Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel

“भरतश्रेष्ठ! तुम पाण्डवोंको उनका राज्यभाग देकर सुहृदोंके बढ़ते हुए क्रोधको शान्त कर दो और अपने राज्यका यथोचित रीतिसे शासन करते रहो ।। अलमड़ निकारो<यं त्रयोदश समा: कृतः । शमयैनं महाप्राज्ञ कामक्रोधसमेधितम्‌,बेटा! पाण्डवोंको जो तेरह वर्षोके लिये निर्वासित कर दिया गया, यही उनका महान अपकार हुआ है। महामते! तुम्हारे काम और क्रोधसे इस अपकारकी और भी वृद्धि हुई है। अब तुम संधिके द्वारा इसे शान्त कर दो

vaiśampāyana uvāca | bharataśreṣṭha! tvaṃ pāṇḍavebhyo rājya-bhāgaṃ pradāya suhṛdāṃ vardhamānaṃ krodhaṃ śamaya, sva-rājyaṃ ca yathocita-rītyā pālaya || alam aḍa-nikāro 'yaṃ trayodaśa samāḥ kṛtaḥ | śamaya enaṃ mahāprājña kāma-krodha-samedhitam ||

வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ பரதகுலச் சிறந்தவனே! பாண்டவர்களுக்கு அவர்களுக்குரிய அரசுப் பங்கை வழங்கி, நல்வாழ்த்தாளர்களின் உயர்ந்து வரும் கோபத்தைத் தணிக்கவும்; பின்னர் முறையாக உன் அரசை ஆளவும். இந்த அநீதி போதும்—பதின்மூன்று ஆண்டுகள் நாடுகடத்தலில் கழிந்துவிட்டன. பாண்டவர்களின் அந்த வனவாசமே அவர்களுக்குச் செய்த பெரும் தீங்கு; உன் காமமும் கோபமும் அதை மேலும் பெருக்கியது. இப்போது சமாதான ஒப்பந்தத்தால் இதை அமைதிப்படுத்து.

अलम्enough; sufficient; stop
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
अट्wandering; roaming (exile)
अट्:
Karta
TypeNoun
Rootअट्
FormMasculine, Nominative, Singular
निकारःbanishment; expulsion; driving out
निकारः:
Karta
TypeNoun
Rootनिकार
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रयोदशthirteen
त्रयोदश:
TypeNumeral
Rootत्रयोदश
FormMasculine, Nominative, Plural
समाःyears
समाः:
TypeNoun
Rootसमा
FormFeminine, Nominative, Plural
कृतःdone; made; carried out
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
शमयpacify; calm (you should pacify)
शमय:
TypeVerb
Rootशम्
Formलोट् (imperative), Second, Singular, परस्मैपद
एनम्this (him/it)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
महाप्राज्ञO very wise one
महाप्राज्ञ:
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular
कामक्रोधसमेधितम्grown/inflamed by desire and anger
कामक्रोधसमेधितम्:
TypeAdjective
Rootकामक्रोधसमेधित
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
B
Bharatas (Kuru lineage)
R
rājya-bhāga (share of the kingdom)
T
trayodaśa samāḥ (thirteen years of exile)
S
sandhi (settlement/peace)