Shloka 13
Śikhaṇḍinī’s Disclosure, Drupada’s Counsel, and the Petition to Yakṣa Sthūṇākarṇa
Udyoga Parva 192
महाद्युते! दस-दस हजार योद्धाओंका तथा एक हजार रथियोंका समूह मेरा एक भाग मानना चाहिये ।।
Mahādyute! daśa-daśa-sahasra-yoddhṝṇāṃ tathā eka-sahasra-rathināṃ samūho mama ekaṃ bhāgaṃ mantavyaḥ. Anenāhaṃ vidhānena saṃnaddhaḥ satatotthitaḥ; kṣapayeyam mahat sainyaṃ kālenānena Bhārata. Bhārata! asya vidhānasya balena ahaṃ sadā udyataḥ saṃnaddhaś ca bhūtvā tāvatā kālenaiva etad vipulaṃ sainyaṃ nāśayituṃ śaknomi.
ஓ மகாத்யுதே, பத்துப் பத்தாயிரம் வீரர்களும் ஆயிரம் ரதிகளும் சேர்ந்த தொகுதியை என் ஒரு பகுதி எனக் கொள்ள வேண்டும். ஓ பாரதா, இவ்விதமாக நான் எப்போதும் ஆயத்தமாய் விழிப்புடன் இருந்து, நிர்ணயிக்கப்பட்ட இக்கால அளவிலேயே அந்தப் பெருஞ்சேனையைச் சிதைத்து அழிக்க வல்லவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes disciplined organization and constant preparedness in the performance of one’s duty: a leader who structures forces clearly and remains ever-equipped and vigilant can decisively affect outcomes, even against a larger host.
Bhishma is describing a practical military scheme: he defines a standard unit (a division made of specified numbers of warriors and chariot-fighters) and asserts that, by maintaining continuous readiness under this arrangement, he could destroy a large opposing army within a fixed time.