social and religious responsibilities.