Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Kaurava Mobilization at Kurukṣetra (Duryodhana Orders War Preparations) / कुरुक्षेत्रे धार्तराष्ट्र-सैन्यसज्जा

सहदेव उवाच संयुक्त एकदुःखश्न वीर्यवांश्व महीपति: । यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे,सहदेव बोले--जो हमारे सम्बन्धी हैं, दुःखमें हमारे साथ एक होकर रहनेवाले और पराक्रमी भूपाल हैं, जिन धर्मज्ञ वीरका आश्रय लेकर हम अपना राज्यभाग प्राप्त कर सकते हैं तथा जो बलवान, अस्त्रविद्यामें निपुण और युद्धमें उन्‍्मत्त होकर लड़नेवाले हैं, वे मत्स्यनरेश विराट संग्रामभूमिमें भीष्म तथा अन्य महारथियोंका सामना अच्छी तरह सहन कर सकेंगे

sahadeva uvāca saṁyukta ekaduḥkhaśna vīryavāṁś ca mahīpatiḥ | yaṁ samāśritya dharmajñaṁ svam aṁśam anuyuñjmahe ||

சகதேவன் கூறினான்—“ஒரு வீரமிகு அரசன் இருக்கிறான்—எங்கள் உறவினர்—துன்பத்தில் எங்களோடு ஒன்றாய் இருந்தவன். அந்த தர்மஞானமும் விவேகமும் உடைய வீரனைச் சார்ந்தால், அரசில் எங்களுக்குரிய பங்கினை மீட்டெடுக்கலாம்.”

सहदेवःSahadeva
सहदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
संयुक्तःjoined, united
संयुक्तः:
TypeAdjective
Rootसंयुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
एकदुःखश्नःsharing the same sorrow; partaking one grief
एकदुःखश्नः:
TypeAdjective
Rootएक-दुःख-श्न
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्यवान्valorous, powerful
वीर्यवान्:
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महीपतिःking, lord of the earth
महीपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Nominative, Singular
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
समाश्रित्यhaving taken refuge in; relying on
समाश्रित्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
धर्मज्ञम्knowing dharma; righteous
धर्मज्ञम्:
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
स्वम्one's own
स्वम्:
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
अंशम्share, portion
अंशम्:
Karma
TypeNoun
Rootअंश
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुयुञ्ज्महेwe seek/endeavor for; we strive to obtain
अनुयुञ्ज्महे:
TypeVerb
Rootअनु-युज्
FormPresent, First, Plural, Atmanepada

सहदेव उवाच

S
Sahadeva
A
a righteous king (implied ally)
K
kingdom share (rājya-aṁśa, implied)

Educational Q&A

Sahadeva frames political action within dharma: rightful claims should be pursued through reliance on righteous allies who share one’s burdens, rather than through opportunism or adharma.

In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Sahadeva recommends depending on a valorous, dharma-knowing king allied to the Pandavas, suggesting that with such support they can secure their rightful share of sovereignty.