Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Bhīṣma’s Appraisal of Pāṇḍava-Alliance Warriors (Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, and Allied Kings)

चरितव्रद्याचर्याश्व सर्वे तात तपस्विन: । ह्वीमन्त: पुरुषव्याप्रा व्याप्रा इव बलोत्कटा:,सभी पाण्डव सिंहके समान सुगठित शरीरवाले और महान्‌ बलवान हैं। तात! उन सबने ब्रह्मचर्यव्रतका पालन किया है, पुरुषोंमें सिंहके समान पराक्रमी पाण्डव तपस्वी, लज्जाशील और व्याप्रके समान उत्कट बलशाली हैं

caritavrata-brahmacaryāś ca sarve tāta tapassvinaḥ | hrīmantaḥ puruṣavyāghrā vyāghrā iva balotkaṭāḥ ||

பீஷ்மர் கூறினார்—மகனே! அவர்கள் அனைவரும் நடத்தையில் தவநெறியினர்; விரதங்களில் உறுதியானவர்கள்; பிரம்மச்சரிய ஒழுக்கத்தைப் பேணியவர்கள். அடக்கமும் நாணமும் உடைய, மனிதர்களில் புலிகளான அந்தப் பாண்டவர்கள் புலிகளைப் போலக் கடும் வலிமை கொண்டவர்கள்.

चरितव्रताःhaving observed vows
चरितव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootचरित-व्रत (चरित + व्रत)
FormMasculine, Nominative, Plural
आचर्याःwell-conducted / of good conduct
आचर्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootआचर्य (आ-चर् धातु से क्त/यत्-प्रत्ययान्त विशेषणार्थ)
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
तातO dear one / O father
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
तपस्विनःascetics; men of austerity
तपस्विनः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Nominative, Plural
ह्रीमान्तःmodest; possessing shame (hri)
ह्रीमान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootह्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Plural
पुरुषव्याघ्राःtigers among men; best of men
पुरुषव्याघ्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष-व्याघ्र (पुरुष + व्याघ्र)
FormMasculine, Nominative, Plural
व्याघ्राःtigers
व्याघ्राः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike; as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
बलोत्कटाःfierce in strength; exceedingly strong
बलोत्कटाः:
Karta
TypeAdjective
Rootबल-उत्कट (बल + उत्कट)
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Pāṇḍavas

Educational Q&A

Bhīṣma links true power with dharmic self-restraint: the Pāṇḍavas’ formidable strength is grounded in disciplined conduct, vows, and brahmacarya, showing that ethical training and inner control are sources of legitimate might.

In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Bhīṣma describes the Pāṇḍavas to the Kuru side, emphasizing their ascetic discipline, modest restraint, and tiger-like prowess—an assessment meant to convey their seriousness and the danger of underestimating them.