Shloka 19
भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा
Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength
प्रतापी द्रोणाचार्य एकमात्र रथका ही आश्रय ले रणभूमिमें एकत्र एवं एकीभूत हुए सम्पूर्ण देवताओं, गन्धर्वों और मनुष्योंको अपने दिव्यास्त्रोंद्वारा नष्ट कर सकते हैं ।। पौरवो राजशार्दूलस्तव राजन् महारथ: । मतो मम रथोदार: परवीररथारुज:,राजन! तुम्हारी सेनामें जो नृपश्रेष्ठ पौरव हैं, वे मेरे मतमें रथियोंमें उदार महारथी हैं। वे विपक्षके वीर रथियोंको पीड़ा देनेमें समर्थ हैं
pratāpī droṇācārya ekamātra-rathakā hi āśrayaṃ le raṇabhūmim ekatra ca ekībhūtān samagrān devān gandharvān manuṣyāṃś ca svadivyaiḥ astrāṇāṃ balaiḥ nāśayituṃ śaknoti. pauravo rājaśārdūlas tava rājan mahārathaḥ, mato mama rathodāraḥ paravīra-rathārujaḥ.
பீஷ்மர் கூறினார்— பராக்கிரமமிக்க துரோணாசாரியர், ஒரே ஒரு ரதத்தை மட்டுமே சார்ந்திருந்தாலும், போர்க்களத்தில் ஒன்றாகக் கூடி ஒருமித்திருக்கும் தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், மனிதர்கள் அனைவரையும் தம் திவ்யாஸ்திரங்களின் வலிமையால் அழிக்க வல்லவர். மேலும், அரசே, உன் படையில் உள்ள பௌரவன்—அரசர்களில் புலி—என் கணிப்பில் உயர்ந்த மகாரதன்; எதிரணியின் வீர ரதிகளைத் துன்புறுத்தி முறியடிக்க வல்லவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma underscores the immense responsibility that comes with extraordinary martial power: divine weapons and elite warriors can decide the fate of entire hosts. The ethical implication is that rulers must assess strength truthfully and act with restraint and foresight, since war unleashes forces that can overwhelm ordinary limits.
In the Udyoga Parva’s war-preparation context, Bhīṣma is advising the king by evaluating key fighters. He praises Droṇa’s near-unmatched capacity with divine missiles and then commends a Paurava great chariot-warrior in the king’s army as capable of crushing enemy chariot-heroes.