Shloka 156
Adhyāya 195 — Arjuna’s Capability and Restraint Regarding Divyāstras
Udyoga Parva
भीमसेनस्य दुर्धर्ष प्रथमं प्रादिशद् बलम् । पाण्डुपुत्र युधिष्ठिरने द्रौपदीके महाधनुर्धर पुत्र, अभिमन्यु, नकुल, सहदेव, समस्त प्रभद्रक वीर, दस हजार घुड़सवार, दो हजार हाथीसवार, दस हजार पैदल तथा पाँच सौ रथी--इनके प्रथम दुर्धर्ष दलको भीमसेनकी अध्यक्षतामें दे दिया
vaiśampāyana uvāca |
bhīmasenasya durdharṣaḥ prathamaṃ prādiśad balam |
pāṇḍuputra-yudhiṣṭhireṇa draupadyāḥ mahādhanuḥdhara-putrāḥ, abhimanyuḥ, nakulaḥ, sahadevaḥ, samasta-prabhadraka-vīrāḥ, daśa-sahasraṃ aśvārūḍhāḥ, dve-sahasre gajārūḍhāḥ, daśa-sahasraṃ padātayaḥ tathā pañca-śatā rathinaḥ—eteṣāṃ prathamaṃ durdharṣa-dalaṃ bhīmasenasya adhyakṣatve nyastaṃ |
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பாண்டுவின் மகன் யுதிஷ்டிரன் முதலில் பீமசேனனுக்கு அசைக்க முடியாத முன்னணிப் படையை ஒப்படைத்தான். அந்த முதல் துர்தர்ஷப் பிரிவில் த்ரௌபதியின் மகாதனுர்தர புதல்வர்கள், அபிமன்யு, நகுலன், சகதேவன், எல்லா பிரபத்ரக வீரர்கள், பத்தாயிரம் குதிரைப்படை, இரண்டாயிரம் யானைப்படை, பத்தாயிரம் காலாட்கள், ஐந்நூறு ரதிகர்கள் ஆகியோரைக் கொண்டு, அவர்களின் தலைமையை பீமனிடம் ஒப்படைத்தான்।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic leadership: assigning responsibility according to capability, placing the most steadfast warriors under a proven commander, and organizing collective strength with accountability rather than impulse.
During the war preparations, Yudhiṣṭhira forms the first formidable division of the Pāṇḍava forces—comprising Draupadī’s sons, Abhimanyu, Nakula, Sahadeva, the Prabhadrakas, and specified numbers of cavalry, elephants, infantry, and charioteers—and entrusts its command to Bhīma.