Shloka 22
Bhīṣma’s Recollection of the Duel: Charioteer’s Fall, Brahmin Protection, and Portents after Rāma’s Collapse
ततो हाहाकृते लोके सदेवासुरराक्षसे । इदमन्तरमित्येवं मोक्तुकामो5स्मि भारत
tato hāhākṛte loke sadevāsurarākṣase | idam antaram ity evaṁ moktukāmo 'smi bhārata ||
அப்போது தேவர்கள், அசுரர்கள், இராட்சசர்கள் உட்பட உலகமெங்கும் அலறல் எழுந்தது. ஓ பாரதா! “இதுவே ஏற்ற தருணம்” என்று கருதி, இந்தச் சிறு இடைவெளியைப் பற்றிக் கொண்டு நான் இப்போது சொல்லத் (செய்ய வேண்டியதை எடுத்துரைக்க) தொடங்குகிறேன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a moment of universal turmoil, Bhīṣma emphasizes the ethical urgency of using a rare ‘interval’—a brief opening before irreversible harm—to speak and act according to dharma.
Bhīṣma, addressing a Bharata prince (commonly Dhṛtarāṣṭra in this context), notes that the world is in an uproar and declares his intention to use the intervening moment to deliver counsel—implying a last chance to avert or mitigate impending catastrophe.