Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

सेनासमागमः — The Convergence of Armies

अक्षौहिणी तु सा सेना तदा यौधिष्ठिरं बलम्‌ । प्रविश्यान्तर्दधे राजन्‌ सागरं कुनदी यथा,राजन्‌! वह एक अक्षौहिणी सेना युधिष्ठिरकी विशाल वाहिनीमें समाकर उसी प्रकार विलीन हो गयी, जैसे कोई छोटी नदी समुद्रमें मिल गयी हो

akṣauhiṇī tu sā senā tadā yauḍhiṣṭhiraṃ balam | praviśyāntardadhe rājan sāgaraṃ kunadī yathā ||

அரசே! அந்த ஒரு அக்ஷௌஹிணி படை யுதிஷ்டிரரின் பேர்படைவலத்தில் புகுந்து அங்கேயே மறைந்தது; சிறு நதி கடலில் கலந்துவிடுவது போல.

अक्षौहिणीan akṣauhiṇī (full army unit)
अक्षौहिणी:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
साthat (she/that one)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
सेनाarmy
सेना:
Karta
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Nominative, Singular
तदाthen/at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
यौधिष्ठिरम्belonging to Yudhiṣṭhira (Yudhiṣṭhira’s)
यौधिष्ठिरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयौधिष्ठिर
FormNeuter, Accusative, Singular
बलम्force/army
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
अन्तर्दधेdisappeared/was absorbed
अन्तर्दधे:
TypeVerb
Rootअन्तर्-धा
FormLiṭ (Perfect), Third, Singular, Ātmanepada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सागरम्ocean/sea
सागरम्:
Karma
TypeNoun
Rootसागर
FormMasculine, Accusative, Singular
कुनदीa small/insignificant river
कुनदी:
Karta
TypeNoun
Rootकु-नदी
FormFeminine, Nominative, Singular
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा

वैशमग्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
King (Janamejaya)
A
akṣauhiṇī
A
army (senā)
O
ocean (sāgara)
S
small river (kunadī)