Shloka 226
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
चित्रकार इवालेख्यं कृत्वा स्थापितवानसि । महाराज! ऐसा कोई उपाय कीजिये, जिससे इनका नाश न हो। महामते! जैसे चित्रकार किसी चित्रको बनाकर एक जगह रख देता है, उसी प्रकार आपने मुझको और धृतराष्ट्रको पहलेसे ही निकम्मा बनाकर रख दिया है
citrakāra ivālekhyaṃ kṛtvā sthāpitavān asi | mahārāja, eṣa ko'pi upāyaḥ kriyatā yena eṣāṃ nāśo na bhavet | mahāmate, yathā citrakāraḥ kañcid citraṃ kṛtvā ekasmin deśe sthāpayati, tathā tvayā mām ca dhṛtarāṣṭraṃ ca pūrvam eva niṣkriyaṃ kṛtvā sthāpitau |
நீங்கள் ஓவியன் ஓவியம் வரைந்து அதை ஓரிடத்தில் வைத்துவிடுவது போல—எல்லாவற்றையும் நிலைபெறச் செய்து விட்டீர்கள். மகாராஜா! இவர்களின் அழிவு நேராதபடி ஏதாவது வழி செய்யுங்கள். மகாமதி! ஓவியன் ஓவியத்தை முடித்து வைத்துவிடுவது போல, நீங்கள் என்னையும் துருதராஷ்டிரனையும் முன்பே செயலற்றவர்களாக்கி ஒதுக்கி வைத்ததுபோல் உள்ளது.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura urges the king to exercise moral agency and timely policy: a ruler must not become passive or allow events to harden into an irreversible ‘finished picture.’ Ethical governance requires active intervention to prevent needless destruction.
In the tense pre-war negotiations of the Udyoga Parva, Vidura addresses the king, warning that the situation has been allowed to become fixed and that both Vidura and Dhṛtarāṣṭra have been made ineffective. He presses the king to adopt a practical remedy to avert the coming ruin.